II SA/Po 212/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-07-11
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Elwira Brychcy, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, gdy postępowanie dotyczące środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, na którym opiera się decyzja o warunkach zabudowy, zostało prawomocnie uchylone?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy, która opiera się na uchylonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest wadliwa. Uchylenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi przeszkodę do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ decyzja środowiskowa ma charakter rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego względem decyzji o warunkach zabudowy. W związku z tym, należy uchylić decyzję o warunkach zabudowy i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy C. o warunkach zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa. Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące legalizacji samowoli budowlanej, braku pozwolenia wodnoprawnego oraz nieprawidłowego ustalenia obszaru analizy urbanistycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organy nie wyjaśniły, czy inwestycja została już zrealizowana i czy toczy się postępowanie legalizacyjne. Ponadto, kluczowe dla sprawy okazało się uchylenie przez Sąd prawomocnym wyrokiem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na której opierały się decyzje administracyjne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. J. na d na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] 2016r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 158/17 po rozpoznaniu skargi J. J. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 roku nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
Powyższy wyrok wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wójt Gminy C. decyzją z [...] 2016 r. o nr [...], na wniosek D. W. - [...] w W. , ustalił warunki zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego "[...]" w R. G. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek nr [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...], położonych w m. R. G., gm. C..
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż planowana inwestycja będzie realizowana na terenie niezabudowanym, w sąsiedztwie urbanistycznym istniejącej zabudowy zagrodowej oraz mieszkaniowej. Na terenie sąsiednich działek nr [...], [...], [...], [...] odbywa się eksploatacja złoża kruszywa naturalnego ,,R. G. DW", na którą została udzielona koncesja (decyzja z [...].2015r.). Wójt C. stwierdził, iż planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i będzie realizowana w obszarze Natura 2000 "[...]". W dniu [...] 2014r. wydano decyzję Nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Na tym obszarze nie występuje zabudowa zabytkowa, ani obszar ochrony archeologicznej. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wyjaśniono, iż inwestor występując o warunki zabudowy nie był obowiązany posiadać pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. P37/06 (Dz.U. z 2007 r. Nr 247, poz. 1844), inwestor może ubiegać się o legalizację samowoli budowlanej w przypadku braku planu miejscowego, po przedstawieniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bez względu na termin jej uzyskania. Dla planowanego przedsięwzięcia przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i w ramach tego postępowania uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty leśne. Wójt wskazał, że organy, które pozytywnie uzgodniły decyzję o warunkach zabudowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. podniósł, że decyzja nie odpowiada przedmiotowi postępowania, które w rzeczywistości stanowi legalizację wykonanej inwestycji. Jego zdaniem organ zaniechał przeprowadzenia oględzin nieruchomości na okoliczność samowolnej realizacji instalacji przerobu kruszywa. Ponadto zrealizowana inwestycja jest niezgodna z koncesją. Pomimo zaś faktu wykorzystania wód podziemnych do celów technologicznych o maks. poborze wody Q=100m3/h, inwestor nie przedstawił decyzji marszałka województwa zatwierdzającej taki pobór wody oraz warunków takiego poboru wody. Nie wykazał też, że inwestycja nie będzie oddziaływała na grunty leśne znajdujące się na działkach [...] i [...]. Dlatego błędne było stanowisko Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. (dalej: DRLP) z postanowienia z dnia [...] 2016 r. Organ nie zweryfikował także, czy prawidłowo ustalono obszar, na który przeprowadzono analizę urbanistyczną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO w P. lub Kolegium) decyzją z [...] 2016 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdziło, że analizę urbanistyczną sporządzono prawidłowo i brak jest podstaw do zakwestionowania jej prawidłowości. Granice obszaru analizowanego wyznaczono zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588, dalej: rozporządzenie). SKO potwierdziło, że inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i będzie realizowana w obszarze Natura 2000 "Nadnoteckie Łęgi". Wskazało, że decyzją z dnia 10 października 2014 r. ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W postępowaniu tym uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty leśne. Na obszarze inwestycji nie występuje zabudowa zabytkowa, ani obszar ochrony archeologicznej. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Warunki zabudowy dla powyższej inwestycji zostały pozytywnie uzgodnione ze Starostą [...] w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne, z RDLP, z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w C. (dalej: PPIS) w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (dalej: DRZGW) oraz z ZDP (dalej: ZDP) w trybie art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.).
