II SA/Łd 179/18

WyrokWSA w Łodzi2018-08-02

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, obejmująca rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w zbliżeniu do granicy działki, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego (w szczególności § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) i przepisów postępowania (zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, prawidłowego uzasadnienia decyzji)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły należycie postępowania wyjaśniającego. W szczególności nie rozważyły wystarczająco kwestii zgodności projektu budowlanego z przepisami dotyczącymi odległości sytuowania budynków od granicy działki, a także nie odniosły się w sposób wyczerpujący do zarzutów strony skarżącej. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę Gminie B. na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Sąsiadujący właściciel działki, W. M., wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących odległości budynku od granicy działki oraz przepisów postępowania, w tym nierozpoznanie jego wniosku o udostępnienie dokumentów. Skarżący podniósł, że projekt narusza przepisy dotyczące odległości okapu i okien połaciowych od granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), , Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 roku sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...], znak: [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...], znak: [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę, przebudowę, nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. M. - właściciel działki nr ewid. 16 graniczącej z nieruchomością inwestora, zarzucając obrazę przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie wniosku o sporządzenie kserokopii dokumentów w tym wniosku wskazanych i nieprzekazanie mu tychże materiałów, jak również obrazę prawa materialnego – przepisów prawa budowlanego i przeciwpożarowych, polegającą na zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy obecnie posadowiony budynek oddalony jest od granicy jego działki w odległości mniejszej niż 3 m i w chwili obecnej nie jest możliwe, aby rozbudowa tego budynku następowała w obrysach jego posadowienia. Odwołujący stwierdził, że nie wyraża zgody na rozbudowę budynku, bowiem bryła budynku ulegnie zwiększeniu, a zatem większa część obiektu znajdzie się w odległości mniejszej niż 3 metry od jego posesji. Ponadto W. M. zwrócił uwagę na inne uchybienia, które zostaną ujawnione przez organ odwoławczy, a których nie może stwierdzić z uwagi na niemożność zapoznania się z projektem. W konkluzji wobec uznania, że zostały naruszone w prowadzonym postępowaniu przepisy prawa budowlanego i przeciwpożarowego odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu uzyskania stosownych uzgodnień. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przewidziany do nadbudowy i rozbudowy budynek jest budynkiem wolnostojącym, usytuowanym w zbliżeniu do granicy z działką skarżącego. Następnie organ przytoczył przepisy § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", określające odległości budynku od granicy działki i wskazał, że działka inwestora ma zgodnie z wymiarami w projekcie zagospodarowania szerokość 15,19 m, a więc jest mniejsza niż 16 m. Rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego od strony północno-wschodniej zaprojektowano w odległości 3 m od granicy z działką nr ewid. 16, będącej własnością skarżącego, a nadbudowę istniejącego budynku inwestora, usytuowanego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki skarżącego, zaprojektowano o jedną kondygnację ze ścianą od strony granicy bez otworów okiennych i drzwiowych. Zdaniem Wojewody [...] spełnione zostały również pozostałe warunki wynikające z § 12, 13, 60 i 271-273 powołanego rozporządzenia, tj. w zakresie odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną otworów okiennych zwróconych w stronę granicy umieszczonych w połaci dachowej, w zakresie zacieniania i przesłaniania oraz ochrony przeciwpożarowej. W dalszej kolejności Wojewoda [...] wskazał, że dla terenu objętego inwestycją obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy B. z dnia [,...] Nr [...]. Dla przedmiotowej nieruchomości - działki nr ewid. 15/3, położonej w jednostce [...] o przeznaczeniu podstawowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi ww. plan zagospodarowania przestrzennego ustala maksymalną powierzchnię zabudowy - 40% powierzchni działki budowlanej, podczas gdy w zatwierdzonym projekcie powierzchnia zabudowy wynosi 129,85 m2 na działce o powierzchni 520,00 m2 , co stanowi 25,29%; wskaźnik intensywności zabudowy minimum 0,05, maximum 0,5 - w projekcie ustalono 0,49; wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej minimum 40% - w projekcie ustalono 43,40%. Zdaniem organu odwoławczego projektowana rozbudowa jest również zgodna z ustaloną nieprzekraczalną linią zabudowy. Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że dla budynku ww. plan zagospodarowania przestrzennego ustala: wysokość do 12,00 m - w projekcie budowlanym wynosi ona 8,42 m; dachy dwu lub wielospadowe o spadkach głównych połaci dachowych od 10° do 45° - w projekcie budowlanym nachylenie połaci dachowych wynosi 37°, 40°, 42°; minimum 1 miejsce do parkowania samochodu na 1 lokal mieszkalny, podczas gdy w projekcie budowlanym dla 2 lokali mieszkalnych przewidziano 2 miejsca do parkowania; zaopatrzenie w wodę z gminnej sieci wodociągowej, a odprowadzenie ścieków sanitarnych do bezodpływowego zbiornika na ścieki, co również ustalone zostało zgodnie z planem. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w dokumentacji znajduje się ocena stanu technicznego budynku istniejącego i opinia geotechniczna oraz analiza obszaru oddziaływania projektowanego budynku, z której wynika, iż planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia sposobu użytkowania terenów sąsiednich, zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem. W konkluzji Wojewoda [...] stwierdził, że zatwierdzony przedmiotową decyzją projekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami prawa, w tym normy techniczno - budowlane, a inwestycja nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy ani użytkowania sąsiednich działek budowlanych. Projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 1332 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Pr. bud.", oraz które złożyły stosowne oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jednocześnie, odwołując się do treści art. 35 ust. 4 Pr. bud. Wojewoda podkreślił, że ustawodawca wykluczył możliwość nakładania na inwestora przez organ administracji architektoniczno-budowlanej dodatkowych obowiązków poza określonymi w przepisach i nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] wniósł W. M., zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego mającą wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem: - § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5m do okapu, podczas gdy w zatwierdzonym decyzją projekcie budowlanym odległość rogu okapu od strony północno-wschodniej według rysunku "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" wynosi 0,35 m; zaś odległość rogu okapu od strony południowo-wschodniej według rysunku "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" i rysunku "RZUT DACHU" wynosi 0,47 m; - § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej, podczas gdy w zatwierdzonym projekcie budowlanym okno połaciowe w pomieszczeniu 2.2 Kuchnia według rysunku "RZUT PODDASZA" znajduje się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, połać dachowa w której umieszczony jest otwór okienny jest zwrócona w stronę działki nr ewid.16 W. M., gdyż zgodnie z rysunkiem "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" przebudowywany budynek na działce nr ewid.15/3 nie jest posadowiony równolegle do granicy z działką nr ewid. 16, co sprawia, że odległości wymagane przepisami nie zostały zachowane. Ponadto skarżący podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania - art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., polegającej na niezapewnieniu ochrony uzasadnionym interesom osób, tj. właścicielowi działki sąsiadującej z działką, na której posadowiony jest budynek objęty pozwoleniem na budowę poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy nastąpiło rażące naruszenie ww. przepisów prawa materialnego w zakresie odległości budynku od granicy działki. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do ewidentnych naruszeń prawa, które wynikają wprost z analizy dokumentacji technicznej w postaci odległości od granicy działki, tj. naruszenia § 12 ust. 5 pkt 1 oraz § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zdaniem skarżącego nastąpiło również naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., a ponadto organ I instancji nie przekazał kserokopii dokumentów (kopii akt postępowania), o wydanie których wnosił skarżący, informując, że jest inwalidą I grupy z problemami poruszania i znacznym niedowidzeniem. W ocenie W. M. tak przeprowadzone postępowanie było wadliwe i nie sposób zgodzić się z zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzją. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przekonuje o jej słuszności wobec pominięcia ustaleń w zakresie oczywistego i rażącego naruszenia prawa. W przekonaniu skarżącego organ odwoławczy powielił błędy organu I instancji i w związku z tym wydana przez Wojewodę [...] decyzja powinna zostać uchylona. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu wskazanego w skardze naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz o zwolnienie z wpisu i kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie tych decyzji zostało przeprowadzone wadliwie i nierzetelnie. Stwierdzone zaś uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., powoływanej dalej jako: "k.p.a.") mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście przede wszystkim należy wskazać, że art. 7 k.p.a. statuuje ogólną zasadę prawdy obiektywnej, która nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności, z czego wynika obowiązek organów przeprowadzenia z urzędu wszelkich dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, przy czym regulacje te nie wykluczają możliwości przeprowadzenia dowodów także na wniosek strony. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą. W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że realizacja tej zasady ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 67). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że to organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie zaś z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień tego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Na podstawie powołanego przepisu organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności wyjaśnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 497/88, ONSA/1989/2/68 oraz z dnia 3 lutego 1999 r., sygn. akt IV SA 1010/97; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 44/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę, przebudowę, nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B. W ocenie Sądu analiza uzasadnień obu tych decyzji dowodzi, że organy nie zastosowały się do tak rozumianych podstawowych reguł proceduralnych rządzących postępowaniem administracyjnym. W następstwie dokonały przedwczesnej, a z pewnością nie wykazanej oceny, iż przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Pr. bud., w tym normy techniczno-budowlane, a inwestycja nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy ani użytkowania sąsiednich działek, co tym samym miało obligować do pozytywnego załatwienia wniosku inwestora i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującego rozbudowę, przebudowę, nadbudowę wskazanego na wstępie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Tymczasem wydanie prawidłowej decyzji w tym przedmiocie wymagało należytego rozważenia, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, kwestii spełnienia w niniejszej sprawie warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dotyczących odległości sytuowania budynku od granicy działki. Wszakże przewidziany w niniejszej sprawie do nadbudowy i rozbudowy budynek, jak wskazały organy, jest budynkiem wolnostojącym, usytuowanym w zbliżeniu do granicy z działką skarżącego. W tym kontekście przypomnieć należy, że podstawową zasadę sytuowania budynków określa § 12 powołanego rozporządzenia w ust. 1, wyjątki zaś od tej zasady zostały uregulowane w ust. 2 i 3 wskazanego paragrafu, spośród których znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma regulacja zawarta w ust. 3 pkt 1 i pkt 3. wskazanego paragrafu. Zgodnie z § 12 ust. 3 tego rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając, przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej; 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych (...). Dokonana z punktu widzenia tych regulacji analiza uzasadnienia decyzji wskazuje, że organ w toku prowadzonych rozważań w istocie zdawkowo odniósł się do kwestii spełnienia w sprawie warunków określonych w § 12 ust. 3 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 powołanego rozporządzenia, wskazując w tym względzie, że działka inwestora ma zgodnie z wymiarami w projekcie zagospodarowania szerokość 15,19 m, jest więc mniejsza niż 16 m. Rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego od strony północno-wschodniej zaprojektowano w odległości 3 m od granicy z działką nr ewid. 16, będącej własnością skarżącego, a nadbudowę istniejącego budynku inwestora, usytuowanego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki skarżącego, zaprojektowano o jedną kondygnację ze ścianą od strony granicy bez otworów okiennych i drzwiowych. Niewątpliwie powołane regulacje dają możliwość usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki (ust. 3 pkt 1), a także rozbudowy budynku istniejącego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką (ust. 3 pkt 3 ww. § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Niemniej użycie przez ustawodawcę w powołanej wyżej regulacji sformułowania "dopuszcza się" jednoznacznie wskazuje, że jest to rozwiązanie wyjątkowe, które wymaga nie tylko zaistnienia szczególnych okoliczności wymienionych w przepisie, a stanowiących odstępstwo od ogólnej zasady lokowania budynków, przewidzianej w § 12 ust. 1 rozporządzenia, ale również szczególnej staranności i dbałości organu w zakresie poszanowania interesów osób trzecich. Organ winien mieć na uwadze, iż w tego rodzaju sytuacjach, usytuowanie budynku w granicy, a także rozbudowa tak usytuowanego istniejącego już budynku, budzi, często uzasadniony, sprzeciw właścicieli sąsiedniej działki. Dlatego też organ powinien rzetelnie zbadać przesłanki przemawiające za dopuszczeniem takiego usytuowania, czy też rozbudowy istniejącego budynku tak usytuowanego. Taka też sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zgłaszał sprzeciw (nie wyrażał zgody) co do projektowanej rozbudowy istniejącego budynku usytuowanego w zbliżeniu do granicy jego działki, podkreślając, że bryła budynku ulegnie zwiększeniu, a zatem większa część obiektu będzie w odległości mniejszej niż 3 metry od jego posesji. Organ nie skupił się na tych zarzutach skarżącego, nie wyjaśnił należycie, czy są one zasadne. Z całą przy tym pewnością za odniesienie się do tych zarzutów nie można uznać zawartego na str. 3 zaskarżonej decyzji lapidarnego stwierdzenia organu, iż spełnione są również pozostałe warunki wynikające z § 12, 13, 60 i 271-273 powołanego rozporządzenia, tj. w zakresie odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną otworów okiennych zwróconych w stronę granicy umieszczonych w połaci dachowej, w zakresie zacieniania i przesłaniania oraz ochrony przeciwpożarowej. Co powoduje, że zarzuty skarżącego należy uznać za bezzasadne. Niewątpliwie wyrażenie takiej oceny wymagało uprzedniego szczegółowego rozważenia spełniania w niniejszej sprawie owych pozostałych warunków wynikających z powołanych regulacji rozporządzenia, w tym z § 12, w tym zwłaszcza określonych w ust. 5 pkt 1, dotyczącym odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną (a więc działką skarżącego) okapu, względnie pozostałych elementów wskazanych w tym przepisie. Takich rozważań w sprawie niewątpliwie organy nie poczyniły, mimo iż koniecznym w sprawie było dokonanie analizy dopuszczalności realizacji planowej inwestycji w aspekcie § 12 powołanego rozporządzenia oraz z uwzględnieniem konstytucyjnego obowiązku równego traktowania wszystkich stron i ochrony prawa własności. Oceny tej nie zmienia fakt odwoływania się organu do sporządzonej oceny stanu technicznego budynku istniejącego, opinii geotechnicznej oraz analizy obszaru oddziaływania projektowanego budynku, z której zdaniem organu wynika, iż planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia sposobu użytkowania terenów sąsiednich, zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem. Organ przejmując te ustalenia z owej opinii do uzasadnienia decyzji w żadnej mierze nie ocenił prawidłowości jej sporządzenia i mocy dowodowej tego dokumentu w niniejszej sprawie. Na kanwie powyższych rozważań należy stwierdzić, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, naruszyły przepisy postępowania, zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną i niepełną ocenę materiału dowodowego, co z kolei spowodowało, że stanowisko organów administracji nie zostało w sposób należyty uzasadnione, przesądzając tym samym o naruszeniu także art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie naruszenia te, jak wykazano powyżej, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania w konsekwencji spowodowało także niewłaściwe zastosowanie wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zobowiązany będzie w należyty sposób wyjaśnić okoliczności sprawy istotne dla rozstrzygnięcia, zarówno w zakresie rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku, jak i analizy materiału dowodowego sprawy, rozważając ich poprawność w kontekście powyższych uwag Sądu, a następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało nie tylko przepisom prawa materialnego, ale także przepisom postępowania, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., ustosunkowując się przy tym w sposób szczegółowy do zarzutów odwołania. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 § 1 i art.205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona na rzecz skarżącego kwota obejmuje wpis od skargi w wysokości 500 zł. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło