V SA/Wa 33/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...) w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] listopada 2017 r. o numerze [...] w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] września 2017 r. funkcjonariusze celni dokonali oględzin stron internetowych działających w domenie [...] i subdomenie [...], w wyniku których stwierdzili, że stanowią one domeny służące do oferowania gier hazardowych w sposób niezgodny z ustawą z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.), dalej "u.g.h.". Wnioskiem z dnia [...] październik 2017 r. zwrócono się do Ministra o zatwierdzenie dokonania wpisu przedmiotowych domen o nazwach [...] i [...] do Rejestru Domen Służących Oferowaniu Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą o Grach Hazardowych (zwanego dalej: "Rejestrem"). W wyniku analizy nadesłanych materiałów dowodowych Minister uznał, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 15f ust. 4 u.g.h., uzasadniające dokonanie wpisu nazw przedmiotowych domen do Rejestru i zatwierdził dokonanie wpisu. Powyższe domeny zostały wpisane do Rejestru w dniu [...] października 2017 r. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. ze sprzeciwem od wpisu do Rejestru domen o nazwach [...] i [...] wystąpiła E.P. (zwana dalej: "Skarżącą" bądź "Stroną") podnosząc, iż domeny o tych nazwach należą do niej i wnosząc o ich wykreślenie z Rejestru. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że w ramach usług świadczonych przez tę stronę (domenę) nigdy nie były oferowane gry hazardowe niezgodnie z ustawą. Celem świadczonej przez nią usługi było jedynie pośredniczenie między użytkownikami portalu a T. Wnosząca sprzeciw podkreśliła, iż z regulaminu zamieszczonego na stronie internetowej portalu [...] wynika wprost, że portal internetowy [...] oraz jego właściciel nie prowadzą oraz nie są organizatorami loterii i gier losowych, w których użytkownik może brać udział za ich pośrednictwem. Serwis [...] nie prowadzi punktu przyjmowania zakładów gier liczbowych, a tylko w imieniu i na zlecenie swoich klientów prowadzi zakup losów gier liczbowych w punktach T. Na potwierdzenie powyższego Strona załączyła potwierdzenie zawarcia zakładów gier losowych w imieniu i na rzecz użytkowników portalu [...] w kolekturze T. sp. z o.o. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Minister pozostawił ww. nazwy domen w Rejestrze. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) dalej: "O.p.", w związku z art. 15f u.g.h. W uzasadnieniu organ przywołał treść przepisów art. 15f ust. 4 pkt 1 lit. a i b u.g.h., zgodnie z którymi, wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są dostępne w języku polskim i reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Ministra, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że wskazane domeny wykorzystywane są do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, które skierowane są do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ stwierdził, że przedmiotowe strony dostępne są w języku polskim, co obejmuje m.in. formularz rejestracyjny, logowania i kontaktowy. Również Regulamin korzystania z domen sporządzony został w języku polskim. W formularzu rejestracyjnym należy wskazać imię, nazwisko, ulicę, miasto, kod pocztowy, kraj oraz numer telefonu i konta bankowego. Użytkownik, chcąc korzystać z serwisu musi się zarejestrować i utworzyć konto. Konto umożliwia mu udział w grze (typowanie cyfr lub liczb), sprawdzenie jego wygranych, wyników loterii pieniężnych i gier losowych, w których brał udział oraz uzyskanie informacji o aktualnych loteriach i grach losowych w których bierze udział. Użytkownik chcąc wziąć udział w loteriach i grach losowych (...) zobowiązany jest do uiszczenia stosownej opłaty. Płatności może dokonać za pośrednictwem kart kredytowych, polecenia przelewu albo za pomocą środków zgromadzonych na własnym koncie Użytkownika (portmonetka). W przypadku zaś udziału w loteriach i grach losowych za pomocą sms opłata za udział w tej grze pobierana jest z chwilą wysłania wiadomości sms. Zasilanie konta Użytkownika i płatności za udział w loteriach i grach losowych dokonywane są na rachunek Strony. Płatności, zgodnie z § 6 pkt 3) Regulaminu, można dokonywać w następujących walutach: z terenu Polski w złotych polskich (PLN), poza Polską w [...] ([...]) i w [...] ([...]), które są następnie przeliczane na PLN (...). Istnieje możliwość dokonywania płatności za pośrednictwem polskich dostawców usług płatniczych, tj. D. S.A. ([...]) oraz K. S.A. ([...]). Każda wygrana użytkownika zapisywana jest automatycznie na jego indywidualnym koncie użytkownika (§ 8 ust. 1 Regulaminu). Użytkownik portalu [...] może za pośrednictwem swojego konta skierować żądanie wypłaty jego wygranej bądź wygranych, w całości lub w części, wskazując przy tym sposób dostarczenia wygranej. W przypadku wypłaty wygranych, stosownie do § 8 pkt 5) lit. a) Regulaminu, jedną z metod wypłaty wygranych jest przelew na rachunek bankowy wskazany przez użytkownika; przelew jest dokonywany natychmiastowo najpóźniej do 48 godzin w walutach: na terenie Polski w złotych polskich (PLN), poza terenem Polski w złotych polskich (PLN), gdzie następnie jest przeliczana na walutę [...] ([...]) lub [...] ([...]). Nadto, § 2 Regulaminu przewiduje zasady i tryb rozpatrywania przez Stronę reklamacji użytkowników. Zdaniem Ministra warunkiem wpisania domeny do Rejestru nie musi być okoliczność rozgrywania gier hazardowych na stronie internetowej wykorzystującej nazwę domenową, a jedynie wykorzystywanie danej domeny do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia. W świetle przepisów u.g.h. czynnościami związanymi z urządzaniem gier hazardowych są przyjmowanie zakładów i stawek w grze hazardowej, wypłata wygranych, ustalenie wyniku gry hazardowej, reklamacje. Przedmiotowe domeny umożliwiają zakup dowodów udziału w grach, objętych monopolem państwa na ich urządzanie, wykonywanego przez T. sp. z o.o. oraz wypłacaniu ewentualnych wygranych uzyskanych w tych grach. Organ podkreślił, iż przepisy u.g.h. nie przewidują możliwości pośrednictwa pomiędzy organizatorem gry hazardowej a jej uczestnikiem w zakresie czynności związanych z ich urządzaniem. Czynności te są - zgodnie z u.g.h. - dokonywane pomiędzy podmiotem urządzającym grę hazardową a graczem (uczestnikiem gry hazardowej). Jedyny wyjątek przewidziany jest w art. 19 ust. 2 u.g.h. stanowiący, iż jedynie wypłata (wydanie) wygranej może nastąpić także na rzecz innej osoby niż okaziciel, o którym mowa w ust. 1, jeżeli przedstawi on pełnomocnictwo z podpisem poświadczonym notarialnie udzielone przez taką osobę i w sposób określony w pełnomocnictwie, jeżeli jest zgodny z regulaminem gry. Pełnomocnictwo może obejmować również upoważnienie do odbioru zaświadczenia o uzyskanej wygranej. Minister zaznaczył, że u.g.h. ściśle reguluje dopuszczalność powierzania przez podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, określając katalog gier w przypadku których takie powierzenie jest dopuszczalne. Wprowadzono jedynie jeden wyjątek od ogólnego zakazu powierzania. Stosownie do art. 28 ust. 2 spółka prowadząca działalność w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych może powierzyć innemu podmiotowi, na podstawie umowy agencyjnej, sprzedaż losów lub innych dowodów udziału w grze oraz przyjmowanie zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie gry lub zakładu, z wyłączeniem takich czynności dotyczących zakładów wzajemnych urządzanych przez sieć Internet. W sprawie natomiast jest bezsporne, że Skarżąca nie prowadzi działalności, w oparciu o umowę agencyjną z T. Sp. z o.o., w zakresie prawem dopuszczonego powierzania czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych. Dodatkowo Minister wskazał, iż regulamin portalu internetowego [...] przewiduje w § 5 gry grupowe przez Internet. W grze bierze udział zakład dla 10 osób. W przypadku wygranej uczestnik gry grupowej otrzymuje 1/10 części wygranej. Tymczasem regulaminy gier urządzanych przez T. sp. z o.o. nie przewidują gier grupowych. A zatem Strona oferuje własne, dodatkowe formy udziału w tych grach. Mając na uwadze zatem regulacje u.g.h., jak również zasady funkcjonowania Portalu Internetowego [...] Minister nie podzielił twierdzeń Skarżącej, iż działa ona jedynie na zlecenie i w imieniu swoich klientów (...), wyręczając Klientów-Użytkowników portalu w tym zakresie, za co pobierana jest opłata. Uczestnikiem loterii pieniężnej i gry losowej organizowanej przez T. sp. z o.o. jest bowiem okaziciel dowodu udziału w grze, a tym jest przedstawiciel Skarżącej. Nie zmienia tego faktu to, iż zakupuje on zakłady udziału w grze losowej i loterii pieniężnej z opłat uiszczonych przez Użytkowników oraz że uzyskane z tego tytułu wygrane wykorzystuje na wypłatę Użytkownikom serwisu. Minister dodatkowo zwrócił uwagę na fakt, że odbiór wygranych przez Użytkowników serwisu nie następuje obligatoryjnie, ale związany jest ze skierowaniem żądania wypłaty wygranej za pośrednictwem konta Użytkownika, które może obejmować również wypłatę wygranej w całości lub w części. W