I OSK 4446/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-09
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Maciej Dybowski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, który został usunięty z drogi i następnie orzeczono jego przepadek na rzecz powiatu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił wysokość kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, uwzględniając wytyczne zawarte w poprzednich orzeczeniach NSA, w szczególności co do daty końcowej okresu naliczania kosztów przechowywania pojazdu, która powinna przypadać na dzień prawomocnego orzeczenia o przepadku pojazdu.Stan faktyczny
Pojazd należący do A.N. został usunięty z drogi w 2007 r. Po nieodebraniu pojazdu i orzeczeniu jego przepadku na rzecz powiatu, Starosta Starachowicki nałożył na A.N. obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach ostatecznie ustaliło te koszty na kwotę 11.994,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.N. na tę decyzję. A.N. wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 426/18 w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 426/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Pojazd marki [...] o nr rej. [...] będący własnością A.N. został usunięty z drogi w dniu 15 czerwca 2007 r.
W związku z nieodebraniem pojazdu przez właściciela, w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia i prawidłowego powiadomienia o możliwości odbioru, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadomiła o tym fakcie Starostę Starachowickiego. Starosta Starachowicki wystąpił do Sądu Rejonowego w Starachowicach z wnioskiem o orzeczenie przepadku ww. pojazdu na rzecz Powiatu.
Sąd Rejonowy w Starachowicach postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. orzekł przepadek pojazdu marki [...] o nr rej. [...], usuniętego z drogi w dniu 15 czerwca 2007 r. należącego do A.N. na rzecz Powiatu Starachowickiego.
Postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt II Ca 923/12 Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację A.N. od ww. postanowienia.
Decyzją z dnia 1 września 2014 r. Starosta Starachowicki: 1) nałożył obowiązek zapłaty przez A.N. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem przedmiotowego pojazdu od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do zakończenia postępowania administracyjnego oraz 2) ustalił wysokość kosztów za ww. czynności w wysokości 14.676,30 zł, w tym koszty związane z usuwaniem pojazdów w kwocie 129,15 zł, koszty związane z przechowywaniem w wysokości 14.397,15 zł oraz koszty oszacowania pojazdu przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego w wysokości 150,00 zł. Jednocześnie organ określił 30-dniowy termin, w którym należy uiścić ustaloną kwotę, którego bieg ma się rozpocząć od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Po rozpatrzeniu odwołania A.N., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 221/15 oddalił skargę A.N. na powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3226/15 uchylił zaskarżony wyrok i decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., wskazując że jeżeli w niniejszej sprawie prawomocne orzeczenie o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Starachowickiego zapadło w dniu 20 września 2012 r., to do tej daty skarżący kasacyjnie może ponosić koszty jego przechowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., ponownie rozpoznając odwołanie A.N. od decyzji z dnia [...] września 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w punkcie 2 dotyczącym ustalenia łącznej kwoty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu i w to miejsce orzekło o ustaleniu tych kosztów w kwocie 11.994,90 zł. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że podstawę ustalenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu za okres od dnia 15 czerwca 2007 r. do dnia 15 grudnia 2007 r. stanowiła uchwała Rady Powiatu w Starachowicach z dnia 5 lipca 2003 r. nr XI/101/03 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów. Zgodnie z załącznikiem do uchwały z dnia 5 lipca 2003 r. (cennikiem opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów) stawka za parkowanie pojazdu wynosiła 3,00 zł (1 doba + VAT). Co do obciążenia kosztami związanymi z przechowywaniem pojazdu za okres od dnia 5 września 2010 r. do dnia 21 sierpnia 2011 r. Kolegium wyjaśniło, że podstawę ustalenia kosztów w tym okresie stanowi uchwała Rady Powiatu w Starachowicach Nr XIII/98/2007 z dnia 30 października 2007 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów (Dz. U. Woj. Św. z 2007 r. Nr 244, poz. 3638). Zgodnie z załącznikiem do tej uchwały (cennikiem opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów) w przypadku pojazdów do 3,5t, stawka za parkowanie wynosiła 3,00 zł za dobę.
Organ I instancji ustalił więc wysokość kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu za okres od dnia 15 czerwca 2007 r. do dnia 15 grudnia 2007 r., tj. za okres ogółem 184 dni, na kwotę 678,96 zł brutto oraz za okres od dnia 5 września 2010 r. do dnia 21 sierpnia 2011 r., tj. za okres ogółem 351 dni w wysokości 1.295,19 zł brutto - zgodnie z załączoną fakturą korygującą VAT.
Jednakże organ I instancji za okres od dnia 22 sierpnia 2011 r. do dnia 7 stycznia 2013 r. przyjął za podstawę ustalenia kosztów związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu umowę z dnia 14 czerwca 2011 r. zawartą między Powiatem Starachowickim a [...]. Zgodnie z treścią tej umowy stawka za przechowywanie pojazdu za 1 dzień w przypadku pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 20 zł netto, tj. 24,60 zł brutto (z podatkiem VAT). Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie jest na korzyść odwołującego, stąd Kolegium nie zakwestionowało go. Uchwały z dnia 28 czerwca 2011 r. nr IX/70/2011, z dnia 29 listopada 2011 r. nr XIV/96/2011 i kolejna z dnia 29 listopada 2012 r. nr XXV/I96/2012 przewidywały wyższe stawki za przechowywanie pojazdów, które nie zostały zastosowane w przedmiotowej sprawie.
W niniejszej sprawie organ I instancji obciążył A.N. także kosztami związanymi z usuwaniem pojazdu, tj. dojazdem z miejscowości Starachowice do Lubieni (10 km x 3,00 zł) oraz holowaniem pojazdu z Lubieni do Starachowic (10 km x 3,50 zł), jak też kosztami załadunku i rozładunku w wysokości 40,00 zł. Koszty te zostały ustalone w oparciu o uchwałę Rady Powiatu w Starachowicach z dnia 5 lipca 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów i wyniosły ogółem 105,00 zł netto, tj. 129,15 zł brutto. W myśl tej uchwały stawka za dojazd do klienta i powrót wyniosła 3,00 zł/1 km + VAT, holowanie pojazdu wyniosła 3,50 zł/1 km + VAT), a za załadunek i rozładunek pojazdu 40,00 zł + VAT. Tym samym koszty związane z usuwaniem pojazdu wyniosły ogółem 105,00 zł netto, tj. 129,15 zł brutto. Natomiast koszty oszacowania pojazdu przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego, również obciążające odwołującego, wyniosły 150,00 zł, co potwierdza rachunek nr 194/2012 wystawiony przez rzeczoznawcę samochodowego za ocenę techniczną pojazdu. Tym samym ogółem koszty obciążające A.N. związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do zakończenia postępowania administracyjnego, wyniosły jak ustalił organ I instancji, 14.676,30 zł brutto.
Z uwagi jednak na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3226/15, ponownie rozpoznając odwołanie, Kolegium oceniło, że A.N. jest zobowiązany do zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do zakończenia postępowania administracyjnego, tj. od 15 czerwca 2007 r. do 15 grudnia 2007 r. oraz od 5 września 2010 r. do dnia 20 września 2012 r. w łącznej kwocie 11.994,90 zł. Za okres od dnia 15 czerwca 2007 r. do dnia 15 grudnia 2007 r. koszty przechowywania pojazdu wyniosły 678,96 zł (184 dni x (3 zł +VAT)), za okres od dnia 5 września 2010 r. do dnia 21 sierpnia 2011 r. - 1.295,19 zł (351 dni x (3 zł +VAT)) oraz za okres od dnia 22 sierpnia 2011 r. do dnia 20 września 2012 r. - 9.741,60 zł (396 dni x (20 zł + VAT)). Ponadto A.N. winien uiścić koszty związane z usuwaniem pojazdu, holowaniem, załadunkiem i rozładunkiem pojazdu w wysokości 129,15 zł oraz koszty oszacowania pojazdu w kwocie 150,00 zł.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł A.N., domagając się jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, w tym z naruszeniem art. 21, art. 32, art. 45, art. 64 i art. 77 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 153 P.p.s.a., wskazując że wiążące w niniejszej sprawie dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, a na skutek kontroli sądowoadministracyjnej - także dla Sądu, było stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3226/15, ale również w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 221/15 i z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 39/14.
W konsekwencji stwierdzono, że prawomocnym postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. akt I Ns 966/11 Sąd Rejonowy w Starachowicach orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Starachowickiego, czym przesądził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, że usunięcie pojazdu było zasadne oraz że w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności, a nadto, że orzeczenie przepadku nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego - art. 130a ust. 10e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.r.d.".
Zdaniem Sądu wystąpienie powyższych okoliczności uzasadniało wydanie decyzji o ustaleniu i nałożeniu na skarżącego jako poprzedniego właściciela ww. pojazdu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem tego pojazdu. Przy czym w zakresie kosztów przechowywania pojazdu jako datę początkową tego okresu - wiążącą się z obowiązkiem poniesienia kosztów przez skarżącego - należało przyjąć datę usunięcia pojazdu z drogi, tj. 15 czerwca 2007 r., natomiast za datę końcową pierwszego okresu właściwe było ustalenie tych kosztów do dnia 15 grudnia 2007 r. Za dalszy zaś okres od dnia 5 września 2010 r. winna zostać ustalona należność związana z kosztami przechowywania pojazdu, którą ponosić winien skarżący jako jego poprzedni właściciel.
Natomiast w zakresie końcowej daty drugiego okresu, za jaki odpłatność w zakresie kosztów przechowywania ponosi A.N., to jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, ponieważ prawomocne orzeczenie o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Starachowickiego zapadło w dniu 20 września 2012 r., to do tej daty skarżący może ponosić koszty jego przechowania. Przepis 130a ust. 10h P.r.d. ramy obowiązku poniesienia kosztów przechowania pojazdu przez poprzedniego właściciela zakreśla sformułowaniem "do zakończenia postępowania". Prawidłową jest więc w takim przypadku data przejścia pojazdu na własność Powiatu Starachowickiego, bowiem jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, to zdarzenie usuwa obowiązek dotychczasowego właściciela ponoszenia kosztów, o jakich mowa w sprawie, który nie będąc już właścicielem pojazdu, nie może ich ponosić.
W ocenie Sądu, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego, rzeczą Kolegium w toku rozpatrywania odwołania miało być rozważenie powyżej podniesionych okoliczności, a następnie ustalenie prawidłowej wysokości kosztów obciążających skarżącego kasacyjnie, przyjmując, że datą końcową ponoszenia przezeń kosztów przechowania przedmiotowego pojazdu jest 20 września 2012 r. oraz że pozostałe zagadnienia zostały dotąd ustalone i przeanalizowane poprawnie.
W konsekwencji, uwzględniając powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także ocenę prawną wynikającą z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w przywołanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z powyższymi wytycznymi.
W oparciu o powołane regulacje i stanowisko sądów administracyjnych orzekających w sprawie organy orzekające w sprawie nie obciążyły skarżącego kosztami związanymi z przechowywaniem pojazdu za okres powstały po upływie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, tj. od dnia 16 grudnia 2007 r. do dnia 4 września 2010 r., gdyż koszty te ponosi Skarb Państwa, a obciążyły kosztami po wejściu w życie ww. ustawy z dnia 22 lipca 2010 r., skoro uchylone zostały uprzednio wydane decyzje administracyjne dotyczące przepadku pojazdu skarżącego na rzecz Skarbu Państwa na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie P 4/06.
Zdaniem Sądu prawidłowo także organ II instancji ustalił, że koszty związane z przechowywaniem to koszty za okres od dnia 15 czerwca 2007 r. do dnia 15 grudnia 2007 r. i od dnia 5 września 2010 r. do dnia 20 września 2012 r.
Właściwie także A.N. został obciążony kosztami związanymi z usuwaniem pojazdu, tj. dojazdem z miejscowości Starachowice do Lubieni oraz holowaniem pojazdu z Lubieni do Starachowic, jak też kosztami załadunku i rozładunku, co w efekcie spowodowało ustalenie kosztów usunięcia pojazdu na kwotę 129,15 zł brutto, przy czym koszty te zasadnie zostały ustalone w oparciu o uchwałę Rady Powiatu z dnia 5 lipca 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów.
Sąd zaaprobował również nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów oszacowania pojazdu przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego, które wyniosły 150,00 zł na podstawie rachunku nr 194/2012 wystawionego przez rzeczoznawcę samochodowego za ocenę techniczną pojazdu. Łącznie koszty przechowywania, usunięcia i oszacowania przedmiotowego pojazdu, którymi zasadnie obciążono A.N. wyniosły kwotę 11.994,90 zł.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.N., zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego a to:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 130a ust. 10 lit. h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na obciążeniu skarżącego kasacyjnie kosztami przechowywania pojazdu przez okres nieuzasadniony okolicznościami sprawy a spowodowany jedynie opieszałością w działaniu organu, narażającą stronę na wymierne koszty;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 130a ust. 10 lit. i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i obciążenie kosztami odholowania, parkowania i oszacowania wyłącznie właściciela pojazdu, mimo że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był on we władaniu innej osoby na podstawie innego niż własność tytułu prawnego (użyczenia);
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 7, 77 i 80 K.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze słuszny interes strony, w szczególności poprzez nieustalenie kręgu osób zobowiązanych do zwrotu kosztów odholowania, parkowania i oszacowania pojazdu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach;
2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
3) przyznanie kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu obejmującej sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2021 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi żadna z przesłanek o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Te zaś uzasadniały przyjęcie stanowiska, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie w piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2021 r. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, przypomnieć należy, że sprawa ta była już przedmiotem wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3226/15, którym uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 221/15 oraz zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2015 r. Po tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r. została wydana obecnie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2018 r., którą ponownie rozpoznano odwołanie A.N. od decyzji Starosty Starachowickiego z dnia [...] września 2014 r. oraz zaskarżony obecnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 września 2018 r. Tym samym będący przedmiotem skargi kasacyjnej wyrok wydany został w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wynikającego z art. 190 P.p.s.a., a będąca przedmiotem skargi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydana została w warunkach związania wynikającego z art. 153 P.p.s.a.
Stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Natomiast w myśl art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe okoliczności miały bezpośredni wpływ na zakres kontroli zaskarżonej decyzji dokonanej przez Sąd I instancji bowiem związanie wynikające z art. 153 P.p.s.a. i art. 190 P.p.s.a. oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznając skargę zobowiązany był przede wszystkim zbadać, czy organ zastosował się do oceny prawnej zawartej we wcześniejszym prawomocnym wyroku w tej sprawie.
Tymczasem skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia art. 153 P.p.s.a. i art. 190 P.p.s.a. Skarżący kasacyjnie zarzucił natomiast naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 7, 77 i 80 K.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze słuszny interes strony, w szczególności poprzez nieustalenie kręgu osób zobowiązanych do zwrotu kosztów odholowania, parkowania i oszacowania pojazdu. Sformułowany również został zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 130a ust. 10 lit. h P.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na obciążeniu skarżącego kasacyjnie kosztami przechowywania pojazdu przez okres nieuzasadniony okolicznościami sprawy a spowodowany jedynie opieszałością w działaniu organu, narażającą stronę na wymierne koszty oraz 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 130a ust. 10 lit. i P.r.d. poprzez jego niezastosowanie i obciążenie kosztami odholowania, parkowania i oszacowania wyłącznie właściciela pojazdu, mimo że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był on we władaniu innej osoby na podstawie innego niż własność tytułu prawnego (użyczenia).
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sad Administracyjny stwierdza, że są one niezasadne. Przede wszystkim przypomnieć należy, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3226/15 wskazano jakie istotne okoliczności należy wyjaśnić. Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wyroku wyraźnie odniósł się do stanowiska prawnego sformułowanego w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził, że w prowadzonym ponownie postępowaniu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach została wydana w zgodzie z wytycznymi. Natomiast nie formułując w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia art. 190 P.p.s.a. nie można ponownie podnosić tych samych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym przepisów K.p.a. dotyczących nieustalenia kręgu osób zobowiązanych do zwrotu kosztów odholowania, parkowania i oszacowania pojazdu. W konsekwencji ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy nie został skutecznie podważony.
Podkreślić przy tym trzeba, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną A.N., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 221/15 za zasadny uznał zarzut błędnego ustalenia daty końcowej (ostatecznie) obowiązku poniesienia kosztów przechowania pojazdu przez poprzedniego właściciela. Wyjaśniono przy tym, że rozstrzygnięcie o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym i, że są to koszty powstałe do "zakończenia postępowania". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rzeczą organu w toku rozpatrywania odwołania będzie rozważenie powyżej podniesionych okoliczności, a następnie ustalenie prawidłowej wysokości kosztów obciążających skarżącego kasacyjnie, przyjmując że datą końcową ponoszenia przezeń kosztów przechowania przedmiotowego pojazdu jest 20 września 2012 r. Wskazano ponadto, że pozostałe zagadnienia zostały dotąd ustalone i przeanalizowane poprawnie.
Wobec powyższego nietrafne są również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zarzuty te były przedmiotem oceny przez Sąd I instancji, który w uzasadnieniu wyroku, odwołując się do postanowienia Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. akt I Ns 966/11, od którego apelacja została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt II Ca 923/12, wskazał że zostały spełnione przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku pojazdu. Wystąpienie powyższych okoliczności uzasadniało wydanie decyzji o ustaleniu i nałożeniu na skarżącego jako poprzedniego właściciela ww. pojazdu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem tego pojazdu. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zwrócił przy tym uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2017 r. nie podważył sposobu i podstaw wyliczenia kosztów, stwierdzając, że w tej materii wyrok jest trafny i nadaje się do obrony. W konsekwencji Sąd I instancji właściwie ocenił, że koszty przechowywania, usunięcia i oszacowania przedmiotowego pojazdu zostały ustalone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach w prawidłowy sposób. Mając na uwadze stanowisko prawne zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3225/16 oraz treść art. 190 P.p.s.a. i art. 153 P.p.s.a., nie zasługiwał na uwzględnienie podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 130a ust. 10 lit. h oraz art. 130a ust. 10 lit. i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło