II SA/Wr 281/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-07-12
Skład orzekający: Olga Białek, Ireneusz Dukiel, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy parkowanie pojazdów na nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza zabudowę zagrodową z uzupełniającym przeznaczeniem na usługi nieuciążliwego transportu dostawczego, stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzasadniającą nakazanie wstrzymania użytkowania terenu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skupiając się na braku wzniesienia obiektu budowlanego lub wykonania robót budowlanych, zamiast na faktycznej zmianie sposobu zagospodarowania terenu. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, w tym od kiedy prowadzona jest działalność gospodarcza i czy jej skala oraz charakter są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie nakazania A. C. wstrzymania użytkowania terenu polegającego na prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy uznały, że parkowanie pojazdów nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu przepisów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na prowadzenie na działce działalności polegającej na parkowaniu i naprawie autobusów, co ich zdaniem stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu i jest niezgodne z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. T. i B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania użytkowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. solidarnie na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...].11.2017 r., nr [...] Burmistrz [...], umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie nakazania A. C. właścicielowi działki nr [...] w [...] nr [...] wstrzymania użytkowania terenu polegającego na prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług transportowych turystycznych niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. W uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, dalej zwaną: u.p.z.p.) i art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej zwana k.p.a.), organ ten opisał przebieg dotychczasowego postępowania zainicjonowanego przez A. i B. T. Wskazał, że w jego trakcie wydał dwie decyzje z: [...].06.2016 r. i [...].12.2016 r., którymi odmówił nakazania A. C. wstrzymania użytkowanego terenu w sposób wskazany wyżej. W wyniku uwzględnienia odwołań A. i B. T., SKO w [...] powyższe rozstrzygnięcia uchylał, odpowiednio decyzjami z [...].08.2016 r. i [...].01.2017 r., wskazując na konieczność uzupełnienie postępowania dowodowego. W ramach powtórzonego postępowania organ I instancji przesłuchał kolejnych świadków – mieszkańców wsi [...] oraz kierowców zatrudnionych w firmie A. C., a także świadków wskazanych przez A. i B. T. Na tej podstawie organ I instancji podjął opisaną na wstępie decyzję z [...].11.2017 r. Uznał w niej za miarodajne zeznania świadków (sąsiadów) zamieszkujących w sąsiedztwie posesji nr [...] w [...] i mieszkających przy drodze, po której jeżdżą autokary i busy należące do A. C. Ocenił, że przesłuchani w charakterze świadków sąsiedzi wyrazili obiektywnie stanowisko w sprawie. Są to osoby bezpośrednio narażone na wszelkie ewentualne negatywne skutki stanu faktycznego istniejącego, w sprawie i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego nie mieli jakikolwiek powód aby ukrywać przed organem okoliczności mogące poprzeć twierdzenia wnioskodawców. Wskazali oni jednogłośnie; że parkowanie autokarów busów nie jest dla nich uciążliwe, nie generują uciążliwego hałasu przejazdy pojazdów po drodze gruntowej nie osiągają dużych prędkości nie niszczą ich mienia: Przesłuchani trzej kierowcy autokarów i busów zeznali natomiast, że pojazdy, którymi jeżdżą, parkują na co dzień przy swoich miejscach zamieszkania. Organ I instancji podał również, że przy wyjaśnieniu sprawy oparł się na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach [...] -[...].07.2014 r. przez WIOŚ we [...], w czasie której nie stwierdzono prac, które powodowałyby emisję hałasu do środowiska. Także wyniki kontroli Policji z [...].03.2014 r. oraz treść notatki urzędowej z [...].09.2013 r. nie potwierdza aby na posesji w [...] prowadzony był nielegalny demontaż pojazdów. Organ I instancji uznał tym samym za niewiarygodne zeznania A. i B. T. oraz wskazanym przez nich świadkom. W przypadku tych ostatnich osób wskazał na bliskie relacje z wnioskodawcami oraz brak stałego zamieszkiwania w [...]. Ponadto uznał, że dowody ze przedłożonych przez wnioskodawców zdjęć oraz z nagrania obrazującego moment uruchamiania i parkowania pojazdów, nie dają pełnego obrazu sytuacji. Stwierdzono, że na ich podstawie nie można ustalić częstotliwości występowania takich sytuacji i ich uciążliwości. Ponadto zeznania świadków zamieszkujących na stałe w [...] zarówno w pobliżu jak i dalszej odległości (ale mieszkających na trasie przejazdów autokarów), dały podstawę do przyjęcia, w ocenie organu I instancji, że uruchamianie pojazdów ma charakter incydentalny i nie stanowi istotnej uciążliwości. Z kolei powołując się na oględziny posesji nr [...] w [...], które miały miejsce w dniu [...].06.2016 r., organ I instancji stwierdził, że nieruchomość jest zabudowana (zlokalizowane są budynki gospodarcze, budynek mieszkalny, uprawiane jest pole) zgodnie z funkcją terenu oznaczoną w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...].06.2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...]. Teren ten na rysunku planu oznaczony jest symbolem [...], dla którego jako przeznaczenie podstawowe przewiduje się: tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. Wobec tego organ ten stwierdził, że nie doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p. Parkowanie pojazdów w zakresie w jakim występuje w sprawie takiej zmiany nie stanowi. Nie polega ono bowiem i nie wiąże się z wzniesieniem obiektu budowlanego lub wykonaniem innych robót budowlanych, lecz na wykorzystaniu nieruchomości w celu do którego ta się nadaje (i nie koliduje przy tym to z jej funkcją podstawową przewidzianą w m.p.z.p. ani tej funkcji nie niweczy). Zaznaczono, że na potrzeby parkowania wykorzystywana jest część nieruchomości przeznaczona na realizację funkcji mieszkalnej. Istotnym dla organu okazał się także fakt, że ewentualne wydanie decyzji nakazującej wstrzymanie użytkowania terenu (która musiałaby się sprowadzać do wydania zakazu parkowania pojazdów na posesji), stanowiłoby ingerencję w prawo własności.
Po rozpoznaniu odwołania A. i B. T., SKO w [...] decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...].02.2018r., nr [...] podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące braku zmiany sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p. Z takim poglądem przemawia stwierdzenie, że parkowanie pojazdów w zakresie w jakim występuje w sprawie, nie stanowi takiej zmiany, ponieważ nie polega i nie wiąże się z wzniesieniem obiektu budowlanego lub wykonaniem innych robót budowlanych, lecz na wykorzystaniu nieruchomości w celu, do którego ta się nadaje. W tym zakresie Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że wykorzystanie spornej nieruchomości nie koliduje z jej funkcją podstawową przewidzianą w m.p.z.p. ani tej funkcji nie niweczy, ponieważ na potrzeby parkowania wykorzystywana jest część nieruchomości przeznaczona na realizację funkcji mieszkalnej. Kolegium stwierdziło, że w zasadzie działka nr [...] wykorzystywana jest do parkowania pojazdów wykorzystywanych do powadzenia działalności polegającej na przewozie pasażerów. Za istotną w sprawie organ ten potraktował okoliczność, że na terenie działki nie są parkowane wszystkie samochody wykorzystywane do prowadzenia działalności. Według zeznań sąsiadów liczba zaparkowanych samochodów bywa różna. Przeważnie jest to jeden lub dwa pojazdy, a bywają dni, kiedy nie ma zaparkowanych samochodów. Sporadycznie zdarza się większa ilość zaparkowanych pojazdów. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że każdy pojazd mechaniczny (samochód osobowy, bus, autobus), wprawiany w ruch powoduje hałas. Nadto z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika, że każdy właściciel pojazdu dokonuje samodzielnych drobnych napraw swoich pojazdów na swojej posesji, związanych chociażby z wymianą żarówki, pękniętą oponą czy zmianą opon z letnich na zimowe, jeżeli jako kierowca, czy właściciel firmy transportowej, posiada w tym zakresie wystarczające umiejętności i wiedzę do ich przeprowadzenia. Nie z każdą taką awarią należy udać się do warsztatu samochodowego w celu usunięcia awarii. Według opinii mieszkających po sąsiedzku mieszkańców wsi [...] - poza odwołującymi się stronami - prowadzona przez A. C. działalność nie jest dla nich uciążliwa i nie wpływa negatywnie na ich otoczenie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli A. i B. T. Skarżący zarzucili Kolegium naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a także naruszenie. art. 4 ust. 1 i art. 59 ust. 2 i 3 u.p.z.p. W uzasadnieniu skargi jej autorzy w sposób szczegółowy przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania oraz stan faktyczny. Wskazali na kluczowe znaczenie dla sprawy treści uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...].06.2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...]. Przedmiotowe tereny, oznaczone na rysunku planu symbolem [...], przeznaczone są w planie pod zabudowę zagrodową i użytki rolne z uzupełniającym przeznaczeniem na usługi nie wymagające wielokrotnego w ciągu doby (ponad 2 kursy) i uciążliwego (ponad 3,5 tony) transportu dostawczego. Powołując się na definicję samochodu dostawczego, który jest uważany za odmianę samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego, przeznaczonego do przewozu niezbyt dużych ładunków o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, według skarżących, Rada Miejska nie zrównała definicji transportu dostawczego z samochodem dostawczym. Samochód dostawczy nie przekracza bowiem ładowności powyżej 3,5 tony, a Rada Miejska w swojej definicji dopuszcza taką możliwość. Należy zatem uznać, że transport dostawczy, o którym mowa w uchwale dotyczy pojazdów dostawczych zdefiniowanych w dyrektywie Rady z [...].07.1968 r. w sprawie ujednolicenia przepisów dotyczących bezcłowego dopuszczenia do obrotu paliw znajdujących się w zbiorniku paliwa pojazdów dostawczych. Z tego powodu jest sprzeczna z m.p.z.p. działalność usługowa prowadzona przez A. C.. Autor skargi zwrócił również uwagę, że art. 59 ust. 3 w zw. z ust. 2 u.p.z.p znajduje zastosowanie w przypadku zmiany sposobu zagospodarowania określonego terenu w inny sposób niż poprzez wykonywanie robót budowlanych, np. w wyniku urządzenia na danej nieruchomości składowiska, miejsc postojowych lub bazy transportowej bez realizacji obiektów budowlanych.
W ocenie skarżących, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wymaga stwierdzenia, że jest rzeczą niewątpliwą w sprawie, że na teren działki nr [...] oraz działki nr [...], których właścicielem jest A. C., wjeżdżają w ilości 5-6 w celu parkowania lub naprawy pojazdy (autobusy) o masie całkowitej około 16 ton. Fakt ten wynika z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, dokumentacji zdjęciowej i filmowej, sporządzonej w dniu [...].09.2013 r. notatki urzędowej, jak i zeznań samego. A. C. W przekonaniu skarżących, organ I instancji dokonując oceny zebranych dowodów, odniósł się dość lakonicznie do dokumentacji zdjęciowej i filmowej, twierdząc, że dowody te nie dają organowi pełnego obrazu sytuacji. Zdaniem skarżących, ten materiał jest jedynym obiektywnym materiałem dowodowym, gdyż odzwierciedla prowadzoną przez A. C. działalność gospodarczą, bez cech subiektywnej oceny, jak to potrafi być w przypadku zeznań świadków. Podobne stanowisko autorzy skargi wrazili względem dokonanej przez organ oceny wiarygodności zeznań powołanych przez nich świadków. Odnosząc się natomiast do zeznań pozostałych świadków, skarżący zauważyli, że mieszkają oni w tej samej miejscowości od wielu lat razem i nie chcą się angażować w konflikt z sąsiadem. Żaden z nich nie jest również sąsiadem mieszkającym w bezpośrednim sąsiedztwie, tak jak to ma miejsca w przypadku skarżących, a zatem nie mają możliwości stale obserwować, co się dzieje na problematycznej posesji.