przypadku przedmiotowych domen, występuje więc ich wykorzystywanie do urządzania gier hazardowych w zakresie określonych czynności. Nie zmienia tego faktu okoliczność, iż Strona w ramach swojej działalności wykorzystuje wyniki gier (losowania w tych grach) prowadzonych przez T. sp. z o .o. oraz jego środki, pochodzące z wypłaconych wygranych. Za uznaniem wykorzystywania przedmiotowych domen do urządzania gier hazardowych dodatkowo przemawia fakt związany z dodatkowymi sposobami udziału w grach (gry grupowe), jak również możliwość uczestnictwa w grze poza terenem Polski i w konsekwencji możliwość dokonywania płatności również w innych walutach niż waluta polska. E.P. zaskarżyła decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia oraz nakazanie wykreślenia spornych domen z Rejestru, a także zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 15f ust. 4 u.g.h. przez wpisanie do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ww. ustawą, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarżąca wykorzystuje przedmiotowe domeny do urządzania gier hazardowych niezgodnie z u.g.h. w sytuacji, gdy w rzeczywistości Skarżąca nie jest organizatorem żadnej gry hazardowej, działa wyłącznie w imieniu swoich klientów, nie ma wpływu na regulamin gier, przebieg losowań, wysokość ich opłat czy wygranych; 2. art. 28 ust. 1 u.g.h. przez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że Skarżąca w imieniu T. Sp. z o.o. prowadzi czynności związane z urządzaniem gier hazardowych pomimo, iż nie jest związana umową agencyjną ani żadną inną dozwoloną prawem, w sytuacji, gdy Skarżąca nigdy nie urządzała ani nie prowadziła w imieniu T. Sp. z o.o. gier hazardowych; 3. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżąca wykorzystuje przedmiotowe domeny do urządzania gier hazardowych; 4. art. 107 § 1 K.p.a. poprzez błędnie podaną podstawę prawną uzasadnienia decyzji, albowiem treść art. 15f u.g.h. nie zawiera przesłanek, które uzasadniają dokonanie wpisu nazw domen do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ww. ustawą, a określa między innymi jakie informacje należy zamieścić o domenie, która jest wykorzystywana do urządzania gier hazardowych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organ orzekający, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zgodnie z art. 15f ust. 1 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą, zwany dalej "Rejestrem". W myśl art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są: a) dostępne w języku polskim; b) reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Treść przytoczonego przepisu czyni niezasadnym zarzut nr 4 skargi, gdyż zdecydowanie zawiera on przesłanki, które uzasadniają dokonanie wpisu nazw domen do Rejestru. Nie jest więc tak jak twierdzi Strona, że określa jedynie informacje jakie należy zamieścić o domenie, która jest wykorzystywana do urządzania gier hazardowych. Skarżąca kwestionuje uznanie przez Ministra, iż domeny [...] oraz [...], będące jej własnością, były wykorzystywane do urządzania gier hazardowych niezgodnie z u.g.h. Strona twierdzi bowiem, że nie urządzała gier, a jedynie pośredniczyła pomiędzy T. Sp. z o.o. a użytkownikami jej portalu (nabywała w ich imieniu i na ich rzecz kupony gier losowych oferowanych przez T. Sp. z o.o.). Wypada zatem wyjaśnić, że działalność gospodarcza dotycząca gier hazardowych jest działalnością reglamentowaną w sposób dość restrykcyjny. Wynika to ze specyfiki tej branży, która przynosi bardzo duże zyski, lecz osiągane są one w wyniku eksploatacji ekonomicznej naturalnej skłonności społeczeństwa do hazardu. TSUE w swych orzeczeniach podkreśla, że gry hazardowe stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależniania porównywalnego z uzależnieniem od narkotyków i alkoholu. Zasada funkcjonowania gier hazardowych polega bowiem na tym, że grający w nie więcej tracą niż wygrywają. Organizujący gry hazardowe "sprzedają" bowiem w istocie iluzję szybkiego wzbogacenia się, kosztem realnego zubożenia się tych konsumentów, którzy się grom oddają. Ze społecznego punktu widzenia otwarcie wolnego rynku na ten sektor rodziłoby zatem skutki wyłącznie negatywne, gdyż leżąca u jego podstaw konkurencja nie przynosi w tym obszarze dla konsumentów spodziewanych korzyści. Stąd też TSUE przyjmuje, że szkodliwe dla jednostek i dla społeczeństwa konsekwencje moralne i finansowe, które wiążą się z grami hazardowymi, mogą uzasadniać szeroki zakres władztwa regulacyjnego państw członkowskich w odniesieniu do ustalenia niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego. Zasada swobody i równości gospodarczej, podlega zatem w tej dziedzinie ograniczeniom, wynikającym z przepisów ustawy regulującej prowadzenie gier hazardowych, jako ustawy szczególnej do ustawy o działalności gospodarczej (wyrok NSA z dnia 19 września 1990 r. o sygn. akt II SA/Wa 460/90; publ. Mon. Praw. 1993, nr 3, s. 88). W kontekście powyższego zasadna jest szeroka interpretacja pojęcia "wykorzystywania domen" do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia. Sąd podziela więc stanowisko Ministra, że warunkiem wpisania domeny do Rejestru nie musi być okoliczność rozgrywania gier hazardowych na stronie internetowej wykorzystującej nazwę domenową. Przepis art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. obejmuje swym zakresem wszelką działalność związaną z urządzaniem gier hazardowych, stanowiącą choćby próbę obejścia przepisów u.g.h. W ocenie Sądu Minister trafnie uznał, że portal internetowy [...] wykorzystywany był do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia. Działalność Skarżącej stanowiła bowiem obejście przepisów u.g.h. dotyczących warunków urządzania gier hazardowych. Skarżąca nie jest i nigdy nie była uprawniona do pośredniczenia pomiędzy urządzającym gry T. Sp. z o.o. a uczestnikami prowadzonych przez tę spółkę gier. Jak słusznie zauważył organ przepisy u.g.h. nie przewidują możliwości pośrednictwa pomiędzy organizatorem gry hazardowej a jej uczestnikiem w zakresie czynności związanych z ich urządzaniem. Czynności te są dokonywane pomiędzy podmiotem urządzającym grę hazardową a graczem (uczestnikiem gry hazardowej). Z tego względu już sama próba pośredniczenia w tych czynnościach pomiędzy urządzającym grę a graczem, poza wypadkami przewidzianymi przez ustawę, stanowi naruszenie przepisów u.g.h. W realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób jednak uznać, że Skarżąca pośredniczyła pomiędzy T. sp. z o.o. a użytkownikami jej portalu. Przede wszystkim nie dowodzi temu załączony do sprzeciwu oryginał potwierdzenia zawarcia zakładów gier losowych w kolekturze T. sp. z o.o. Dokument ten nie zawiera żadnych danych osobowych identyfikujących uczestników gier. W takich okolicznościach w świetle zapisów u.g.h. uczestnikiem loterii pieniężnej i gry losowej organizowanej przez T. jest więc okaziciel dowodu udziału w grze, czyli Skarżąca. Nie zmienia tego fakt, iż zakupuje ona zakłady udziału w grze losowej i loterii pieniężnej z opłat uiszczonych przez użytkowników portalu [...] oraz że uzyskane z tego tytułu wygrane wykorzystuje na wypłatę użytkownikom serwisu. Należy mieć również na uwadze art. 28 ust. 2 u.g.h. stanowiący, iż spółka prowadząca działalność w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych może powierzyć innemu podmiotowi, na podstawie umowy agencyjnej, sprzedaż losów lub innych dowodów udziału w grze oraz przyjmowanie zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie gry lub zakładu, z wyłączeniem takich czynności dotyczących zakładów wzajemnych urządzanych przez sieć Internet. W sprawie bezsporne jest, iż Strona nie prowadzi i nie prowadziła działalności w oparciu o umowę agencyjną z T., w zakresie prawem dopuszczonego powierzania czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych. Działalność Skarżącej prowadzona za pośrednictwem przedmiotowych domen stanowi w istocie odsprzedaż użytkownikom portalu zakupionych przez Stronę zakładów. Udział użytkowników portalu w grach nie jest oparty na zawarciu przez nich zakładu z organizatorem gier – T. Sp. z o.o. i wpłaceniu mu stawki za udział w grze. Zakład zawierany jest pomiędzy uczestnikiem gry (użytkownikiem portalu) a właścicielem serwisu (Skarżącą), w ramach którego gracz typuje cyfry i liczby oraz wpłaca właścicielowi serwisu stawkę wraz ze stosowną opłatą za obsługę serwisową. Takiego stanu rzeczy nie zmienia fakt, że Strona w ramach swojej działalności wykorzystuje wyniki gier (losowania w tych grach) prowadzonych przez T. sp. z o.o. oraz jego środki, pochodzące z wypłaconych wygranych. Nie ulega też wątpliwości, iż Skarżąca nie posiada koncesji ani zezwolenia na urządzanie gier hazardowych. Tymczasem w ramach swojego portalu organizowała gry, których nie przewiduje T. Sp. z o.o., tj. gry grupowe. Podnoszony w skardze fakt zmiany regulaminu portalu [...] celem dostosowania go do obowiązujących przepisów wzmacnia prawidłowość uznania, iż Skarżąca wykorzystywała sporne domeny do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę. Z wyłożonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).