II SA/Rz 618/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [....] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2018 r. i nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta (dalej: "organ I instancji") w przedmiocie odmowy E.G.(dalej: "skarżącemu") prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że organy obu instancji odmawiając przyznania E.G. wnioskowanego świadczenia stwierdziły na podstawie przedłożonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, że niepełnosprawność istnieje od 21 roku życia. Zgodnie z art 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m. in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Zdaniem organów warunek ten nie został spełniony. W skardze do Sądu skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów i wskazuje, że okres wymieniony w ustawie "do ukończenia 21 roku życia" oraz wymieniony w wydanym w stosunku do niego orzeczeniu o niepełnosprawności "od 21 roku życia" zazębiają się, a co za tym idzie świadczenie mu przysługuje. Argumentuje również, że na podstawie tych samych dokumentów, wcześniej został mu przyznany zasiłek pielęgnacyjny w związku z tym twierdzenie SKO, że nie ma to znaczenia dla sprawy uważa za bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazało, że nie można podzielić stanowiska skarżącego, że stwierdzenie, iż niepełnosprawność istnieje od 21 roku życia pozwala przyjąć, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1952 ze zm.) dalej u.ś.r. Zgodnie z art. 16 ust. 1-3 u.ś.r 1. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. 2. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: - niepełnosprawnemu dziecku; - osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; - osobie, która ukończyła 75 lat. 3. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Warunkiem nabycia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 3 u.ś.r. jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie przez osobę ubiegającą się o ten zasiłek, tj. wnioskujący o zasiłek musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz umiarkowana niepełnosprawność musi powstać do ukończenia 21 roku życia. Bezspornie E. G. spełnia warunek posiadania ukończonych lat 16 i orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, albowiem legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [....] z dnia 19.02.2018 r. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu art. 16 ust. 3 u.ś.r., do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego ustawodawca stawia warunek, aby w orzeczeniu właściwej jednostki do spraw orzekania o niepełnosprawności zostało wprost i bez żadnych wątpliwości ustalone, iż niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. Zdaniem Kolegium z przedstawionego przez skarżącego orzeczenia nie wynika aby niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia, tj. w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 21 roku. Wobec powyższego niespełniona została wymagana przesłanka z art. 16 ust. 3 u.ś.r. niezbędna do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie tut. Kolegium nie można podzielić stanowiska skarżącego jakoby stwierdzenie, że niepełnosprawność istnieje od 21 roku życia pozwalało przyjąć, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (przed 21 rokiem życia). Natomiast okoliczność, że strona miała wcześniej ustalone prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o taki zapis nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, wedle którego ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz daty powstania niepełnosprawności odbywa się na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nadto podkreśla się, że organy właściwe do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie są uprawnione do badania daty powstania niepełnosprawności i winny oprzeć się na treści dołączonego do wniosku o przyznanie zasiłku orzeczenia. Nie jest dopuszczalne w postępowaniu o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jakiekolwiek ustalanie przez organy daty powstania niepełnosprawności, a w szczególności ustalanie, czy istotnie niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia (tak np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 października 2012 r., II SA/Ke 625/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 lutego 2012 r., II SA/Ol 34/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2011 r., IV SA/Wr 418/09). Spór w sprawie sprowadza się, biorąc pod uwagę zarzuty skargi, do ustalenia daty powstania niepełnosprawności skarżącego, tj. czy powstała ona przed czy po ukończeniu przez niego 21 roku życia. Rację ma Kolegium stwierdzając, że w toku postępowania o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jest związane ono treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Sąd nie zgadza się jedynie z zaprezentowaną przez Kolegium wykładnią treści zalegającego w aktach orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 19 lutego 2018 r. wydanego przez powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. W treści tego dokumentu wpisano: "niepełnosprawność istnieje od 21 roku życia". Sformułowanie to – zdaniem Sądu uprawnia do przyjęcia, że niepełnosprawność ta istniała już od rozpoczęcia przez skarżącego 21 roku życia, czyli już po 20 urodzinach skarżącego. Po 20 urodzinach skarżący rozpoczął bowiem 21 rok życia. Zdaniem Sądu, w orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia 19 lutego 2018 r. datę jej powstania określono przez wskazanie okresu od 21 roku życia, czyli że mogła ona powstać w każdym momencie między 20 i 21 urodzinami skarżącego, więc na pewno przed ukończeniem przez niego 21 roku życia (art. 16 ust. 3 u.ś.r.). Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia art. 16 ust. 3 u.ś.r. poprzez wadliwe jego zastosowanie w niniejszej sprawie w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.