Organ odwoławczy stwierdził, że wyjątkiem od zasady określonej w art. 59 ust. 1 u.p.z.p. wydania decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej zabudowy jest postępowanie mające na celu legalizowanie tzw. "samowoli budowlanej", czyli obiektu budowanego lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wynika to z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: P.b.). Wskazano, że inwestor składając wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie był zobowiązany do posiadania pozwolenia wodnoprawnego, gdyż zgodnie z art. 131 ust.2 pkt 2 Prawa wodnego (dalej: P.w.) decyzję o warunkach zabudowy dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie SKO w P. zaskarżona decyzja jest prawidłowa pod względem formalnym, zawiera wymagane załączniki w postaci wyników analizy w wersji opisowej i graficznej oraz w postaci mapy w skali 1:500 z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Analiza urbanistyczna pozwala na stwierdzenie, że inwestycja kontynuuje cechy zagospodarowania terenu występujące na obszarze analizowanym, a postępowania wykazało spełnienie przesłanek z art. 61 u.p.z.p.
Skargę na powyższe rozstrzygniecie wniósł J. J., powtarzając zarzuty z odwołania.
W odpowiedzi SKO w P. wniosło o jej oddalenie.
Wydając powołany na wstępie wyrok uchylając ww. decyzję SKO w P. Sąd na wstępie stwierdził, że wątpliwości nie budzi możliwość ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako budowa i eksploatacja odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo - żwirowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą – przepisy szczególne, tj. przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo górnicze i geologiczne (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm.), nie zawierają regulacji wykluczającej możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie. Z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wynika, że ustalenie warunków zabudowy jest niezbędne dla każdego zamierzenia powodującego zmianę zagospodarowania terenu polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także polegającą na zmianie przeznaczenia terenu niewymagającej pozwolenia na budowę, czy na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z wyjątkami wymienionymi w art. 59 u.p.z.p. Z unormowania zawartego w art. 48 ust. 3 pkt 1 P.b. wynika, że inwestor może ubiegać się o warunki zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, czy będącej w toku, tylko na potrzeby wszczętego już postępowania legalizacyjnego. Wystąpienie o ustalenie warunków zabudowy musi nadto zostać poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego (art. 48 ust. 1 pkt 2 P.b.). To nie inwestor decyduje o wszczęciu procedury legalizacyjnej, a organ nadzoru budowlanego. Brak jest więc podstaw do skutecznego samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w przypadku inwestycji już zrealizowanej. Warunki zabudowy mogą być zatem ustalone dla inwestycji planowanej, do której realizacji jeszcze nie przystąpiono, z wyjątkiem sytuacji, gdy w toku postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 i 49b P.b., właściwy organ wezwie w drodze postanowienia inwestora (właściciela, zarządcę) do przedłożenia stosownej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 3 pkt 1 i art. 49b ust. 2 pkt 3 P.b.).
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie sporne jest, a organy obu instancji kwestii tej nie wyjaśniły, czy wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa złożony został w związku z toczącym się postępowaniem legalizacyjnym dotyczącym tej inwestycji. Nie wyjaśniono też, czy inwestycję już zrealizowano (w całości lub w części). Na rozprawie 19 lipca 2017 r. pełnomocnik uczestnika postępowania M. W. wyjaśnił, iż organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie dotyczące wykonanych robót budowlanych na terenie objętym wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Z załączonego do akt pisma Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z 24 maja 2016 r. wynika, iż stwierdził on obecność urządzeń do przeróbki kruszywa na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], a więc częściowo także na działkach objętych wnioskiem o określenie warunków zabudowy, który to wniosek przewidywał wykonanie maszyn urządzeń do segregacji kruszywa. Niemniej Sąd nie odnalazł w aktach sprawy jakiejkolwiek informacji organów nadzoru budowlanego, by prowadziły one postępowanie dotyczące samowolnej budowy i eksploatacji przedmiotowej odkrywki kruszywa naturalnego. Sąd nie znalazł też informacji o wydaniu przez organ nadzoru budowlanego postanowienia w trybie art. 48 lub 49b P.b. zobowiązującego inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej inwestycji.
Sąd zważył, że organy obu instancji bardzo ogólnie stwierdziły, iż możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla zrealizowanej inwestycji, niemniej w żaden sposób nie ustaliły, czy inwestycja została już zrealizowana, a jeśli tak, to w jakim stopniu, oraz czy ewentualnie spełnione zostały ww. warunki do ustalenia warunków zabudowy dla realizowanej lub zrealizowanej inwestycji.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a., bowiem organ odwoławczy, mimo podnoszonych zarzutów, nie wyjaśnił, czy inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy została już zrealizowana (ewent. w jakiej części) przed określeniem tych warunków, a jeżeli tak to czy zostało wydane w ramach postępowanie legalizacyjnego postanowienia w trybie art. 48 lub 49b P.b. Bezsporne ustalenie tej okoliczności jest istotne do oceny, czy w rozpoznawanej sprawie dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy we wnioskowanym zakresie.
Sąd nakazał, by SKO w P. ustaliło w sposób nie budzący wątpliwości, czy objęta wnioskiem inwestycja została zrealizowana przed wystąpieniem z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, a jeżeli tak, to czy możliwe jest dla niej ustalenie warunków zabudowy w związku z prowadzonym przez właściwy organ nadzoru budowlanego postępowaniem legalizacyjnym.
Równocześnie Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących braku pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż z przepisów u.p.z.p., jak też przepisów P.w. nie wynika, iż przed wydaniem decyzji w przedmiocie warunków zabudowy wymagane jest uzyskanie pozwolenie wodnoprawnego na pobór wód gruntowych. Z art. 131 ust. 2 pkt 2 P.w. wynika, że decyzję o warunkach zabudowy należy przedłożyć do wniosku o wydanie pozowania wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego. W tym na wykonanie obiektu służącego do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych (art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d P.w.). Nadto zdaniem Sądu skarżący nie sprecyzował na czym polega zarzut dotyczących braku wyjaśnienia oddziaływania inwestycji na sąsiednie grunty leśne. Z wniosku wynika, iż przedmiotowa inwestycja ma być zlokalizowana jedynie na tej części działek [...] i [...], które zgodnie z ewidencją gruntów i budynków nie stanowią gruntów leśnych lecz rolne klasy VI. Niezrozumiały jest więc zarzut dotyczący błędnego stanowiska DLP z 27 kwietnia 2016 r. opiniującego projekt decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto kwestia ta była przedmiotem oceny w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Sąd uznał też, że skarżący nie wskazał, w jaki sposób nastąpiło w jego ocenie nieprawidłowe wyznaczenie obszaru poddanego analizie funkcji i cech zagospodarowania terenu, a tym bardziej, jak to uchybienie mogło rzutować na wynik sprawy. Sąd dostrzegł co prawda, iż niewielkie fragmenty wyznaczonego obszaru analizowanego wykraczają poza arkusze map, na których został on wyznaczony (załączniki graficzne nr 1-5 do wyników analizy urbanistycznej), niemniej uznał, iż uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro analiza funkcji i cech pozostałego, widocznego na załączonych mapach terenu (obejmującego znaczny obszar) stanowiła bogate źródło informacji dotyczących sposobu zagospodarowania terenów stanowiących dla terenu objętego wnioskiem najbliższe sąsiedztwo.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO w P. decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] 2016 r. nr [...]
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium po powołaniu przepisów art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i § 3 rozporządzenia stwierdziło, że nie znalazło podstaw do zakwestionowania przeprowadzonej analizy urbanistycznej. Wynika z niej, że w sąsiedztwie urbanistycznym przedmiotowego terenu jest zrealizowana zabudowa zagrodowa, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z towarzyszącymi budynkami garażowymi i gospodarczymi oraz zabudowa usługowa. Nadto na terenie działek nr [...] [...], [...], [...] odbywa się eksploatacja złoża kruszywa naturalnego ,,R. G. DW", na którą została udzielona koncesja - decyzja z dnia 23 lipca 2015 r. Zdaniem SKO granice obszaru analizowanego wyznaczono zgodnie z rozporządzeniem. Znajdujący się w tych granicach teren eksploatacji złoża kruszywa naturalnego wskazuje, jaki jest na tym terenie zastany ład przestrzenny. Z analizy wynika, że planowana inwestycja jest zgodna z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i będzie realizowana w obszarze Natura 200 "Nadnoteckie Łęgi". Decyzją z dnia 10 października 2014 r. ustalono środowiskowe uwarunkowania dla tego przedsięwzięcia. W postępowaniu tym uwzględniono wpływ przedsięwzięcia na grunty leśne. Kolegium wskazało, że na przedmiotowym terenie nie występuje zabudowa zabytkowa, ani obszar ochrony archeologicznej. Nadto teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Warunki zabudowy zostały zaś pozytywnie uzgodnione z wymaganymi organami.
Następnie Kolegium stwierdziło, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] 2017 r. w trybie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nałożył na inwestora D. W. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 lipca 2017 r. m.in. zaświadczenia Wójta Gminy C. o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu. Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał nowy termin wykonania powyższego obowiązku – do 31 stycznia 2018 r., w pozostałej części utrzymując to postanowienie w mocy. Zdaniem Kolegium w świetle tego zaistniała przesłanka wynikająca z art. 48 P.b. ubiegania się o warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
SKO w P. powołując się na wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 158/17 stwierdziło, że nie może uwzględnić zarzutów odwołania. W tym zakresie Kolegium przytoczyło fragment uzasadnienia wyroku Sądu. Dalej stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
J. J. wnosząc do tutejszego Sądu na powyższą decyzję SKO w P. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w ten sposób, że błędnie uznał, że niniejsze postępowanie obejmowało postępowanie legalizacyjne, w którym PINB wydał postanowienie z dnia 31 marca 2017 r. Skarżący podniósł, że przedmiot postępowania PINB jest inny aniżeli postępowania zainicjowanego wnioskiem inwestora w niniejszej sprawie. Wniosek w niniejszej sprawie pochodzi z 2015 r., a zatem z czasu poprzedzającego wydanie postanowienia PINB z [...] 2017 r. Tym samym organ II instancji usankcjonował stan prawny, w którym postępowanie było wszczęte i prowadzone w celu ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji (2016 r.), a decyzja wydana przez organ II instancji oparta jest na postanowieniu PINB z 31 marca 2017 r.
Ponadto skarżący podniósł zarzuty tożsame do zaprezentowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zwrócił tez na wyrok tutejszego Sądu z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1155/17, którym uchylono decyzję SKO w P. z dnia [...] 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Skarżący wskazał, że w tej sytuacji niedopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla tej inwestycji.
W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 7 maja 2018 r. SKO w P. zawiadomiło Sąd, że postanowieniem z dnia [...] 2018 r. wznowiło na żądanie J. J. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia [...] 2017 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] 2016 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 15 maja 2018 r. wskazał, że w tej sytuacji Kolegium winno było zawiesić postępowanie wznowieniowe do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Kolegium pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. podało, że decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję.
W dniu 9 lipca 2018 r. Sąd uzyskał z Kolegium informację, że wniosek J. J. o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją SKO w P. pochodzi z dnia 12 lutego 2018 r., a od decyzji tego organu z dnia [...] 2018 r. wniesiono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nie został dotychczas rozpatrzony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić przede wszystkim z uwagi na stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).
Zważyć należy, że zaskarżona decyzja SKO w P. z dnia [...] 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] 2016 r. ustalająca warunki zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego "R. G. DW" w R. G. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek nr [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...], zostały wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Wynika to z faktu, że przedsięwzięcie to zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w myśl art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) dla tego rodzaju przedsięwzięć wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zważyć należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie u.p.z.p. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy (art. 86 u.u.i.ś.). Z kolei przepis art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. jako jeden z wymogów wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy określa zgodność z przepisami odrębnymi. Do przepisów tych, w myśl art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., zalicza się w szczególności przepisy w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Do takich regulacji należy z pewnością zaliczyć przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...).
Z powyższego wynika zatem, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest nie tylko wiążąca przy wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, lecz również, od jej bytu prawnego (obowiązywania) zależy – w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Innymi słowy, uchylenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi przeszkodę wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. W świetle zatem powołanych wyżej przepisów art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., art. 71 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 86 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ma charakter rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego względem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Nawiązując do tej przesłanki należy zauważyć, że wyrokiem z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1155/17 tutejszy Sąd uchylił decyzję SKO w P. z dnia [...] 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja SKO w P. z dnia [...] 2017 r. i poprzedzającą ją decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] 2016 r. ustalająca warunki zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego "R. G. DW" opierają się na ustaleniach ww. decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Przykładowo, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w P. wskazało, że decyzją z dnia [...] 2014 r. ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia i w postępowaniu tym uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty leśne. Wójt Gminy C. w decyzji z dnia [...] 2016 r. zawarł zaś ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody krajobrazu opierające się wprost na decyzji tego organu z dnia [...] 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 4 decyzji).
Reasumując należy stwierdzić, że uchylenie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, na której bezspornie opiera się zaskarżona decyzja SKO w P. oraz poprzedzającą ją decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] 2016 r. ustalająca warunki zabudowy dla tej inwestycji przesądza o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Nie można, bowiem twierdzić, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dotyczącą przedsięwzięcia tak istotnie ingerującego w środowisko naturalne, znajdującego się na terenie obszaru Natura 2000 "Nadnoteckie Łęgi" może funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie tj. bez oparcia w prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych takiego przedsięwzięcia. Tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1155/17 uznał jednoznacznie, że decyzje SKO w P. z dnia [...] 2015 r. i Wójta Gminy C. z dnia [...] 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tegoż przedsięwzięcia były wadliwe ze względu na:
- naruszenie przez orzekające organy art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. wyrażające się w braku dokonania przez organy obu instancji rzetelnej oceny, przedłożonego w tej sprawie przez wnioskodawcę, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
– brak odniesienia się SKO w P. do zarzutów odwołania i niedokonanie indywidualnej analizy treści raportu;
– brak dogłębnego zbadania raportu także przez organy współdziałające;
– niespełnienie przez raport wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., przede wszystkim z uwagi na brak przedstawienia w nim racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska;
– błędną interpretację art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. i taki sposób przedstawienia w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wymaganej tym przepisem, analizy wariantowej, która sprowadza się do jedynie krótkiego opisu wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz "wariantu" polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (który w istocie nie został przewidziany w przepisach u.u.i.ś. jako wariant realizacji przedsięwzięcia), bez przedstawienia żadnego racjonalnego wariantu alternatywnego ani wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.
W związku z powyższym uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 30 czerwca 2016 r. muszą zostać uchylone. Zostały one bowiem oparte na wadliwych ustaleniach ww. decyzji środowiskowych. W rezultacie należy uznać, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie prawomocnie uchylona przez tutejszy Sąd.
Należy również podkreślić, że wpływu na wynik sprawy nie mogła mieć okoliczność złożenia przez skarżącego, po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, wniosku o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Przepis art. 56 p.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Oznacza to, że tylko uprzednie, przed wniesieniem skargi złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją staje się powodem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z kolei, jak wypowiedział się Naczelny Sad Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17 (dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
W świetle powyższego Sąd uznał, że złożenia przez skarżącego, po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, wniosku o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, a następnie wydanie przez SKO w P. postanowienia z dnia [...] 2018 r. o wznowieniu postępowania i kolejno decyzji z dnia [...] 2018 r. uchylającej zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] 2016 r. nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że z ustaleń Sądu wynika, że od decyzji tej złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (decyzja nie jest ostateczna).
Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, że stwierdzone naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nie uchylają związania zarówno Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jak i organów właściwych w sprawie ustalenia warunków zabudowy oceną prawną zawartą w wyroku wydanym w niniejszej sprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 158/17. Dlatego należy uznać, że prawidłowo prowadząc ponownie postępowanie Kolegium ustaliło, że niniejsze postępowanie choć zostało zainicjowane przez inwestorkę D. W. to ma związek z prowadzonym przez PINB postępowaniem legalizacyjnym na podstawie art. 48 P.b. Ustalono, że PINB w C. postanowieniem z dnia [...] 2017 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nałożył na inwestorkę D. W. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 lipca 2017 r. m.in. zaświadczenia Wójta Gminy C. o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu. Następnie zaś postanowieniem z dnia [...] 2017 r. WWINB wskazał nowy termin wykonania powyższego obowiązku – do 31 stycznia 2018 r., w pozostałej części utrzymując powyższe postanowienie w mocy. Choć Sąd dostrzega, że niniejsze postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zostało zainicjowane przed wydaniem postanowienia PINB z [...] 2017 r. zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, to należy mieć na względzie, że postępowanie organu nadzoru budowlanego – jak wynika właśnie z postanowienia z 31 marca 2017 r. – zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r., a zainicjowane zostało wnioskiem Stowarzyszenia [...] okolic R. G., R. D. i [...] z dnia [...] 2015 r. tymczasem wniosek D. W. – [...] o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji pochodzi z dnia 16 grudnia 2015 r. Z powyższego wynika ścisły związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym w trybie art. 48 P.b. a postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy.
W związku z powyższym Sąd uznał za chybiony zarzut skargi naruszenia przez Kolegium art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej Sądu zawartej w powołanym wyroku z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 158/17. W wyroku tym wskazano, że to nie inwestor decyduje o wszczęciu procedury legalizacyjnej, a organ nadzoru budowlanego. Sąd stwierdził, że warunki zabudowy mogą być ustalone dla inwestycji planowanej, do której realizacji jeszcze nie przystąpiono, z wyjątkiem sytuacji, gdy w toku postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 i 49b P.b., właściwy organ wezwie w drodze postanowienia inwestora (właściciela, zarządcę) do przedłożenia stosownej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 3 pkt 1 i art. 49b ust. 2 pkt 3 P.b.). Z chronologii czynności w obu postępowaniach (dotyczącym samowoli budowlanej i o ustalenie warunków zabudowy) wynika, że wniosek inwestorki o ustalenie warunków zabudowy miał związek z przeprowadzanymi w dniach 28 października, 2 i 11 grudnia 2015 r. kontrolami PINB na terenie, na którym realizowano już inwestycję, które poprzez wszczęcie postępowania w dniu 18 grudnia 2015 r. doprowadziły do wydania na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. postanowienia PINB z dnia 10 października 2017 r.
Co do pozostałych zarzutów skargi dotyczących kwestii nieprzedstawienia wymaganej decyzji zatwierdzającej pobór wody, błędnego sporządzenia analizy urbanistycznej i niezweryfikowania granic obszaru analizowanego Sąd pragnie przypomnieć, że w uprzednim wyroku stwierdzono, iż z przepisów u.p.z.p., jak też przepisów P.w. nie wynika, iż przed wydaniem decyzji w przedmiocie warunków zabudowy wymagane jest uzyskanie pozwolenie wodnoprawnego na pobór wód gruntowych. Z art. 131 ust. 2 pkt 2 P.w. wynika, że decyzję o warunkach zabudowy należy przedłożyć do wniosku o wydanie pozowania wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego. W tym na wykonanie obiektu służącego do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych (art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d P.w.). Sąd uznał też, że skarżący nie wskazał, w jaki sposób nastąpiło w jego ocenie nieprawidłowe wyznaczenie obszaru poddanego analizie funkcji i cech zagospodarowania terenu, a tym bardziej, jak to uchybienie mogło rzutować na wynik sprawy. Sąd dostrzegł co prawda, iż niewielkie fragmenty wyznaczonego obszaru analizowanego wykraczają poza arkusze map, na których został on wyznaczony (załączniki graficzne nr 1-5 do wyników analizy urbanistycznej), niemniej uznał, iż uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro analiza funkcji i cech pozostałego, widocznego na załączonych mapach terenu (obejmującego znaczny obszar) stanowiła bogate źródło informacji dotyczących sposobu zagospodarowania terenów stanowiących dla terenu objętego wnioskiem najbliższe sąsiedztwo.
Reasumując, zważywszy na stwierdzone naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego Sąd na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w punkcie I. wyroku.
Prowadząc na nowo postępowanie organ I instancji zobowiązany będzie wziąć pod uwagę ustalenia zawarte w ewentualnej nowej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, którymi będzie związany w toku prowadzonego postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Uwzględni też ocenę prawną Sądu co do związku przedmiotowego postępowania o ustalenie warunków z postępowaniem organów nadzoru budowlanego prowadzonego na podstawie art. 48 P.b., w którym wydano postanowienie z dnia 31 marca 2017 r. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zważywszy na znaczny upływ czasu od daty sporządzenia analizy urbanistycznej, po ewentualnym uzyskaniu pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, koniecznym będzie sporządzenie nowej, aktualnej analizy cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tych też powodów, jak i z uwagi na fakt uchylenia decyzji środowiskowych, organ I instancji zobowiązany będzie do ponownego uzyskania niezbędnych opinii i uzgodnień w trybie art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.
Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 997 zł, jako sumy: stawki wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł), wpisu od skargi (500 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło