I FZ 291/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 430/18 wzywające do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2015 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zarządzeniem z 9 kwietnia 2018 r., Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie określił P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "strona skarżąca"), stosownie do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193; dalej "Rozporządzenie"), wysokość wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2015 r. na kwotę 3.075 zł. W następstwie powyższego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2018 r., wezwano Spółkę do uiszczenia wpisu w tak ustalonej wysokości. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 220 § 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z § 1 pkt 4 Rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym orzeczeniu o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.075 zł; 2) art. 220 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 216 i 218 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu wpisu sądowego w zawyżonej wysokości na skutek przyjęcia zawyżonej wartości przedmiotu zaskarżenia (należności pieniężnej). W uzasadnieniu zarzutów podnoszono, że w skardze oznaczono wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 500 zł (pięćset złotych), od której zdaniem skarżącej powinien być pobrany wpis sądowy. W ocenie strony skarżącej w niniejszej sprawie powinien zostać pobrany wpis stały, a nie stosunkowy - co wynika z treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 44/09. Jednocześnie autor zażalenia wskazał, że w piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wskazał odmienną kwotę jako wartość przedmiotu zaskarżenia, to jest 307.422 zł, która w ocenie skarżącej jest zawyżona. W tej sytuacji, skoro strony podają odmienne kwoty jako wartość przedmiotu sporu, to zaistniały przesłanki do ewentualnego zarządzenia przez przewodniczącego dochodzenia w sprawie sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia w trybie art. 218 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Wymaga wyjaśnienia, że ustawodawca w art. 215 p.p.s.a., nakazuje stronie w każdym piśmie wszczynającym postępowanie podać "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z kolei w art. 216 p.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Zgodnie natomiast z art. 218 p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie. W niniejszej sprawie Przewodniczący nie zarządził tego dochodzenia, niejako od razu ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę inną od wskazanej przez skarżącą Spółkę. Nie mniej jednak w stanie faktycznym tej sprawy WSA dopuścił się uchybień proceduralnych, które spowodowały, że wniesione zażalenie okazało się zasadne. Wydając bowiem zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu w kwocie 3.075 zł, Przewodniczący Wydziału ograniczył się do wskazania podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty, tj. § 1 pkt 4 rozporządzenia. Zdaniem NSA w składzie niniejszym, było to działanie niewystarczające, albowiem strona skarżąca, na podstawie treści doręczonego jej zarządzenia, nie mogła poznać motywów, którymi kierował się wskazany powyżej organ procesowy. Należy bowiem zauważyć, że w skardze wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 500 zł - co sugerowałoby określenie przez stronę wartości wpisu - jako wpis stały, jak również przedstawiono argumentację, która w ocenie strony przemawiała za prawidłowością określonej przez nią kwoty (odwołano się do powiązania treści decyzji z rozstrzygnięciami wydanymi za poprzednie okresy rozliczeniowe). W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału WSA w Warszawie winien zatem uzasadnić zarządzenie, wydane na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a., wzywające do uiszczenia wpisu w taki sposób, aby zarówno Spółka, jak i NSA w postępowaniu odwoławczym, mogły odnieść się merytorycznie do zaprezentowanego stanowiska. Innymi słowy, Przewodniczący Wydziału powinien w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu wskazać jaką wartość przedmiotu zaskarżenia przyjął i jakie były tego powody. Samo wskazanie wysokości wpisu nie wyjaśniało bowiem, dlaczego wartość przedmiotu zaskarżenia podana i uzasadniona w skardze została zakwestionowana. Nie wyjaśniało zarazem czym konkretnie kierowano się przy ustalaniu wysokości wpisu, tj. które elementy zaskarżonej decyzji determinowały przyjęte wyliczenie. W ocenie NSA, było to o tyle istotne, że Spółce służyło, stosownie do art. 227 § 1 p.p.s.a., prawo do wniesienia zażalenia od tego zarządzenia. NSA w składzie orzekającym w tej sprawie tym samym popiera pogląd wyrażony m.in. w postanowieniu NSA z 13 września 2017 r., I FZ 197/17, że z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 163 § 2 w zw. z art. 167 i art. 227 § 1 p.p.s.a., zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, wydane na podstawie art. 220 § 1 zdanie drugie tej ustawy, w przypadku kwestionowania przez przewodniczącego wydziału podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, wymaga uzasadnienia i nie może ograniczać się wyłącznie do podania podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty sądowej. Z powyższych względów NSA uznał wniesione zażalenie za zasadne stwierdzając zarazem, że przed wskazaniem przez Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie przyczyny zakwestionowania podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia przedwczesne byłoby badanie, czy wpis w niniejszej sprawie został ustalony w prawidłowej wysokości. Z tych powodów NSA, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.