I SA/Rz 410/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr. / Sędziowie WSA Jarosław Szaro WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rz. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (zwanego dalej stroną bądź skarżącym) na postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania - utrzymał w mocy postanowienie własne. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz akt postępowania wynika, że Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w P. wydał w stosunku do skarżącego decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług, którą skarżący zaskarżył. W treści wniesionego odwołania skarżący powołał się na pełnomocnictwo udzielone adwokatowi D. J. – pełnomocnik ten jednak nie podpisał własnoręcznie wniesionego odwołania, poprzestając na zamieszczeniu pod treścią pisma komputerowego wydruku danych osobowych. W tej sytuacji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie - bądź to przez stronę osobiście, jeśli zamierza działać w postępowaniu samodzielnie, bądź też przez reprezentującego ją pełnomocnika, jeśli strona będzie działać za jego pośrednictwem. Na uzupełnienie żądanego braku organ zakreślił termin 7 dni, liczonych od dnia otrzymania postanowienia, informując że w razie nieuzupełnienia żądanego braku wniesione odwołanie zostanie pozostawione bez rozpatrzenia. Przedmiotowe wezwanie zostało skierowane zarówno do pełnomocnika strony, jak i do samego skarżącego. Pełnomocnik skarżącego odebrał postanowienie w dniu 11 października 2017r., skarżący natomiast nie podjął przesyłki skierowanej na adres podany w treści odwołania – przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 19 października 2017r. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. Wobec nieuzupełnienia żądanego braku, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r. Nr [...], organ pozostawił wniesione odwołanie bez rozpatrzenia. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 listopada 2017r. oraz skarżącemu osobiście w dniu 10 listopada 2017r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przyczyną pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia jest nieuzupełnienie braku poprzez własnoręczne podpisanie przez osobę wnoszącą odwołanie, pomimo upływu terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności. Strona nie wniosła zażalenia na to postanowienie. Pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do usunięcia braku formalnego odwołania, załączając do wniosku osobiście podpisane odwołanie. W uzasadnieniu wniosku powołał się na fakt uniemożliwienia upoważnionej przez niego osobie – U. S. – odbioru skierowanej do skarżącego korespondencji. Okoliczność ta, niezawiniona przez skarżącego, w jego ocenie zaważyła na uchybieniu terminowi do uzupełnienia żądanego braku, wobec czego uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka U. S., na okoliczność uniemożliwienia jej odbioru korespondencji skierowanej do skarżącego przez pracowników poczty oraz poinformował, że na dalszym etapie postępowania zamierza działać samodzielnie. W treści wniosku podkreślił, że dopiero w dniu 28 grudnia 2017r. uzyskał faktyczną możliwość zapoznania się z treścią wskazanego wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania i dopiero w tej dacie dowiedział się o uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności. Wskazując na okoliczności wynikłe z winy osób trzecich wniósł o przywrócenie mu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Opisanym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2018r. organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, stwierdzając że skarżący nie wykazał, że nieuzupełnienie braków formalnych odwołania nastąpiło bez jego winy, a także nie wykazał że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego t.j. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 art. 191 art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. z 2018 r. poz. 800) – zwanej dalej Op. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, w szczególności poprzez ustalenie stanu faktycznego w oparciu o nieuzasadnione twierdzenia organu, z pominięciem stanowiska skarżącego oraz dokonanie wybiórczej, jednostronnej oceny przyczyn uchybienia terminu. Skarżący zarzucił też naruszenie prawa materialnego t.j. art. 162 § 1 Op. poprzez uznanie, że dla przywrócenia terminu konieczne jest udowodnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, podczas gdy przepis ten stanowi wprost, że wystarczające jest uprawdopodobnienie tych okoliczności. Uznając argumenty zawarte w zażaleniu za nieuzasadnione, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że odmowa przywrócenia skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania była uzasadniona, gdyż we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił on, że przyczyna uchybienia terminowi była od niego niezależna, ani też że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. Organ wyjaśnił, że odwołanie skarżącego zostało złożone wraz z pełnomocnictwem udzielonym profesjonalnemu pełnomocnikowi - adwokatowi D. J., wobec czego wszelkie doręczenia pism procesowych dokonane na rzecz tego pełnomocnika odnoszą skutek wobec reprezentowanego. Tym samym prawidłowe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków pełnomocnikowi w dniu 11 października 2017r., odnosi skutek również wobec skarżącego. Ponadto organ wskazał, że postanowienie z dnia [...] listopada 2017r. o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia zostało doręczone zarówno pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 listopada 2017r. jak i samemu skarżącemu w dniu 10 listopada 2017 r. Tym samym, w ocenie organu, najpóźniej w dniu 10 listopada 2017r. skarżący uzyskał wiedzę o tym, że skierowano do niego wezwanie do uzupełnienia braku odwołania oraz że wyznaczony termin do uzupełnienia tego braku został uchybiony. W uzasadnieniu tego postanowienia opisano bowiem szczegółowo wszystkie podjęte czynności doręczenia. Tym samym, w ocenie organu, termin do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, należy liczyć najpóźniej od dnia 10 listopada 2017r., nie zaś jak podaje skarżący od 28 grudnia 2017r. tj. od dnia w którym zapoznał się on z aktami sprawy. Organ wskazał również, że przed dniem 28 grudnia 2017r., z aktami sprawy zapoznawał się aplikant adwokacki, wywodzący swoje umocowanie do działania w sprawie z pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego adwokatowi D. J. – zaprzecza to twierdzeniu skarżącego, że do 28 grudnia 2017r. nie miał wiedzy o istniejących uchybieniach W skardze na powyższe postanowienie skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia t.j art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Op. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, w szczególności w oparciu o nieznajdujące uzasadnienia twierdzenia organu podatkowego przy jednoczesnym pominięciu twierdzeń skarżącego w kwestii zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, a także naruszenie przepisu prawa "materialnego" – art 162 Op. poprzez uznanie, że dla wykazania przesłanek przywrócenia terminu konieczne jest udowodnienie braku winy zainteresowanego, podczas gdy z brzmienia powołanego przepisu wynika że wystarczającym jest jedynie uprawdopodobnienie tej okoliczności. Skarżący zarzucił organowi całkowite pominięcie jego argumentacji uzasadniającej zastosowanie w przedmiotowej sprawie instytucji przywrócenia terminu. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania na skutek odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka stwierdzając, że dowód ten jest istotny dla ustaleń stanu faktycznego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiot sporu w sprawie dotyczy zasadności odmowy przywrócenia terminu, a spór sprowadza się do kwestii ustaleń faktycznych. Skarżący twierdzi bowiem, że na skutek niedoręczenia mu – z winy pracowników poczty – wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania, do czasu zapoznania się z aktami sprawy nie miał wiedzy o istniejących w sprawie nieprawidłowościach, która to przyczyna ustała dopiero w dniu 28 grudnia 2017r., tj. w dacie zapoznania się z aktami sprawy, wobec czego wniosek o przywrócenie terminu złożony 29 grudnia 2017r. mieści się ustawowym terminie i zasługuje na uwzględnienie. Organ wykazuje natomiast, że wniosek ten jest spóźniony, gdyż przed wskazaną datą skarżący wiedział o ujawnieniu braku formalnego odwołania oraz o zaistniałym uchybieniu terminu z kilku źródeł – wobec czego niewiedza o toku postępowania, będąca przyczyną uchybienia terminu, ustała znacznie wcześniej, aniżeli twierdzi skarżący - najpóźniej w dniu 10 listopada 2017r. – wobec czego sporny wniosek jest spóźniony. Organ wskazuje na trzy okoliczności, świadczące o dacie, w której skarżący uzyskał wiedzę o toku postępowania: - wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 11 października 2017r., która to czynność doręczenia ma skutek wobec reprezentowanego tj. skarżącego; - zapoznanie się w dniu 10 listopada 2017r. z aktami postępowania przez substytuta adwokata reprezentującego stronę; - doręczenie skarżącemu postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, zawierające szczegółowe wyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia. Po analizie akt sprawy, należy stwierdzić że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Instytucja przywrócenia terminu wynika z przepisu art. 162 § 1 Op., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Jak wynika z wyraźnego brzmienia powołanego przepisu, instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i została ograniczona do sytuacji, w których uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, a stosowne podanie zostało wniesione w ciągu 7 dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Sytuacja taka – wbrew obszernym wywodom skarżącego - nie występuje w przedmiotowej sprawie. Skarżący bowiem – powołując się na niewiedzę o mającym miejsce uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych odwołania – składa wniosek o przywrócenie terminu ze znacznym przekroczeniem 7 dniowego terminu od kiedy przyczyna ta – zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie - ustała. Zawarte w treści skargi twierdzenia skarżącego o tym, że wspomniana niewiedza o toku postępowania wynikająca z niemożności odebrania korespondencji, ustała dopiero w dacie osobistego zapoznania się z aktami sprawy t.j. w dniu 28 grudnia 2017r. nie koresponduje z materiałem zawartym w aktach sprawy. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało skutecznie doręczone - prawidłowo umocowanemu przez skarżącego - fachowemu pełnomocnikowi. Okoliczność ta nie jest przez strony kwestionowana. Wobec tego dokonane doręczenie odnosi skutek wobec skarżącego. Z istoty pełnomocnictwa wynika bowiem, że czynności procesowe dokonane przez i wobec prawidłowo umocowanego pełnomocnika, odnoszą skutek w stosunku do reprezentowanego. Ponieważ skarżący nie poinformował w sposób wyraźny o dacie cofnięcia pełnomocnictwa, a jedynie w treści wniosku z dnia 29 grudnia 2017r. oświadczył, że w dalszym postępowaniu będzie działał samodzielnie - istnieje domniemanie skuteczności doręczenia. Analogiczne wnioski należy wywodzić z faktu zapoznania się z aktami sprawy przez osobę działającą na podstawie dalszego pełnomocnictwa, wywodzącą swoje umocowanie z pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego. Abstrahując jednak od kwestii skuteczności wyżej opisanego doręczenia, należy zauważyć, że chwilą w której skarżący osobiście dowiedział się o stanie faktycznym sprawy – tj. o braku formalnym wniesionego odwołania, o skierowanym do niego wezwaniu do uzupełnienia tegoż braku oraz o bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu - był dzień doręczenia skarżącemu postanowienia z [...] listopada 2017r. o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia tj. dzień 10 listopada 2017r. Wymienione postanowienie zostało doręczone skarżącemu osobiście, a z jego uzasadnienia wynika jednoznacznie, że najpóźniej w dacie 10 listopada 2017r. skarżący dowiedział się o zaistniałym uchybieniu terminu. Z pism skarżącego nie wynika jednak, aby w tym czasie istniały przyczyny uniemożliwiające mu wniesienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zawarte w treści skargi twierdzenia skarżącego o tym, że przyczyna uchybienia terminowi minęła dopiero w dacie 28 grudnia 2017r. tj. w dacie osobistego zapoznania się z aktami sprawy - są sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszelkie okoliczności istotne dla zrozumienia toku postępowania oraz złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu wynikały z uzasadnienia postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Jeśli zatem przyczyną uchybienia terminowi była niewiedza o toku postępowania, wynikająca z braku możliwości podjęcia korespondencji - przyczyna ta ustała najpóźniej w dacie doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] listopada 2017r. tj. w dniu 10 listopada 2017r. Tym samym, wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, trafnie nie został uwzględniony przez organ. Odnosząc się do zawartych w treści skargi argumentów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, poprzez odmowę przesłuchania w charakterze świadka, osoby upoważnionej przez skarżącego do odbioru korespondencji, na okoliczność uniemożliwienia jej odebrania tej korespondencji - co w ocenie skarżącego przeważyło o uchybieniu terminowi - należy podkreślić, że zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Przeprowadzanie żądanego dowodu w okolicznościach przedmiotowej sprawy byłoby bowiem bezcelowe i zmierzało jedynie do przedłużenia postępowania. Nawet bowiem przy przyjęciu, że skarżący w sposób niezawiniony nie zapoznał się z treścią skierowanej do niego korespondencji, oczywistym jest, że wiedzę o zaistniałym uchybieniu oraz jego konsekwencjach uzyskał najpóźniej z dniem 10 listopada 2017r. Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji - o oddaleniu skargi.