IV SA/Wa 1216/18
WyrokWSA w Warszawie2018-08-02
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Kaja Angerman, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która podpisała zobowiązanie do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa i wytworzyła dokumenty przy udziale tych organów, może uzyskać status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r.?Ratio decidendi
Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie przysługuje osobie, co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Fakt podpisania zobowiązania do współpracy i wytworzenia takich dokumentów jest negatywną przesłanką do przyznania statusu, niezależnie od motywów podjęcia współpracy czy późniejszych działań.Stan faktyczny
Skarżący L.M. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej odmówił przyznania statusu, powołując się na odnalezione w archiwum dokumenty (zobowiązanie do współpracy, informacja operacyjna) wskazujące na jego współpracę z organami bezpieczeństwa państwa (KW WOP) jako kontaktu operacyjnego. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia Konstytucji RP i błędnej wykładni przepisów ustawy, argumentując, że podpisał zobowiązanie pod presją i ujawnił fakt współpracy ojcu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. staż. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej organ) utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że L.M. (dalej skarżący), spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693, z późn. zm.).
Stan sprawy był następujący:
Wnioskiem z dnia [...] września [...] r. L. M. zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o działaczach opozycji".
Po rozpatrzeniu wniosku Prezes Instytutu Pamięci Narodowej wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie potwierdzenia, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. L. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, potwierdzając m. in., że podczas spotkania w KOR w dniu [...] maja 2018 r. własnoręcznie podpisał zobowiązanie do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa przyjmując pseudonim "[...]" oraz informację dotyczącą osoby, do której rozpracowania próbowano go pozyskać tj. kolegi ze szkoły. Skarżący wskazał jednak, że ta informacja była tylko potwierdzeniem faktów ogólnie znanych, a informacje ważne z punktu widzenia służb na temat kolegi zostały pozyskane przez służby od innego informatora. Podał również, że podpisał zobowiązanie pod presją, w obawie przed powołaniem do służby wojskowej, jednak jeszcze tego samego dnia po powrocie do domu powiadomił o fakcie podpisania zobowiązania ojca i w ten sposób - jego zdaniem - złamał "zasadę tajemniczości". Skarżący wskazał również, że nie stawił się na wyznaczone spotkanie na dworcu jednej z pobliskich wiosek. Ponadto jego zdaniem przepis art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji w sposób uprzywilejowany traktuje osoby, które były pracownikami, funkcjonariuszami lub żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej organ) utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w myśl art. 4 ustawy o działaczach opozycji status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
W wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci odnaleziono dokumenty dotyczące L. M., w tym m.in.: teczkę kandydata na tajnego współpracownika, sygn. IPN [...] z której wynika, że został on zarejestrowany jako kontakt operacyjny (KO) o pseudonimie "[...]" do numeru [...]. W teczce znajduje się zobowiązanie do współpracy podpisane własnoręcznie przez L. M. o treści: "Ja M. L. zobowiązuję się ściśle współpracować z organami KW WOP. Będę informował o wszelkiej mającej zaistnieć przestępczości granicznej i innej. Wszystkie uzyskane informacje będę przekazywał w formie pisemnej w czasie odbywanych spotkań z oficerem WOP. Przekazywane informacje będę podpisywał używając pseudonimu [...]. Fakt współpracy zobowiązuję się zachować w ścisłej tajemnicy przed rodziną i otoczeniem nie zdradzać w żadnych okolicznościach". Z zapisów znajdujących się w teczce wynika, że L. M. oświadczył, iż wszelkie informacje jakie będzie przekazywał organom bezpieczeństwa państwa będzie podpisywał przyjętym przez siebie pseudonimem "[...]". W teczce znajduje się także informacja z dnia [...] maja 1972 r. własnoręcznie sporządzona przez L. M., podpisana pseudonimem "[...]" dotycząca osoby, do której rozpracowania został pozyskany jako kontakt operacyjny.
Organ wskazał, że odnalezione dokumenty spełniają kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji. Zobowiązanie do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa oraz informacja z dnia [...] maja 1972 r. zostały wytworzone przez wnioskodawcę w ramach czynności wykonywanych w charakterze kontaktu operacyjnego organów bezpieczeństwa państwa.
Z obowiązujących przepisów prawa wynika jednoznacznie, że Prezes IPN ma ustalić w toku postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności - okoliczności wskazane w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji, po drugie zaś - czy w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się dokumenty o cechach określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, a nie ustalać przebieg ewentualnej tajnej współpracy na podstawie m.in, wyjaśnień Strony (czym zajmuje się sąd w postępowaniu lustracyjnym). Prezes IPN nie może uwzględnić w postępowaniu, materiału dowodowego w postaci ewentualnych wyjaśnień i informacji przekazywanych przez Stronę oraz informacji wynikających z przekazanych przez nią dokumentów. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, przedmiotem postępowania nie jest bowiem ocena prawdziwości faktów opisanych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, a jedynie stwierdzenie, że w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej istnieją określone dokumenty spełniające konkretne cechy. Ponowna analiza akt sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że w odniesieniu do Pana L. M. zachowały się dokumenty, o których mowa w art. 4 pkt. 2 ustawy o działaczach opozycji.
Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący, wnosząc w dniu [...] marca 2018 r. skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie prawa i interesu skarżącego, a w szczególności:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza:
a) art.32 ust. 1 i 2, w związku z preambułą, art.2, art.8 ust. 1 i 2, art.30 i art.31 ust.2 i 3 Konstytucji RP, przez niezastosowanie oraz nierówne i dyskryminujące potraktowanie skarżącego w zakresie prawa do potwierdzenia jego statusu jako osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, w tym w stosunku do osób będących pracownikami, funkcjonariuszami lub żołnierzami organów bezpieczeństwa;
b) art.4 pkt 2 i art.5 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym niezastosowanie, tj. zastosowanie, w tym pomimo niezgodności z Konstytucją i przez błędne utożsamianie Wojsk Ochrony Pogranicza z mającymi inne zadania niż ochrona granic organami bezpieczeństwa państwa, w sytuacji gdy brak jest pozwalającej na takie utożsamianie definicji organów bezpieczeństwa państwa w przepisach przedmiotowej ustawy, art.4 pkt 2, zamiast jedynie art.5 tej ustawy z pominięciem niezgodnego z Konstytucją art.4 pkt 2.;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w tym:
a) art.7 i art.7a § 1 K.p.a., przez niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu represjonowanego skarżącego oraz nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści i obowiązywania lub pierwszeństwa obowiązywania wskazywanych w pkt 1 norm prawa materialnego na korzyść strony;
b) art.7 i art.107 § 3 K.p.a., przez niewyjaśnienie dlaczego i na jakiej podstawie zaliczono Wojska Ochrony Pogranicza do mających jednak odmienne zastosowanie organów bezpieczeństwa państwa, a także charakteru miejsca: " spotkania w KOR w dniu [...] maja [...]r.", o którym mowa na str. [...] w [...] zdaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji;
c) art.7 i art.87 ust. 1, w związku z art.4 i art.10 oraz art.104 zd. 1 i art.108 Konstytucji RP, przez działanie nie na podstawie prawa płynącego z wskazanych w Konstytucji źródeł prawa lecz na podstawie niebędących prawem wypowiedzi w różnych indywidualnych sprawach;
W związku z zarzucanymi uchybieniami skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji; ewentualnie:
2. zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego, stosownie do art.193 Konstytucji z zapytaniem co do zgodności art.4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych z wskazywanymi normami art.2, art.31 ust.2 i 3 i art.32 ust. 1 i 2, w związku z art.8 ust. 1 i 2, art.30, art.45 ust.1 i art.64 ust.2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym, w myśl art. 145 P.p.s.a., wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W myśl art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693, z późn. zm.) status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy.
W contrario należy wywodzić, że osoba, co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, nie może takiego statusu uzyskać.
Jednocześnie z uwagi na kumulatywne ujęcie przesłanek z art. 4 pkt 1 i 2 przedmiotowej ustawy, wystąpienie jedynie przesłanki z art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji nie jest wystarczające do uzyskania statusu.
W powyższym kontekście należy zaznaczyć, że fakt pozyskania skarżącego do współpracy z KW WOP oraz rejestracji do nr [...] znalazł potwierdzenie w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci gdzie odnaleziono dokumenty dotyczące L. M., w tym m.in.: teczkę kandydata na tajnego współpracownika, sygn. IPN [...] z której wynika, że został on zarejestrowany jako kontakt operacyjny (KO) o pseudonimie "[...]" do numeru [...]. W teczce znajduje się zobowiązanie do współpracy podpisane własnoręcznie przez L. M. o treści: "Ja M. L. zobowiązuję się ściśle współpracować z organami KW WOP. Będę informował o wszelkiej mającej zaistnieć przestępczości granicznej i innej. Wszystkie uzyskane informacje będę przekazywał w formie pisemnej w czasie odbywanych spotkań z oficerem WOP. Przekazywane informacje będę podpisywał używając pseudonimu [...]. Fakt współpracy zobowiązuję się zachować w ścisłej tajemnicy przed rodziną i otoczeniem nie zdradzać w żadnych okolicznościach". Z zapisów znajdujących się w teczce wynika, że L. M. oświadczył, iż wszelkie informacje jakie będzie przekazywał organom bezpieczeństwa państwa będzie podpisywał przyjętym przez siebie pseudonimem "[...]". W teczce znajduje się także informacja z dnia [...] maja 1972 r. własnoręcznie sporządzona przez L. M., podpisana pseudonimem "[...]" dotycząca osoby, do której rozpracowania został pozyskany jako kontakt operacyjny.
Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji wskazane dokumenty spełniają kryteria dokumentów opisanych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, tj. zostały wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, co stanowi negatywną przesłankę do wydania decyzji potwierdzającej, że L. M. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
Odnośnie argumentacji skarżącego, należy zwrócić uwagę na ograniczony zakres działania Prezesa IPN, którego zadaniem jest wyłączenie ustalenie, czy w zasobach IPN znajdują się dokumenty dotyczące tej osoby, spełniające kryteria określone w art. 4 pkt 2 ustawy. Obowiązkiem organu w tego rodzaju postępowaniu było więc wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych wg skonkretyzowanych w przepisie kryteriów i sformułowanie oceny czy stan zasobów archiwalnych zawiera dokumenty, których treść wskazuje na to, że istniały "ślady" wskazujące na współpracę ze służbami bezpieczeństwa i czy w ramach tej współpracy wytworzył on jakieś dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jego udziale. Taka okoliczność została stwierdzona. Stanowi ona negatywną przesłankę do uznania wniosku skarżącego za zasługujący na uwzględnienie (a contrario art. 4 pkt 2 ustawy, o czym była wyżej mowa), niezależnie od subiektywnej oceny tej przesłanki dokonanej skarżącego. Okoliczność współpracy jest kryterium obiektywnym a jednocześnie wystarczającym do stwierdzenia, że brak jest możliwości uznania osoby współpracującej za działacza opozycji. Ustawodawca nie uzależnił prawnego znaczenia tej okoliczności w powyższym kontekście od jakiegokolwiek innego aspektu np. motywów podjęcia współpracy. Zaś motywy i charakter postępowania skarżącego, oraz dokonanie oceny czy spełniają przesłanki współpracy mógłby być oceniany w innym postępowaniu, tj. postępowaniu lustracyjnym prowadzonym przez Sąd w rozpatrywanej sprawie.
Ze względu na ograniczony zakres właściwości rzeczowej, Prezes IPN w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji organ nie mógł oceniać całej działalności wnioskodawcy, ani analizować dowodów w postaci zeznań świadków. Organ nie badał bowiem faktów, a jedynie sprawdzał, czy w archiwum zachowały się dokumenty o określonych cechach.
Ustawodawca nie upoważnił również Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej do badania czy doszło do współpracy w rozumieniu art. 3 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów. Dlatego też twierdzenia skarżącego dotyczące niestawienia się na wyznaczone spotkanie czy ujawnienie okoliczności podpisania zobowiązania ojcu są irrelewantne dla sprawy.
Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja wydawana w przedmiotowym postępowaniu ma charakter decyzji deklaratoryjnej, która potwierdza jedynie skutki prawne, które wynikają wprost z ustawy. Skutek w postaci przyznania jednostce owych praw wynika więc nie z mocy decyzji, lecz z mocy samych norm ustawowych. Organ wydając decyzję deklaratoryjną potwierdza lub odmawia potwierdzenia określonych faktów m.in. na podstawie posiadanych dokumentów. Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 25 października 2016 r. sygn. IV SA/Wa 1418/16, że organ orzekający w tożsamej sprawie nie prowadzi "klasycznego postępowania dowodowego".
Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 7a i art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu organ dołożył niezbędnych starań mających na celu zebranie wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowanie sprawy we wszelkich jej aspektach.
Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 25 października 2017 r. (sygn. akt IV SA/WA 1280/17) wskazał, że "zasada treści obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony".
Za niezasadny należało zatem uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 7a § 1 K.p.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepis ten bowiem ma zastosowanie jedynie w sytuacji dotyczącej nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Rolą Prezesa IPN, wydającego decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji nie jest rozstrzyganie o statusie działacza lub osoby represjonowanej, ani też o ewentualnej współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, tylko wyłącznie informowanie o treści dokumentów znajdujących się w archiwum, spełniających kryteria określone w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Jeśli takie dokumenty zostały odnalezione w archiwum IPN odnośnie skarżącego, organ nie mógł wydać decyzji pozytywnej.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 kpa i art. 106 § 3 kpa. poprzez niewyjaśnienie dlaczego i na jakiej podstawie zaliczono Wojska Ochrony Pogranicza do organów bezpieczeństwa państwa, należy wskazać, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r., o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1575) Zwiad Wojsk Ochrony Pogranicza jest zaliczony do organów bezpieczeństwa państwa. Z dokumentów odnalezionych w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej jednoznacznie wynika, że skarżący był osobowym źródłem informacji Wojsk Ochrony Pogranicza, określanym jako "kontakt osobowy" (KO). Z karty [...] znajdującej się w Kartotece Ogólnoinformacyjnej Biura "C" MSW dot. L. M. wynika, że L. M. s. T. ur. [...] grudnia 1951 r. w okresie od [...] stycznia 1972 r. do [...] września 1972 r. był "prowadzony" przez Wydział II [...] Brygady WOP. Od wejścia w życie dekretu Rady Państwa z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic rozpoczęto reorganizację jednostek WOP. Zmiany objęły m. in. nazewnictwo jednostek pionu zwiadu i tak na mocy zarządzenia ministra spraw wewnętrznych nr 0157/WW/56 z 17 lipca 1956 r. w Dowództwie WOP przekwalifikowano Zarząd VII Zwiadowczy w Zarząd II, a wydziały VII w brygadach w wydziały II, które do 31 lipca 1990 r. były terenowymi odpowiednikami Zwiadu WOP.
Reasumując, biorąc pod uwagę wymogi procesowe stwierdzić należy, że organ dołożył wystarczających starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizował wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach, odnosząc się do elementów zawartych we wniosku skarżącego. Tym samym uczyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach, przedstawiając argumentację w swoich rozstrzygnięciach. Organ opisał stan prawny oraz treść odnalezionych dokumentów wskazując przy tym jednoznacznie, które z nich zakwalifikował, jako wytworzone przez wnioskodawcę tak jak informacja z dnia [...] maja 1972 r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgodności art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji z Konstytucją Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że do czasu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności danej normy prawnej z Konstytucją korzysta ona z domniemania zgodności z Konstytucją. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego, stosownie do art.193 Konstytucji z zapytaniem co do zgodności art.4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych z wskazywanymi normami art.2, art.31 ust.2 i 3 i art.32 ust. 1 i 2, w związku z art.8 ust. 1 i 2, art.30, art.45 ust.1 i art.64 ust.2 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło