I OSK 1371/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-17

Skład orzekający: Wiesław Morys, Olga Żurawska-Matusiak, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez funkcjonariusza Policji przestępstwa, którego oczywistość wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym (akt oskarżenia), stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nawet bez prawomocnego wyroku skazującego?
Ratio decidendi
NSA uznał, że oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza Policji czynu o znamionach przestępstwa, potwierdzona materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przygotowawczym (w tym aktem oskarżenia), stanowi wystarczającą przesłankę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie jest wymagane prawomocne orzeczenie skazujące, a ocena organu administracji, oparta na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, jest wystarczająca do stwierdzenia oczywistości czynu i jego wpływu na dalsze pełnienie służby.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Organ administracji uznał oczywistość popełnienia czynu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym, w tym zeznań świadków i wyników badań krwi. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym błędne uznanie oczywistości popełnienia przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zasądzono od A. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant st. asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 970/16 w sprawie ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym wyrokiem z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1371/17, oddalił skargę A. K. (dalej: "skarżący") na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] maja 2016 r., nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm. ze zm.), zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] maja 2016 r. bez uprawnień emerytalnych i rentowych. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawą zwolnienia skarżącego jest popełnienie przez niego przestępstwa polegającego na prowadzeniu samochodu osobowego w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. z art. 178a § 1 K.k. Zdaniem organu okoliczności popełnienia przestępstwa przez skarżącego są oczywiste. Powyższy wniosek organ oparł na materiale dowodowym zgromadzonym na potrzeby postępowania karnego, na podstawie którego Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] sporządził wobec skarżącego akt oskarżenia o popełnienie czynu z art. 178a § 1 K.k., który [...] listopada 2015 r. przesłał do Sądu Rejonowego w [...]. Materiał dowodowy obejmuje m.in. zeznania bezpośrednich świadków zdarzenia Ł. S. i A. S., którzy najpierw zawiadomili dyżurnego KPP w [...] o nietrzeźwym kierującym samochodem marki [...] model [...] o nr rej [...], następnie cały czas za nim podążali i wskazali miejsce jego postoju przybyłym policjantom. W przeprowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w [...] eksperymencie procesowym na okoliczność ukształtowania terenu w miejscu zatrzymania skarżącego z uwzględnieniem możliwości obserwacji, A. S. jednoznacznie wskazała na skarżącego jako kierowcę samochodu. Po zatrzymaniu w tym samym dniu o godz. [...] i [...] pobrano dwukrotnie od niego krew do badań na zawartość alkoholu, w którym stwierdzono obecność we krwi alkoholu etylowego na poziomie 2,8 promila w pierwszej próbce i 2,7 promila w drugiej próbce. W oparciu o ww. materiał dowodowy organ nie uznał za wiarygodne tłumaczenie funkcjonariusza, który twierdził, że samochodem kierował jego brat K. K.. W ocenie organu utrata warunków koniecznych do pełnienia służby w Policji ze względu na charakter popełnionego czynu o znamionach przestępstwa, troska o autorytet Policji jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego, uniemożliwiają dalsze pozostawanie skarżącego w służbie. Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał na ważny interes służby, utożsamiany z interesem społecznym, przejawiającym się koniecznością przeciwdziałania obniżaniu zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy. Zdaniem organu charakter zarzuconego przestępstwa w sposób szczególny godzi w społeczny wizerunek Policji, bowiem zostało ono popełnione przez funkcjonariusza służby prewencyjnej, czyli funkcjonariusza, do której podstawowych, codziennych zadań należy dbałość o bezpieczeństwo i porządek publiczny, w tym również bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w L. Rozkazem Personalnym z [...] lipca 2016 r., utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny. Podzielając dotychczasowe ustalenia, również ten organ stwierdził, że popełnienie przestępstwa przez skarżącego jest oczywiste, co uzasadnia zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ wskazał, że wprawdzie skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu, to jednak na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i okoliczności zdarzenia, a w szczególności protokołów przesłuchania świadków obecnych na miejscu zdarzenia, tj. Ł. i A. S. oraz przeprowadzonego przez Prokuraturę Rejonową eksperymentu procesowego na okoliczność ukształtowania terenu w miejscu zatrzymania skarżącego i możliwości obserwacji kierowcy przez naocznego świadka, okoliczność popełnienia czynu o znamionach przestępstwa opisanego w art. 178a § 1 K.k. jest oczywista. Podał, że świadkowie nieprzerwanie obserwowali jazdę kierowcy, który poruszał się po drodze "zygzakiem" i stwarzał zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Niebezpieczne zachowanie kierowcy spowodowało, iż zawiadomili o powyższym fakcie Dyżurnego KPP w [...]. Policjanci na miejscu zdarzenia zastali jedynie skarżącego, co wskazuje, iż był kierowcą samochodu. W ocenie organu postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany w jego ramach materiał dowodowy należało uznać za pełny i wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wniosku o przesłuchanie K. K. i samego skarżącego, organ wskazał, że protokoły ich przesłuchań znajdują się w aktach sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, przez wadliwe uznanie, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu zarzucanego mu w postępowaniu karnym oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i podjęcie decyzji na skutek całkowicie dowolnej i wybiorczej oceny zgromadzonego materiału z uwzględnieniem okoliczności przemawiających jedynie na jego niekorzyść, przy całkowitym pominięciu okoliczności przemawiających za uznaniem, że nie dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa; art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., przez nieprzeprowadzenie z urzędu zgłaszanych przez stronę dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w tym z przesłuchania skarżącego oraz K. K.; art. 11 art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na wadliwym uzasadnieniu decyzji przez organ I instancji przez nieodniesienie się do konkretnych i mających podstawowe znaczenie okoliczności dla sprawy, a zawarcie w uzasadnieniu okoliczności, które są obojętne dla rozstrzygnięcia oraz art. 108 § 1 K.p.a., przez błędne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Komendant Policji w L. powtórzył swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem, oddalił powyższą skargę. W ocenie Sądu I instancji organy podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), umożliwiły stronom czynny udział w sprawie (art. 10 § 1 K.p.a.) oraz zebrały i rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 K.p.a.). Dokonana przez nie ocena materiału dowodowego mieściła się w granicach uznania administracyjnego (art. 80 K.p.a.), właściwie także uzasadniono zajęte stanowisko. Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotowa sprawa w znaczeniu materialnym różni się od sprawy karnej, która na etapie postępowania przygotowawczego, a następnie postępowania sądowego ma na celu wykrycie sprawcy przestępstwa i pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Celem postępowania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest ustalenie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i jego skutków dla stosunku służbowego i Policji. Różnice w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ww. postępowań powodują, że okoliczności istotne w jednej z tych spraw, nie są jednak automatycznie istotne w drugiej sprawie. Organ może powołać się na każde z tych postępowań. Dlatego też Sąd I instancji uznał, iż organy prawidłowo sięgnęły również do materiału dowodowego zgromadzonego w prowadzonym jednocześnie postępowaniu karnym. Sąd podniósł także, że skarżący nie dostrzegł, że przesłuchanie w charakterze świadków jego brata K. K., znajomego A. G. i właściciela warsztatu mechanicznego w jakim mieli spożywać alkohol – D. M., miało miejsce na Komendzie Powiatowej Policji w [...] już [...] maja 2015 r., a więc jeszcze przed wszczęciem śledztwa w tej sprawie, co miało miejsce [...] maja 2015 r. W tym samym dniu w charakterze świadka został przesłuchany także skarżący. Tym samym, w ocenie Sądu, za bezzasadny uznać należy zarzut dotyczący wydania rozstrzygnięcia bez samodzielnego przeprowadzenia dowodu, a tym bardziej o braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania K.K.. Zdaniem Sądu, w świetle ustalonych w sprawie okoliczności, przekonanie organów o oczywistości popełnionego przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 K.k. ma uzasadnione podstawy. Nie jest prawdą, że opiera się ono przede wszystkim na zeznaniach Ł. i A. S., choć mają one decydujące znaczenie. Sąd zwrócił uwagę, że dowód ten skonfrontowano z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, także z zeznaniami pozostałych świadków, protokołem zatrzymania skarżącego, oględzinami, eksperymentem procesowym, postanowieniem o postawieniu zarzutów czy aktem oskarżenia. Sąd stwierdził, że nie można im przypisać wewnętrznej sprzeczności lub braku spójności. Zeznania te są logiczne i konsekwentne, przedstawiają chronologię zdarzeń i opierają się na długotrwałej, bezpośredniej obserwacji zachowania skarżącego. Poza tym są to osoby całkowicie bezstronne, które w ciągu wydarzeń znalazły się zupełnie przypadkowo, kierując się obawą o bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Sąd podniósł, że w sprawie oczywiste jest, że zawiadomili Policję o podejrzeniu prowadzenia pojazdu przez osobę w stanie nietrzeźwości i przez cały czas do chwili zaparkowania pojazdu utrzymywali z nim kontakt wzrokowy, jadąc za nim i wskazując policjantom miejsca w jakich w konkretnym czasie się znajduje. Obserwowali również samochód do czasu, kiedy pojawili się przy nim funkcjonariusze, co potwierdza sporządzona [...] maja 2015 r. notatka służbowa A. W. i nagranie z rejestratora rozmów radiowych i telefonicznych. Zgodnie z notatką skarżący stał obok samochodu trzymając w ręku kluczyki, które następnie schował do kieszeni. Interweniujący policjant A. W. stwierdził, że nie widział obok samochodu innych osób, co potwierdził podczas przesłuchania [...] maja 2015 r. Drugi z funkcjonariuszy biorących udział w interwencji A. B., stwierdził natomiast, że w samochodzie nie było innych osób, natomiast "jakieś osoby chodziły po chodniku". Z zeznania Ł. S. złożonego tego samego dnia o godzinie [...] również wynika, że w chwili dostrzeżenia samochodu znajdowało się nim dwóch mężczyzn, z których jeden, będący pasażerem, wysiadł potem na jednym z osiedli w [...]. Powyższe zeznania potwierdził [...] maja 2015 r. Wskazał wtedy, że po opuszczeniu pojazdu przez pasażera, nikt inny do niego nie wsiadał, kierowca siedział za kierownicą, nie zmieniał miejsca siedzenia. W ten sam sposób zeznała A. S., gdy była przesłuchiwana [...] maja 2015 r. Podczas eksperymentu, jaki został przeprowadzony [...] października 2015 r., jednoznacznie rozpoznała skarżącego jako prowadzącego pojazd [...] maja 2015 r. (w protokole błędnie wpisano nazwisko świadka – A. K.). Stwierdzenie, że zeznania skarżącego, K. K. i A. G. i przedstawiona przez nich wersja, zgodnie z którą razem przyjechali samochodem do [...] z warsztatu są niewiarygodne, nie może być w sytuacji uznane za przekraczające zasadę swobody oceny dowodów. W ocenie Sądu wyprowadzony przez organy z materiału dowodowego wniosek nie budzi zastrzeżeń i jest przekonujący. Sąd I instancji stwierdził także, że zasadnie nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wyjaśnił, że przestępstwo z art. 178a § 1 K.k. jest przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Pozostawienie zatem skarżącego w służbie przeczyłoby ogólnie przyjętemu poczuciu sprawiedliwości społecznej oraz świadczyłoby o niewiarygodności Policji. Jednocześnie Sąd uznał, że organy Policji miały prawo do samodzielnej oceny postawy skarżącego pod kątem jego zdolności i przydatności do realizowania zadań, jakie ustawodawca powierzył Policji. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i zmianę rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z [...] lipca 2016 r., przez uwzględnienie odwołania i uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] maja 2016 r. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na jego rzecz wg norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: naruszenie przepisów postępowania polegające na: niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: “P.p.s.a."), przez nieuwzględnienie skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. w sytuacji gdy orzeczenie to uchybiało prawu materialnemu, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art.107 § 3 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy; niewłaściwym zastosowaniu art. 151 P.p.s.a., przez niezasadne oddalenie skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., w sytuacji, w której orzeczenie to uchybiało art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., zaś dostrzeżenie tych uchybienia skutkowałoby uchyleniem błędnego orzeczenia; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanego w postępowaniu karnym czynu, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie daje żadnych podstaw do wskazania, iż w [...] maja 2015 r. kierował on samochodem marki [...]. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że w niniejszej wysunięto błędne wnioski z materiału dowodowego zebranego na poczet sprawy karnej oraz nie wzięto w ogóle pod uwagę wyjaśnień skarżącego, zeznań K. K., A. G. i D. M. - naocznych świadków zdarzenia, uczestniczących w całej sytuacji, z których jasno wynika, że samochód marki [...] prowadził brat skarżącego K. K.. Ponadto, w ocenie skarzącego, pominięto, iż świadkowie p. S. sami przyznali, że nie mieli okazji zobaczyć wyglądu kierowcy samochodu [...], zarówno podczas jazdy za samochodem jaki i po jego zatrzymaniu się na parkingu. Zdaniem skarżącego w celu wypełnienia zasady dążenia do prawdy materialnej w niniejszej sprawie winno się wyjaśnić pojawiające się sprzeczności. Tymczasem oddalone zostały wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały przeprowadzone. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W ocenie organu wyrok Sądu I instancji jest zgodny z przepisami prawa, dlatego też skarga kasacyjna winna podlegać oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art.176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i naruszenie prawa materialnego. W tej sytuacji zasadniczo jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania dokonanej przez sąd I instancji wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. Sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych czyni jednak zasadnym łączne ich rozpoznanie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Cytowane unormowanie uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w Policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby. Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, że ma ona charakter częściowo uznaniowy. Nakłada to na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia decyzji. Powołując się na stanowisko orzecznictwa (zob. wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98, Lex nr 47243) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym związaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 K.p.a. Oznacza to, że sąd administracyjny kontrolując wydaną w sprawie decyzję obowiązany jest szczegółowo zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie nastąpić powinno z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tak więc Sąd I instancji kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Z obowiązku tego Sąd I instancji wywiązał się, a wyniki kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji zasługują na aprobatę. Zauważyć należy, że brak jest ustawowej definicji "oczywistości", o której stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż powinno się ją oceniać w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do rzeczywistego wypełnienia jego znamion. Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] lipca 2015 r. przedstawiono skarżącemu zarzut, że [...] maja 2015 r. w [...] prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki [...] nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, 2,5%0 alkoholu w wydychanym powietrzu, czyli o czyn z art. 178 a § 1 K.k. Następnie został sporządzony i skierowany do Sądu akt oskarżenia, w którym zarzucono skarżącemu popełnienie opisanego powyżej przestępstwa. Niewątpliwie wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a następnie skierowanie aktu oskarżenia do Sądu, decyduje o prawdopodobieństwie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tym bardziej, że nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu, a na to wskazuje w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy. Organ dysponował bowiem zeznaniami bezpośrednich świadków zdarzenia Ł. S. i A. S., którzy potwierdzili okoliczności popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu i nie ma podstaw aby te zeznania kwestionować co do ich prawdziwości. Organ I instancji ocenił zeznania świadków, a organ odwoławczy tę ocenę w pełni zaakceptował. Również Sąd I instancji, badając legalność zaskarżonego rozkazu personalnego, podzielił ocenę organu odnoszącą się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd odniósł się do zeznań Ł. S. i A. S. uznając je za wiarygodne i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, podkreślając, że A. S., podczas eksperymentu procesowego, rozpoznała skarżącego jako prowadzącego pojazd [...] maja 2015 r. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania odmowy dania wiary zeznaniom skarżącego, K. K. i A. G., a to stanowisko Sądu nie zostało skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Zgłoszeni przez skarżącego świadkowie, jak i sam skarżący, przedstawili organom własną wersję zdarzenia, sprzeczną z tą, która w sposób jednoznaczny wynikała z zeznań postronnych świadków. Organ mając powyższe na uwadze, jak również i to, że świadkowie zgłoszeni przez skarżącego to jego rodzina i znajomi, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego był uprawniony do poczynienia ustaleń faktycznych z pominięciem zeznań tych świadków. W toku postępowania dowodowego nie wystąpiły wskazywane w skardze kasacyjnej wady polegające na braku analizy posiadanych dokumentów lub błędach w tej analizie. Akta sprawy administracyjnej wskazują, że organy dokonały wszechstronnej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów, a wyprowadzone z tego materiału wnioski są logiczne i znajdujące w tym materiale oparcie. Na podstawie całokształtu okoliczności i zgromadzonego materiał dowodowego nie może budzić żadnych wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178 a § 1 K. k. Na podkreślenie zasługuje nadto, że zgodnie z art. 75 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Chociaż zatem organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, z drugiej jednak strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 K.p.k. Z tego względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele. Zauważyć również należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały wyjaśnione. Nastąpiło to w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone tak w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania administracyjnego. Takie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie niniejszej, w świetle powyższych wywodów, należy uznać za prawidłowe. Nie było również podstaw, aby organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musiał czekać na prawomocne orzeczenie sądu karnego. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. Skutkiem oddalenia zarzutów formalnych jest przesądzenie ustalonego dotąd stanu faktycznego. Na jego podstawie dokonano oceny wytyku naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez jego niewłaściwe zastosowanie. Oczywistość popełnionego czynu, która to okoliczność została w rozpoznawanej sprawie wykazana, oznacza, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe, co wyczerpuje drugą przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, wobec tego, że nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne odnoszące się do oczywistości popełnienia czynu i została spełniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zaistniały podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przepis ten w okolicznościach przedmiotowej sprawy został zatem zastosowany prawidłowo, wobec czego zarzut jego naruszenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło