I OSK 2123/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-08-07

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Czesława Nowak- Kolczyńska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bank, przekazując dane osobowe klienta do Biura Informacji Kredytowej po wygaśnięciu zobowiązania, musi udowodnić skuteczne poinformowanie klienta o zamiarze przetwarzania tych danych, czy wystarczy samo wysłanie zawiadomienia?
Ratio decidendi
Bank, przekazując dane osobowe klienta do Biura Informacji Kredytowej po wygaśnięciu zobowiązania, musi wykazać, że klient został skutecznie poinformowany o zamiarze przetwarzania jego danych. Samo wysłanie zawiadomienia, bez dowodu jego doręczenia lub umożliwienia zapoznania się z jego treścią, nie jest wystarczające do spełnienia wymogu z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Dane osobowe podlegają ochronie, a przepisy znoszące tę ochronę muszą być interpretowane ściśle.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] S.A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO), która nakazała bankowi zaprzestanie przetwarzania danych osobowych klienta w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Klient zarzucił bankowi bezprawne przetwarzanie jego danych po spłaceniu kredytu, twierdząc, że nie został skutecznie poinformowany o zamiarze dalszego przetwarzania danych zgodnie z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. GIODO uznał, że bank nie udowodnił skutecznego poinformowania klienta, a Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę banku. Bank wniósł skargę kasacyjną do NSA, kwestionując wykładnię art. 105a ust. 3 Prawa bankowego i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak- Kolczyńska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1780/15 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Warszawie na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 12 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 27 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 1780/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę [...] S.A. w Warszawie na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 12 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że B.D. wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą w przedmiocie bezprawnego przetwarzania przez [...] S.A. jego danych osobowych. Wyjaśnił, że [...] S.A. wszedł w posiadanie jego danych osobowych na mocy zawartej pomiędzy stronami umowy kredytu. Na skutek wystąpienia zadłużenia, [...] S.A. na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe przekazał dane osobowe B.D. do Biura Informacji Kredytowej S.A. B.D. podniósł, iż powstałe w związku z ww. umową kredytową zadłużenie zostało całkowicie spłacone, a więc łączący strony stosunek prawny wygasł. Tym samym brak jest podstaw do przetwarzania przez [...] S.A. należących do niego danych osobowych bez jego zgody. W jego ocenie, nie zostały spełnione warunki określone w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, tj. od dnia zawiadomienia go o możliwości przetwarzania jego danych osobowych przez [...] S.A. nie upłynęło 30 dni. W związku z powyższym, wniósł on o nakazanie [...] S.A. zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych w Biurze Informacji Kredytowej S.A. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające i ustalił, że skarżący zawarł z Bankiem w dniu [...] września 2008 r. umowę kredytową nr [...], z tytułu której to umowy powstało zadłużenie. W wyjaśnieniach z dnia 7 lipca 2014 r. Bank wskazał, że dane osobowe B.D. zostały przekazane do BIK S.A. w związku z zobowiązaniem nr [...]) na podstawie Umowy w sprawie zbierania i udostępniania informacji zawartej w dniu 22 czerwca 2001 r. pomiędzy BIK S.A., a [...] S.A. W bazie BIK S.A. przedmiotowe zobowiązanie figuruje jako rachunek zamknięty z datą spłaty 29 października 2013 r., z wycofaną zgodą klienta na przetwarzanie danych po wygaśnięciu zobowiązania oraz ze wskaźnikiem "warunki spełnione". Przedmiotowe zobowiązanie zostało przekazane do BIK S.A. po raz pierwszy we wsadzie za styczeń 2010 r. w dniu 15 lutego 2010 r. Ostatnie przekazanie danych do BIK S.A. o ww. zobowiązaniu (zawierające informację o zamknięciu zobowiązania z datą 29 października 2013 r.) nastąpiło we wsadzie za październik 2013 r. W związku z figurowaniem wskaźnika "warunki spełnione" przedmiotowa umowa kredytowa będzie prezentowana na raportach do oceny zdolności kredytowej przez 5 lat od daty spłaty. Bank wskazał, że powiadomienie o zamiarze przetwarzania danych po wygaśnięciu zobowiązania, spełniające jednocześnie obowiązek informacyjny z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, zostało wysłane do skarżącego w dniu 15 lipca 2013 r., jednak nie przesłał na to żadnych dowodów potwierdzających ten fakt. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną z dnia 24 lutego 2015 r. (nr [...], w której nakazał [...] S.A. zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącego dotyczących rachunku nr [...] w systemie Biura Informacji Kredytowej w trybie określonym w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe. W dniu 12 marca 2015 r. [...] S.A. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 sierpnia 2015 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 105a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz.128, ze zm.), instytucje, o których mowa w ust. 1, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, gdy osoba ta nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki powyżej powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, a po zaistnieniu tych okoliczności upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania tej osoby przez bank lub inną instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów o zamiarze przetwarzania dotyczących jej informacji stanowiących tajemnicę bankową, bez jej zgody. Mając na uwadze powyższe, po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy Bank mógł przetwarzać dane osobowe skarżącego bez jego zgody wyłącznie wtedy, gdy łącznie zostały spełnione następujące warunki: 1) skarżący nie wykonał zobowiązania lub dopuścił się zwłoki powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z Bankiem, 2) po zaistnieniu wyżej wymienionych okoliczności upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania skarżącego przez Bank o zamiarze przetwarzania dotyczących go informacji stanowiących tajemnicę bankową. Organ podniósł, że ustawodawca posługując się terminem "poinformowanie" miał na myśli skuteczne przekazanie skarżącemu informacji o zamiarze przetwarzania dotyczących go informacji stanowiących tajemnicę bankową. W świetle powyższego dowód w postaci wygenerowanego systemowo potwierdzenia skierowania do skarżącego określonego pisma nie przesądza o zapoznaniu się skarżącego z treścią tego pisma, a tym samym nie jest jednoznaczne ze skutecznym poinformowaniem Skarżącego o zamiarze przetwarzania dotyczących go danych osobowych, w tym przekazaniem ich do BIK S.A. Bank nie udowodnił, czy a jeśli tak to kiedy skarżący otrzymał pismo zawierające informacje o zamiarze przetwarzania danych osobowych skarżącego bez jego zgody. W związku z powyższym Generalny Inspektor nie mógł uznać, że skarżący został skutecznie poinformowany przez Bank o zamiarze przetwarzania dotyczących go danych bez jego zgody w tym udostępnieniu tych danych do BIK S.A. W tej sytuacji zdaniem organu zasadnym jest nakazanie zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącego w BIK S.A. w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi [...] S.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r.. poz. 128). Banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje upoważnione do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania: 1) bankom - informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod statystycznych, o których mowa w art. 128 ust. 3 oraz w art. 128d ust. 1; 2) innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów - informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń; 3) instytucjom kredytowym - informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie niezbędnym do oceny zdolności kredytowej konsumenta, o której mowa w art. 9 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Stosownie zaś do art. 105a cytowanej ustawy, przetwarzanie przez banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów oraz instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4, informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie dotyczącym osób fizycznych może być wykonywane, z zastrzeżeniem art. 104, art. 105 i art. 106-106c, w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego (ust. 1). Instytucje, o których mowa w ust. 1, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, gdy osoba ta nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, a po zaistnieniu tych okoliczności upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania tej osoby przez bank lub inną instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów o zamiarze przetwarzania dotyczących jej informacji stanowiących tajemnicę bankową, bez jej zgody (ust. 3). Banki oraz instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, dla celów stosowania metod statystycznych, o których mowa w art. 128 ust. 3 (ust 4.). W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, który doszedł do przekonania, że Bank nie wykazał, iż dopełnił wymaganego w cyt. powyżej art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe obowiązku poinformowania B.D. o zamiarze przetwarzania dotyczących go informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie jego rachunku bankowego, bez jego zgody. W aktach administracyjnych brak jest bowiem dowodów wskazujących na fakt, że Bank poinformował swojego Klienta o zamiarze przetwarzania powyższych danych. Zdaniem Sądu I instancji, nie zasługują w tym zakresie na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące przeprowadzonego postępowania dowodowego. Przedstawione przez skarżący Bank dokumenty (wzór zawiadomienia kierowanego do klientów w sprawie opóźnień, zrzut z ekranu pliku z aplikacji AXSone,) zostały ocenione przez organ w trakcie postępowania administracyjnego, ale nie wynika z nich fakt wykonania przez Bank w stosunku do B.D. obowiązku informacyjnego. Sąd zgodził się z organem, iż Bank nie przedstawił dowodu skutecznego doręczenia B.D. spornej korespondencji ani dowodu jej nadania, bowiem za fakt nie może zostać uznany niespersonalizowany wzór dokumentu oraz ekstrakt z pliku wygenerowanego z aplikacji bankowej AXSone w tym zakresie samo oświadczenie Banku, jak i wzoru pisma kierowanego do Klientów – jak twierdzi Bank również do B.D., jest niewystarczające. Sąd I instancji stwierdził, iż również pozostałe zarzuty, podniesione przez skarżący Bank, dotyczące błędnie i częściowo ustalonego stanu faktycznego oraz niewyczerpującego uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie, są niezasadne. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, dopuszczając jako dowód wszelkie oświadczenia i dowody przedstawione przez skarżący Bank, ocenił je i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła [...] S.A., zaskarżając go w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 105a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Prawo bankowe poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że poinformowanie klienta banku o możliwości przetwarzania jego danych osobowych bez jego zgody tylko wtedy wywołuje skutek w postaci rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu, po upływie którego jest możliwe przetwarzanie danych osobowych poprzez przekazanie ich przez bank do jednej z instytucji wymienionych w tym przepisie, jeżeli bank dysponuje dowodem na to, że takie zawiadomienie rzeczywiście do tej osoby dotarło, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu jest taka, że ww. skutek następuje zawsze, gdy bank skieruje do takiej osoby stosowne zawiadomienie, a zatem niezależnie od formy i środka przekazu, a także niezależnie od tego, czy dotarło do adresata albo niezależnie od przyczyn, z których do niego nie dotarło. Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a., w ten sposób, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, że organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję zaniechał podjęcia czynności niezbędnych do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób prawidłowy i wyczerpujący, co miało skutek w postaci wydania decyzji na podstawie niepełnego i wadliwie ocenionego materiału dowodowego i błędnie ustalonego stanu faktycznego, prowadząc w konsekwencji do wadliwego uzasadnienia decyzji; 2) art. 3 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 75 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a, w ten sposób, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, że organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję niesłusznie odmówił przyjęcia oświadczenia Banku w zakresie okoliczności nie wymagających urzędowego potwierdzenia, podczas gdy w sytuacji niesłusznego uznania przez Głównego Inspektora Ochropy Danych Osobowych, że dokumenty elektroniczne przedstawione przez Bank nie stanowią dowodu na okoliczność poinformowania B.D. o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych w BIK, konieczne było poprzestanie na oświadczeniu Banku o dokonaniu w dniu 15 lipca 2013 r. wysyłki stosownej informacji do B.D.. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarga ta została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W tej sytuacji jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania dokonanej przez Sąd I instancji wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. Uregulowana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zebranie z urzędu lub na wniosek strony oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oczywiście chodzi tu o wyjaśnienie okoliczności faktycznych w takim stopniu, w jakim wymaga tego rozstrzygnięcie sprawy. Zasada ta jest podstawową regułą każdej nowoczesnej regulacji procesowej. Należy pamiętać, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny – chociaż jeszcze niewystarczający – prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zawsze bowiem niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy będzie prowadziło do wydania wadliwej decyzji. Realizację obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ administracji powinien rozpocząć od ustalenia rzeczywistej treści żądania strony (por. wyrok NSA OZ w Łodzi z 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 1592/97) oraz zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych. Dopiero ustalenie istoty tego żądania, a następnie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy umożliwi organowi administracji zastosowanie adekwatnej do tego stanu normy prawa materialnego. W teorii prawa mówi się wtedy o subsumcji faktu uznanego za udowodniony pod konkretną normę administracyjnego prawa materialnego – por. J. Wróblewski (w:) W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1980, s. 431. Należy podkreślić, iż od 11 kwietnia 2011 r. zmieniono brzmienie art. 7 k.p.a., statuującego tę zasadę, przez wyraźne podkreślenie, że zebranie materiału dowodowego sprawy następuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. W ten sposób wyraźnie zwrócono uwagę na obowiązek strony współdziałania z organem w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zmiana ta niesie ze sobą ten skutek, że na zasadzie prawdy obiektywnej nie można już dalej opierać twierdzenia, iż jest ona źródłem ciężaru dowodowego spoczywającego na organie prowadzącym postępowanie. Nie ma już bowiem podstawy prawnej uzasadniającej taki wniosek. Natomiast ta zmiana daje podstawę do zajęcia stanowiska, że w sytuacji gdy dany środek dowodowy niezbędny do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu, to wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu prowadzącego postępowanie ogranicza się do konieczności poinformowania strony o przedstawienia posiadanych dowodów. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych – którym odmówiono wiarygodności – przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału - por. wyrok NSA z 28 sierpnia 1981 r., SA/Wr 87/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 80. W uzasadnieniu organ nie może zatem pominąć jakiegokolwiek z przeprowadzonych w sprawie dowodów. Jeśli zaś chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), to nie można twierdzić, iż jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności, jeżeli nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na luki w materiale dowodowym, a w konsekwencji na konieczność podjęcia dalszego postępowania dowodowego, skierowanego na wyjaśnienie występujących w materiale dowodowym sprzeczności - por. np. wyrok NSA z 7 kwietnia 1982 r., II SA 372/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 33. Przy tym warto zaznaczyć, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący kasacyjnie powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd I instancji przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne przyznając im wiarę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszystkich tych obowiązków dopełnił organ administracji orzekający w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie jej autora organy administracyjne i w ślad za tym Sąd I instancji pominęły część materiału dowodowego, a przynajmniej nie przydały mu cech wiarygodności (chodzi tu o wydruki z systemu elektronicznego banku) oraz nie przeprowadziły postępowania dowodowego we własnym zakresie w celu wyjaśnienia czy w istocie do strony dotarło zawiadomienie o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych. Opierając się na treści uzasadnienia tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego, można stwierdzić, że stanowi ono polemikę z ustaleniami organów administracyjnych, zaaprobowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bez wskazania dowodu, który został przez ten Sąd pominięty lub wadliwie oceniony. Ponadto należy jeszcze raz podkreślić, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale obarcza także stronę, która w swym własnym, dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać należytą dbałość o przedstawienie odpowiednich i przekonujących środków dowodowych. W rozpoznawanej sprawie Bank nie był stroną inicjującą postępowanie administracyjne przed GIODO, ale ze względu na konstrukcję przepisu art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, to na Banku ciążył obowiązek wykazania spełnienia przesłanek umożliwiających zastosowanie tej regulacji. Dopuszczalność przetwarzania danych osobowych na podstawie tego przepisu, obwarowana jest spełnieniem kilku przesłanek. W sprawie sporna była jedynie przesłanka poinformowania B.D. przez Bank o zamiarze przetwarzania dotyczących jego danych, bez jego zgody. Ustawodawca nie stworzył w tym zakresie żadnych szczególnych wymogów formalnych co do sposobu i treści takiego poinformowania klienta lub byłego klienta banku. Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności w tym zakresie. Jakkolwiek ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył sposobów i form takiego zawiadomienia, jednakże w każdym wypadku sposób ten powinien umożliwić zweryfikowanie faktu poinformowania klienta banku o zamierzonym przetwarzaniu jego danych osobowych lub też przynajmniej potwierdzenie, że klientowi umożliwiono zapoznanie się z taką informacją. W tym zakresie nie mogą mieć miejsca jakiekolwiek domniemania faktyczne. Żaden z dowodów przedstawionych przez Bank (wzór zawiadomienia kierowanego do klientów w sprawie opóźnień, zrzut z ekranu pliku z aplkacji AXSOne) nie potwierdziły by B.D. otrzymał informację o zamiarze przetwarzania jego danych. Informacje o dokonaniu wysyłki takiej wiadomości nie mogą stanowić o uczynieniu zadość obowiązkowi z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Zatem wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie Banku, organ nie tylko przeprowadził wszystkie wnioskowane przez Bank dowody, ale i w sposób szczegółowy poddał te dowody (dokumenty) analizie. Z tych względów niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. Za nieusprawiedliwiony należy również uznać zarzut naruszenia art. art. 3 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 75 § 2 k.p.a. Z godnie z tym ostatnim przepisem, "jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania". Przepis ten nie mógł być naruszony, gdyż nie był stosowany w sprawie. Warunkiem przyjęcia, na podstawie powołanego przepisu, oświadczenia strony jest m. in. jej wniosek o dokonanie takiej czynności oraz uprzedzenie stronę przez organ o odpowiedzialności za fałszywe zeznania Z akt administracyjnych nie wynika, aby Bank złożył wniosek o przyjęcie od niego oświadczenia w trybie w/w przepisu. Podkreślić trzeba, iż oświadczenia składane w trybie art. 75 § 2 k.p.a. należy odróżniać od wyjaśnień (twierdzeń i oświadczeń) składanych przez strony w toku postępowania dowodowego. Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że literalne odczytanie art. 105a ust. 3 Prawa bankowego może wskazywać na to, że ustawodawca nie stworzył w tym zakresie żadnych szczególnych wymogów formalnych co do sposobu i treści takiego poinformowania klienta lub byłego klienta banku. Prawidłowa wykładnia tego przepisu nie może jednak oznaczać całkowitej dowolności w tym zakresie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na materialny (ochronny), a nie formalny charakter tego przepisu. Wymaga on w sposób kategoryczny "poinformowania", a nie "wysłania zawiadomienia", jak zdaje się twierdzić Bank w swoim stanowisku procesowym. Jak już wspomniano dane osobowe są wartością chronioną ustawowo, a prawo od ich ochrony - jak przyjmuje się w piśmiennictwie – "stanowi swego rodzaju emanację ogólnego prawa gwarantowanego Konstytucją RP (art. 47). Spostrzeżenie to oparte jest na założeniu, że dane osobowe są niejako częścią życia prywatnego lub rodzinnego, względnie że posługiwanie się danymi dotyczącymi innej osoby wkracza w przyznaną jej kompetencję decydowania o swoim życiu osobistym" (zob. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz - Komentarz do art.1 ustawy o ochronie danych osobowych, System informacji prawnej LEX). Powyższe oznacza, że wszelkie regulacje znoszące tę ochronę muszą być odczytywane i wykładane ściśle, z uwzględnieniem funkcji jakiej mają służyć. Przy takiej wykładni, sformułowanie użyte w przepisie art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, dotyczące obowiązku informacyjnego banku, musi oznaczać, że nie jest to tylko obowiązek formalny. Zgodzić się należało ze skarżącym kasacyjnie, że ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył sposobów i form takiego zawiadomienia (nie można również wykluczyć możliwości zawiadomienia drogą elektroniczną, o ile strony w zawartej umowie taką formę korespondencji przewidziały lub też posługiwania się przez bank w tym zakresie podmiotem zewnętrznym), ale w każdym wypadku sposób ten powinien umożliwić zweryfikowanie faktu poinformowania klienta banku o zamierzonym przetwarzaniu jego danych osobowych lub też przynajmniej potwierdzenie, że klientowi umożliwiono zapoznanie się z taką informacją. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął zatem, że przepis ten obligował Bank do wykazania spełnienia powyższego obowiązku. W tym zakresie skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2859/16 (dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło