II SA/Kr 776/18

WyrokWSA w Krakowie2018-07-17

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za pobór wód podziemnych powinna być obliczana na podstawie maksymalnego godzinowego poboru wody określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, czy też na podstawie średniego dobowego poboru wody, jeśli ten drugi limit jest niższy i stanowi faktyczne ograniczenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata stała za pobór wód podziemnych powinna być obliczana na podstawie maksymalnej ilości wody, która może być pobrana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym. Jeśli średni dobowy pobór wody jest niższy niż wynikałoby to z maksymalnego godzinowego poboru, to właśnie ten niższy, dobowy limit stanowi prawnie relewantną maksymalną ilość wody do obliczenia opłaty stałej. W przeciwnym razie, obliczenie oparte na maksymalnym poborze godzinowym mogłoby prowadzić do przekroczenia limitu dobowego określonego w pozwoleniu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. ustalającą opłatę stałą za pobór wód podziemnych. Spółdzielnia zarzuciła, że opłata została błędnie obliczona, ponieważ organ oparł się na maksymalnym godzinowym poborze wody (przeliczonym na m3/s), zamiast na niższym, średnim dobowym limicie określonym w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ podtrzymał swoje stanowisko, argumentując zgodność wyliczenia z przepisami prawa wodnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielnia A. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] - Dyrektora Zarządu Zlewni w N. z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za usługi wodne I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] - Dyrektora Zarządu Zlewni w N. na rzecz strony skarżącej Spółdzielnia A. kwotę [...]zł (słownie: dwieście dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Informacją roczną z 19 marca 2018 r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w N, na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566 z późn. zm.) ustalił [...] Spółdzielni Pracy na podstawie decyzji Starosty [...] z 10 marca 2008 r., znak: [...] za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych ujętych otworem [...] zlokalizowanym na działce nr [...] w m. P. Z.. [...] Spółdzielnia Pracy wniosła reklamację od ustalenia opłaty stałej w powyższej informacji rocznej, twierdząc, że została ona błędnie policzona. Skoro art.271 ust.1 prawa wodnego zawiera odniesienie do maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym na rzecz "[...] wyznaczono limit Q śr d = 59 m3/ dobę, to wynosi on po przeliczeniu: 0,00068287 m3/s a nie jak podano w 0,00096111 m3/s. Dyrektor Zarządu Zlewni w N decyzją z 13 kwietnia 2018 r., znak: [...], na podstawie art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2017.2502) określił podmiotowi [...] Spółdzielnia Pracy na podstawie decyzji Nr [...] za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych ujętych otworem P-12 zlokalizowanym na działce nr [...] w m. P. Z. do produkcji naturalnych wód mineralnych w ilości: QmaXh= 3,46 m3/h, Qśrd= 59 m3/d. Organ wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 cyt. wyżej rozporządzenia jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 3.46000000 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0.00096111 m3/s . [...] Spółdzielnia Pracy wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną wyżej decyzję, domagając się jej uchylenia oraz zobowiązania organu do wydania decyzji ustalającej opłatę stałą za usługi wodne zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym posiadanym przez skarżącą. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na naliczeniu opłaty stałej na podstawie limitu godzinowego, powtarzając argumentację przedstawioną w reklamacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w N wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postepowania. Organ podtrzymał swoje stanowisko odnośnie prawidłowości wyliczenia opłaty stałej jako zgodnego z treścią art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W myśl art.273 ust.8 ustawy Prawo wodne (Dz.U.2017.1566) od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ponieważ od decyzji wydanej w tym trybie nie przysługują żadne środki zaskarżenia, skargę uznać należało za jest dopuszczalną, bez konieczności wyczerpania jakiegokolwiek trybu przedskargowego. Stosownie do przepisu art.268 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566) za pobór wód podziemnych uiszcza się opłaty za usługi wodne. W myśl art.271 ust.1 pkt 1 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z art.271 ust.2 ustawy Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i . maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (ust.6). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania tego obowiązku właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji (ust.7). Decyzję określającą wysokość opłaty za usługi wodne wydaje się również w razie nieuznania reklamacji (art.273 ust.6). W myśl art.273 ust.8 ustawy Prawo wodne od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jak wynika z § 15 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2017.2502), do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, za pobór wód podziemnych wynoszą 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wód. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.271 ust.2 prawa wodnego. Sąd podzielił zarzuty skargi o nieprawidłowym wyliczeniu przez Wody Polskie wysokości opłaty stałej. Przypomnieć należy, że w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 10.03.2008 r. znak: [...] ilość poboru wody podziemnej otworem [...] zlokalizowanym na działce nr [...] w P. Z. określono w następujący sposób: Qmaxh = 3,46 m3/h (maksymalny godzinowy pobór wody), Qśrd = 59 m3/d (średni dobowy pobór wody). Jak wynika z punktu III decyzji pozwolenia udzielono na czas określony – do dnia 29.02.2018 r. W punkcie IV decyzji "zobowiązano użytkownika do nie przekraczania, określonej w pkt I.1 (...) decyzji ilości pobieranej wody". Powyższe oznacza, że limit poboru wody określono podwójnie: 1) pobór godzinowy nie może przekraczać 3,46 m3/h (pobór wody nie jest w każdej jednostce czasu identyczny) oraz 2) dobowy pobór wody nie może przekraczać 59 m3/d. Jeżeli zatem pobór wody w ciągu doby nie może być większy niż 59 m3/d, to podana w pozwoleniu wodnoprawnym ilość poboru wody Qśrd = 59 m3/d równoznaczna jest maksymalnemu poborowi dobowemu. Gdyby przyjąć, tak jak uczyniły to Wody Polskie, że dla obliczenia opłaty stałej prawnie relewantny jest maksymalny godzinowy pobór wody, wynoszący 3,46 m3/h, to po pomnożeniu tej liczby przez liczbę godzin w ciągu doby (24), okazałoby się, że maksymalny pobór dobowy wyniósłby 73,04 m3/d, czyli więcej niż określony w pozwoleniu wodnoprawnym limit. Tak więc ilość pobranej wody w ciągu doby, obliczona na podstawie maksymalnego godzinowego poboru wody (73,04 m3/d), jako przekraczająca limit 59 m3/d określony w pozwoleniu wodnoprawnym nie może być uznana, w myśl art.271 ust.2 prawa wodnego, za maksymalną ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Dlatego też, na potrzeby wyliczenia opłaty stałej według wzoru przedstawionego w art.271 1 ust.2 ustawy, to wielkość 59 m3/d należy wyrazić w m3/s, a następnie pomnożyć przez 365 dni i stawkę jednostkową opłaty. Wobec powyższego, na podstawie art.145§1 pkt 1 a p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło