II FSK 1991/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-13

Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Tomasz Zborzyński, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, opierając się na przesłankach wskazanych w art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego przed jego przedawnieniem, co uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Do okoliczności świadczących o tym ryzyku zaliczono krótki okres do przedawnienia, przewlekanie postępowania przez podatnika, wniesienie odwołania od decyzji nieostatecznej oraz czas niezbędny na jego rozpatrzenie, a także niewykonanie decyzji dotyczącej poprzedniego okresu podatkowego. Sąd podkreślił, że przepis art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej nie wymaga, aby czynniki świadczące o ryzyku były zawinione przez podatnika, lecz odnosi się do obiektywnie występujących w sprawie okoliczności.
Stan faktyczny
Spółka O. S.A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza C. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2010. Burmistrz uzasadnił to krótkim okresem do przedawnienia zobowiązania i brakiem dobrowolnego uiszczenia podatku przez spółkę. Spółka zarzuciła organom brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Małgorzata Bejgerowska, Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 303/16 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę kasacyjną. Sygnatura akt II FSK 1991/16 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Spółki Akcyjnej O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący: Burmistrz C. postanowieniem z dnia 30.11.2015 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności swej nieostatecznej decyzji z dnia 18.08.2015 r., określającej skarżącej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010. Wskazał, że okres do upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego jest krótszy, niż trzy miesiące, a skarżąca dobrowolnie nie uiści podatku, co uzasadnia zastosowanie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku postanowieniem z dnia 13.01.2016 r. postanowienie Burmistrza utrzymało w mocy, stwierdzając, że skarżąca przewlekała postępowanie podatkowe, nie deklarując wszystkich posiadanych obiektów budowlanych i nie przekazując dowodów, żądanych przez organ podatkowy, co wskazuje na występowanie ryzyka niewykonania zobowiązania określonego decyzją nieostateczną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca zarzuciła, że nie uprawdopodobniono niewykonania przez nią zobowiązania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia, a nie może o tym świadczyć ani wniesienie odwołania od decyzji wymiarowej, ani niewykonanie decyzji odnoszącej się do poprzedniego okresu podatkowego. Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że okolicznością świadczącą o ryzyku niewykonania zobowiązania podatkowego przed jego przedawnieniem jest także czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Ponadto, skoro zachowanie skarżącej w trakcie postępowania podatkowego wskazywało na dążenie do doprowadzenia zobowiązania do przedawnienia, skarżone rozstrzygnięcie nie narusza art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 217 § 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 219 i art. 239b § 2 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ nie uprawdopodobnił, że decyzja Burmistrza nie zostanie przez skarżącą wykonana przed terminem przedawnienia. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego w postaci art. 239b § 2 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu za zasadne nadanie decyzji nieostatecznej Burmistrza rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy organ nie wypełnił jednej z dwóch przesłanek koniecznych do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, to jest nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie wypowiedziało się o jej zasadności w innej formie procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku skarżącej organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.), a Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie to stanowisko zaaprobował. Do okoliczności świadczących o występowaniu ryzyka niewykonania tego zobowiązania niewątpliwie zaliczyć można: krótki okres do przedawnienia zobowiązania podatkowego, przewlekanie postępowania podatkowego przez skarżącą, wniesienie przez nią odwołania od decyzji nieostatecznej i czas niezbędny na jego rozpatrzenie, wreszcie niewykonanie przez skarżącą decyzji odnoszącej się do poprzedniego okresu podatkowego. Należy zauważyć, że wymieniony przepis nie kwalifikuje czynników świadczących o występowaniu ryzyka niewykonania zobowiązania podatkowego na zawinione przez podatnika względnie przez niego spowodowane, ale odnosi się ogólnie do czynników obiektywnie występujących w sprawie. Niezależnie zatem od tego, czy okoliczności te powstały wskutek skorzystania przez podatnika z przewidzianych prawem środków obrony jego interesów (jak wniesienie odwołania od decyzji nieostatecznej), czy też powstały w następstwie jego kwalifikowanego zachowania (niezasadne przedłużanie postępowania podatkowego oraz niewykonywanie decyzji dotyczących poprzednich okresów podatkowych), czy wreszcie okoliczności te maja charakter obiektywny (jak czas do upływu terminu przedawnienia), wystąpienie którejkolwiek z nich świadczy o możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji, a wykazanie wystąpienia takiej okoliczności – o uprawdopodobnieniu wystąpienia przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności w rozumieniu art. 239b § 2 O.p. Nie sposób więc zgodzić się z zarzutem, że przepis ten niewłaściwie zastosowano, skoro wykazano wystąpienie okoliczności warunkujących jego zastosowanie. Nie można także uznać zasadności zarzutu naruszenia – przytoczonych zbiorczo i bez należytego uzasadnienia - art. 217 § 2, art. 122, art. 187 § 1 i art. 219 O.p. Stwierdzając bezzasadność skargi wniesionej przez Spółkę Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo też zastosował art. 151 P.p.s.a. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a., a o kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku od strony wygrywającej sprawę w instancji kasacyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło