II SAB/Po 71/18

Dnia 19 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2018 roku sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 5 czerwca 2018 roku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w zakresie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie Urzędu Miasta C. do rozpatrzenia wniosku i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r. działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), za pomocą środków komunikacji elektronicznej zwrócił się do Urzędu Miasta C. z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczącej 1) ilości zleconych w przeciągu 5 lat w urzędzie miasta remontów, kosztu tych remontów oraz firm jakie je wykonały, 2) ilości remontów zakontraktowanych w tym okresie, a jeszcze nie zakończonych, 3) ilości placów zabaw publicznie dostępnych pozostających pod zarządem gminy lub podmiotów zależnych, 4) dat wykonania ostatniej kontroli okresowej dla poszczególnych placów zabaw, 5) czy podczas kontroli okresowych stosowane są wytyczne z normy PN-EN 1176-1 i 1176-7:2009. Następnie powołując się na treść art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazał, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a Urząd nie zawiadomił go w tym terminie o powodach opóźnienia i terminie w jakim udostępni informację. Jednocześnie skarżący podkreślił, że przesłanie zapytania pocztą elektroniczną jest skuteczne na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nieodebranie, czy też nieodczytanie przez organ wysłanego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać skarżącego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wyjaśnił, że uznał skargę za zasadną i w dniu [...] r. udzielił odpowiedzi na wniosek. Jednocześnie Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania sądowego w związku z jego bezprzedmiotowością i o nieobciążanie organu administracji kosztami postępowania w zakresie zastępstwa procesowego. Opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącego Burmistrz umotywował obszernością danych, o które wystąpił skarżący. Jednocześnie zwrócił uwagę, iż działanie skarżącego mogło być celowo nakierowane na założenie sprawy sądowej, tak aby spowodować powstanie po jego stronie uprawnienia do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Wniosek ten wyciągnięto z tego, iż [...] r. minął termin do udostępnienia informacji, natomiast już [...] r. została skierowana skarga do sądu, bez baczenia na ewentualny czas działania operatora pocztowego pomiędzy tak odległymi miastami jak K. i C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującego to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżący był zgodnie z art. 2 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Burmistrz Miasta, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Poza sporem pozostaje również, że informacje, o których udzielenie zwrócił się skarżący, stanowią w istocie informację publiczną. Dotyczą one bowiem sposobu rozdysponowania środków publicznych, a także faktów wskazujących na tryb działania organu w zakresie wykonywanych zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym (komunalnym). W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku ( art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu administracji w dniu [...] r. o godz. 16:52 drogą elektroniczną (k. 13 akt sąd.). Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku złożenia wniosku drogą elektroniczną po godzinach urzędowania podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej, za datę wpływu wniosku uznać należy następny pierwszy dzień roboczy po zarejestrowaniu wniosku w systemie teleinformatycznym organu. Wobec tego faktyczna data wpływu wniosku w niniejszej sprawie to dzień [...] r. i tego dnia rozpoczął się bieg terminu do udzielenia żądanych informacji. Co prawda na wniosku widnieje prezentata Urzędu Miasta C. z datą wpływu [...] r., jednak [...] r. nie był dniem wolnym od pracy, a określenie daty złożenia wniosku nie powinno zależeć od czynności technicznej pracownika urzędu (urzędowa adnotacja, czy też wydrukowanie pisma przez pracownika organu). W konsekwencji, termin do udostępnienia żądanych informacji, ewentualnie do powiadomienia o przyczynach opóźnienia ze wskazaniem terminu, w którym organ udostępni informację, upłynął w dniu [...] r. W tym terminie żądanej informacji nie udzielono. Dopiero na skutek złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na bezczynność, Burmistrz Miasta pismem z dnia [...] r. udzielił skarżącemu żądanej informacji (k. 14 akt sąd.). Tym samym Burmistrz Miasta pozostawał w bezczynności w czasie wniesienia skargi, która następnie ustała po doręczeniu mu skargi i przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Ostatecznie podmiot zobowiązany prawidłowo, choć z opóźnieniem, załatwił wniosek skarżącego, udzielając mu wnioskowanej informacji. W tej sytuacji postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta do załatwienia sprawy, podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Burmistrz niezwłocznie po otrzymaniu skargi udostępnił stronie żądaną informację. O kosztach postępowania w pkt III wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę [...]zł, na którą składa się zwrot wpisu sądowego w kwocie [...]zł, wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.