II SAB/Lu 56/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Referent stażysta Kinga Kościejewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w L. na bezczynność L. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje L. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. do rozpoznania wniosku Fundacji [...] w L. z dnia 9 grudnia 2017 roku, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność L. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od L. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rzecz Fundacji [...] w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze do Sądu z [...] marca 2018 r. Fundacja [...] z siedzibą w L. (dalej także: Fundacja) zarzuciła [...] spółce z o.o. z siedzibą w L. (dalej także: spółka) bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja opisała przebieg postępowania w sprawie i podkreśliła, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskała od spółki informacji żądanych we wniosku. W oparciu o te zarzuty Fundacja wniosła o zobowiązanie spółki do rozpoznania powyższego wniosku, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wymierzenie spółce grzywny oraz o doręczenie postanowienia o prawomocności orzeczenia. W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że nie pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie, gdyż pismami z [...] stycznia i [...] lutego 2018 r. udzieliła Fundacji odpowiedzi na opisany wyżej wniosek. Spółka wyjaśniła, że nie mogła udostępnić Fundacji żądanej informacji, albowiem informacja ta nie istniała w dacie kierowania do strony skarżącej powyższych pism. W piśmie z [...] lipca 2018 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej: stowarzyszenie) zwróciło się do Sądu o umożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Sąd dopuścił stowarzyszenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej, stosownie do przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.; dalej także: u.d.i.p.). Należy podkreślić, że spółka, co wynika ze danych powszechnie dostępnych, jest osobą prawną, w której Gmina [...] – w rozumieniu przepisów ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 798) – posiada pozycję dominującą. Spółka jest więc obowiązana do udzielania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że we wniosku z [...] grudnia 2017 r. Fundacja zwróciła się do spółki o udostępnienie treści umowy, na podstawie której na stanowiącym własność Gminy [...] budynku "[...]", usytuowanym w L., przy skrzyżowaniu Al. [...] i ul. [...], znajduje się reklama wielkoformatowa firmy [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że umowy cywilnoprawne, dotyczące dysponowania (gospodarowania) majątkiem publicznym, stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyroki NSA z 2 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 1741/13 i 11 września 2012 r., sygn. I OSK 916/12). Z powyższego wynika, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, zaś informacja żądana przez Fundację we wniosku z [...] grudnia 2017 r. ma charakter informacji publicznej. Spółka zobowiązana była zatem załatwić ten wniosek, zgodnie z regułami określonymi w przepisach powołanej ustawy. W świetle przepisów tej ustawy, podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, po otrzymaniu wniosku o udzielenie takiej informacji, ma – co do zasady – obowiązek udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. (w przypadkach wyjątkowych termin udzielenia informacji publicznej może zostać przedłużony maksymalnie do 2 miesięcy – art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też w tym samym terminie poinformować wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją lub że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu wspomnianego wniosku z [...] grudnia 2017 r. spółka pismem z [...] grudnia 2017 r. poinformowała Fundację, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej i w związku z tym zażądała wykazania przez Fundację, że za uwzględnieniem jej wniosku przemawia szczególny interes publiczny. Odpowiadając na to wezwanie pismem z [...] grudnia 2017 r. Fundacja zakwestionowała stanowisko spółki co do charakteru wskazanych informacji, niezależnie od tego wskazała interes publiczny uzasadniający udzielenie żądanej informacji. W odpowiedzi spółka pismem z [...] stycznia 2018 r. poinformowała, że "na dzień udzielenia odpowiedzi na budynku [...] przy skrzyżowaniu Al. [...] i ul. [...] nie wisi reklama wielkoformatowa firmy [...]". W dniu [...] stycznia 2018 r. Fundacja wniosła o natychmiastowe udzielenie odpowiedzi, wskazując, że skierowane do niej pismo spółki nie stanowi realizacji jej wniosku. Pismem z [...] lutego 2018 r. spółka wyjaśniła, że jej zdaniem udzieliła Fundacji wymaganej prawem odpowiedzi. Mając na uwadze opisany wyżej stan sprawy, nie budzi wątpliwości, że spółka pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie. Przede wszystkim żądana przez Fundację informacja nie ma charakteru informacji publicznej przetworzonej, albowiem wbrew twierdzeniom spółki "konieczność przeanalizowania rejestrów prowadzonych przez spółkę, celem wyszukania żądanej umowy" (zob. pismo spółki z [...] grudnia 2017 r.) nie uzasadnia przyjęcia odmiennego stanowiska. Za informację przetworzoną uznaje się jakościowo nową informację, a więc taką, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci (zob. wyrok NSA z 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1727/09), co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż Fundacja domagała się udostępnienia jej kopii umowy, o której mowa we wniosku z [...] grudnia 2017 r. Bezzasadne było zatem żądanie od Fundacji wykazania, że za uwzględnieniem jej wniosku przemawia szczególny interes publiczny (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W ocenie Sądu, nie można uznać za załatwienie opisanego wyżej wniosku informacji udzielonej przez spółkę w piśmie z [...] stycznia 2018 r., że "na dzień udzielenia odpowiedzi na budynku [...] przy skrzyżowaniu Al. [...] i ul. [...] nie wisi reklama wielkoformatowa firmy [...]". Bezsprzecznie bowiem wniosek Fundacji nie zawierał pytania o to, czy na opisanym wyżej budynku znajduje się "reklama wielkoformatowa firmy [...]", lecz zawierał żądanie udostępnienia kopii umowy, na podstawie której ta reklama została umieszczona na wskazanym budynku. Takiej informacji spółka nie udzieliła w terminie wynikającym z cytowanych wyżej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, co oznacza, że pozostaje w bezczynności w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku Fundacji z [...] grudnia 2017 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę opisane wyżej okoliczności sprawy, świadczące o całkowicie bezzasadnym uchylaniu się przez spółkę od załatwienia wskazanego wniosku. Sąd nie dopatrzył się jednak przesłanek do wymierzenia spółce grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie grzywny może nastąpić w sytuacji, w której istnieją szczególne okoliczności sprawy przemawiają za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, może nie być wystarczające dla zdyscyplinowania organu. W rozpoznawanej sprawie brak jest okoliczności, które miałyby uzasadniać wymierzenie organowi grzywny. Należy mieć bowiem na uwadze, że jakkolwiek spółka w niniejszej sprawie jest traktowana jako organ – w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., to nie jest ona organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, powołanym na mocy ustawy do realizowania zadań z zakresu administracji rządowej bądź samorządowej. Tym samym uchybienia, jakich dopuściła się spółka muszą być z tej racji oceniane przy uwzględnieniu wspomnianej okoliczności, a więc relatywnie mniej formalistycznie niż tak, jak ma to miejsce w odniesieniu do organów władzy publicznej i w tej sytuacji Sąd uznał za wystarczającą sankcję stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Z tego powodu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w części dotyczącej żądania grzywny należało oddalić. Wskazać także należy, że zawarty w skardze wniosek o doręczenie postanowienia o prawomocności orzeczenia, zgodnie z art. 169 § 1 p.p.s.a, nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez stronę skarżącą. W myśl bowiem art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Wyrok wydany w niniejszej sprawie nie jest prawomocny, a zatem opisany wniosek jest przedwczesny. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 złotych, określony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z tych względów Sąd orzekł, jak sentencji wyroku.