Za istotne autorzy skargi uznali wskazanie miejsca rejestracji działalności gospodarczej przez A. C. w lokal mieszkalnym. Ze względu na charakter prowadzonej działalności (transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski), głównym miejscem wykonywania działalności gospodarczej jest posesja nr [...] w [...]. Podnosząc natomiast zarzut wybiórczej analizy zgromadzonych dowodów, skarżący wskazali na pominięcie przez organy fragmentu protokołu z kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w dniach [...]-[...].07.2014 r., z której ma wynikać, że budynki gospodarcze na działce nr [...] wykorzystywane były na magazyn odpadów oraz warsztat do prac związanych z naprawą i konserwacją użytkowanych przez przedsiębiorcę pojazdów. Na nieutwardzonym terenie działki [...] zaparkowane były autobusy w ilości sztuk 6. W przekonaniu skarżących, organy orzekające w sprawie błędnie skupił się przede wszystkim na nieistotnej okoliczności "uciążliwości" transportu dostawczego wykorzystywanego w działalności gospodarczej. Jak wynika z wykładni językowej m.p.z.p. każdy transport dostawczy powyżej 3,5 tony będzie transportem uciążliwym. Organ pominął przy tym najważniejszą okoliczność, a mianowicie zmianę sposobu zagospodarowania terenu tj. działki nr [...] i [...], która w niniejszej sprawie wydaje się być niewątpliwa.
SKO w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia tego, czy doszło do zmiany zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 ust. 3 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: 1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo 2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Stosownie do ust. 2 powołanego artykułu, przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.
Jakkolwiek powołana regulacja odnosi się do problemu zmiany zagospodarowania terenu dla nieruchomości, dla której nie uchwalono planu miejscowego, to jednak w orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, że przepis ten - art. 59 ust. 3 ustawy może mieć zastosowanie również do zmiany zagospodarowania terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Kluczowym zagadnieniem w toku postępowania prowadzonego w trybie wskazanego powyżej przepisu jest nie budzące jakichkolwiek wątpliwości ustalenie przez właściwy organ, czy na terenie konkretnej nieruchomości doszło, czy też nie doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu. W realiach niniejszej sprawy, która dotyczy przypadku terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...].06.2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...], organ administracji winien ocenić zgodność zmiany zagospodarowania terenu z konkretnymi postanowieniami tej uchwały. Objęte postępowaniem działki nr [...] i [...] znajdują się na obszarze planu oznaczonym symbolem [...], dla którego jako przeznaczenie podstawowe przewiduje się: zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. W ramach uzupełniającego przeznaczenia plan dopuszcza usługi nie wymagające wielokrotnego w ciągu doby (ponad 2 kursy) i uciążliwego (ponad 3,5 tony) transportu dostawczego. Ponadto zabrania się lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych lub hodowlanych, stwarzających zagrożenie lub uciążliwość dla mieszkańców i środowiska przyrodniczego.
Trzeba zauważyć w tym miejscu, że pojęcie "zmiana zagospodarowania terenu" nie zostało zdefiniowane w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jest to pojęcie niedookreślone, zaczerpnięte z urbanistyki. Treść przypisywana temu pojęciu kształtuje się dopiero na podstawie konkretnego przypadku z praktyki i wymaga oceny przez osobę do tego przygotowaną (posiadającą wiedzę urbanistyczno-architektoniczną). Niewątpliwym jest jednak to, że przez zmianę zagospodarowania terenu (przestrzeni), należy rozumieć zmianę, która prowadzi do zmiany dotychczasowego przeznaczenia. Podstawe znaczenia dla zastosowania powołanego przepisu ma zatem kwestia, czy doszło zmiany do funkcjonalnego przeznaczenia terenu. Zgodna z prawem miejscowym jest przy tym zmiana użytkowania terenu wyraźnie niezakazana i pozostająca w zgodności z przeznaczeniem terenu. W takim przypadku nie jest konieczne spełnienie wymogu wyraźnego dozwolenia w planie miejscowym na konkretne zmienione zagospodarowanie terenu.
Ponadto nie każda zmiana zagospodarowania terenu jest sankcjonowana przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 59 ust. 3 u.p.z.p. stosować można wyłącznie do tych zmian zagospodarowania terenu, które nie wymagają pozwolenia na budowę (ewentualnie do tymczasowej, jednorazowej zmiany trwającej do roku). Pogląd ten jest prezentowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie. Wbrew zatem stanowisku wyrażonemu przez orzekające w sprawie organy, stwierdzenie, że parkowanie pojazdów w zakresie w jakim występuje w sprawie, nie polega i nie wiąże się z wzniesieniem obiektu budowlanego lub wykonaniem innych robót budowlanych, nie oznacza, że przepis art 59 ust. 3 u.p.z.p. nie znajduje zastosowania. Przeciwnie, gdyby ustalono w sprawie, że doszło do wzniesienia obiektu budowlanego lub wykonania innych robót budowlanych, to wówczas przepis ten nie miałby zastosowania. Przepis art 59 ust. 3 u.p.z.p. znajduje bowiem zastosowanie wyłącznie do tych zmian zagospodarowania terenu, które nie wymagają pozwolenia na budowę (czyli przypadków tzw. samowoli urbanistycznej). Oznacza to, że zmiana zagospodarowania terenu może również w ogóle nie być połączona z wykonaniem jakichkolwiek robót budowlanych, ponieważ zmiana funkcji terenu może przykładowo polegać na urządzeniu na danej nieruchomości składowiska lub bazy transportowej.
Poza wyrażeniem błędnego przekonania o istotności dla odmowy zastosowania w sprawie przepisu art. 59 ust. 3 u.p.z.p. stwierdzenia dotyczącego braku wzniesienia obiektu budowlanego lub wykonania innych robót budowlanych, orzekające w sprawie organy zupełnie pominęły prawą kwalifikację zmiany zagospodarowania terenu polegającą, w ocenie skarżących, na prowadzeniu na terenie nieruchomości w [...] nr [...] działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu usług transportowych i konserwacji pojazdów autobusowych oraz związanej z tym uciążliwości transportu samochodowego. Taka ocena powinna zostać dokona wyłącznie na podstawie treści uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...].06.2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...]. Ocenę, czy doszło do takiej zmiany powinno poprzedzić ustalenie, od kiedy A. C. użytkuje działki o nr ew. [...] i [...] w wyżej opisany sposób. Z danych pochodzących z CEIDG wynika, że datą rozpoczęcia wykonywania przez A. C. działalności gospodarczej jest dzień [...].02.1991 r. Jako miejsce głównego wykonywania działalności wskazał on adres w [...] przy ul. [...], natomiast [...] jest podany jako dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Z przedłożonych akt wynika natomiast, że już około roku 2010 skarżący informowali organy o uciążliwej działalności gospodarczej prowadzonej na działce nr [...]. Z kolei A. C. do protokołów przesłuchania z [...].10.2016 r. i [...].10.2017 r. zeznał, że prowadzi działalność gospodarczą w [...] do ok 10 lat. W tej sytuacji należy wyjaśnić od kiedy A. C. prowadzi sporną działalność w [...] i czy taka zmiana miała miejsce przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku ustalenia, że zmiana nastąpiła po wejściu w życie miejscowego planu, będzie można dokonać dopiero ustaleń, czy prace związane z prowadzeniem przez A. C. działalności gospodarczej nie prowadzą do niezgodnej z treścią planu zmiany zagospodarowania terenu. Organy powinny rozstrzygnąć, czy charakter prowadzonej działalności, jej skala, pozwala na stwierdzenie, że pozostaje ona w zgodzie z funkcją terenu przyjęta w planie. Wymagane jest zatem przedstawienie szczegółowych rozważań, partych stosowanymi dowodami, z których wynika pogląd, że prowadzona działalność, która nie polega tylko na parkowaniu pojazdów, ale ich również na ich eksportacji i bieżących naprawach, nie koliduje z przeznaczeniem podstawowym terenu, tj. zabudową zagrodową w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych i czy też tej funkcji nie niweczy. Organ powinien przedstawić powody, dla których uznał, że wskazywane przez skarżących okoliczności dotyczące prowadzenia na tym terenie spornej działalności gospodarczej nie świadczą o zmianie jego funkcji, a więc o zmianie przeznaczenia. Są to okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wymagają szczegółowego ustosunkowania się przez organ. Tego w niniejszej sprawie zabrakło. Wyrażone w tym zakresie przez organy stanowisko jest zbyt ogólne i pozbawione odniesienia się do istotnych cech zabudowy zagrodowej, jako rodzaju zabudowy mieszkalnej. Nie sprecyzowano funkcji tego terenu poprzez wskazanie jaka działalność gospodarcza jest na tym terenie prawnie dopuszczalna. Organ powinien przedstawić szczegółowe rozważania na temat tego, dlaczego uważa, że parkowanie i eksploatowanie autobusów i busów wiąże się z zabudową zagrodową i nie pozostaje z nią w konflikcie. Aby uniknąć zarzutu dowolności w przeprowadzonych ustaleniach faktycznych, powinien udzielić odpowiedzi na pytanie, dlaczego uważa, że prowadzona działalność gospodarcza nie prowadzi do zmiany dotychczasowego przeznaczenia terenu (jego funkcji). Za przedwczesne należy również potraktować stanowisko organów dotyczące braku naruszenia w sprawie zapisów planu dotyczących przeznaczenia uzupełniającego. Plan dopuszcza usługi nie wymagające wielokrotnego w ciągu doby (ponad 2 kursy) i uciążliwego (ponad 3,5 tony) transportu dostawczego. Interpretując przytoczony fragment planu miejscowego organy skupiły się na ocenie uciążliwości z punku widzenia odczuć mieszkańców [...]. Takie subiektywne odczucia nie mogą być w tym zakresie przesądzające. Przyjdzie zauważyć, że lokalny prawodawca uciążliwość transportu drogowego powiązał z wagą pojazdu (ponad 3,5 tony). Organ powinien przede wszystkim ustalić, czy prowadzona przez A. C. działalność gospodarcza, stanowi świadczenie usług, które nie wymagają wielokrotnego w ciągu doby (ponad 2 kursy) i uciążliwego (ponad 3,5 tony) transportu dostawczego. Tak więc konieczne jest poczynienie ustaleń na okoliczność rodzaju, charakteru i rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej. Dopiero prawidłowo poczynione w tym zakresie ustalenia należy odnieść do odpowiednich postanowień obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania terenu. W sprawie zabrakło także stanowiska organów na temat możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym, regulacji planu, która zakazuje lokalizacji w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych lub hodowlanych, stwarzających zagrożenie lub uciążliwości dla mieszkańców i środowiska przyrodniczego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim nie ustalając w prawidłowy sposób stanu faktycznego. Ustalenia faktyczne są dowolne, ponieważ nie został w pełni rozpatrzony materiał dowodowy (art. 107 § 3 k.p.a.).
W toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy Burmistrz [...], mając na względzie wskazaną wykładnię art. 59 ust. 3 u.p.z.p., winien ocenić, od kiedy na spornej działce prowadzona jest dzielność gospodarcza i czy związane z taką działalnością zagospodarowanie działki jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w dalszej kolejności, w zależności od poczynionych ustaleń, czy doszło, czy też nie, do zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 3 u.p.z.p.
Mając powyższe na uwadze w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżących kwotę 500 złotych tytułem uiszczonego wpisu, 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 17 złotych za opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło