VII SA/Wa 2546/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] w [...] jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie PINB [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...], o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną, w następujących okolicznościach sprawy: Z akt sprawy wynika, że w związku z niewykonaniem przez [...] w [...] obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] października 2016 r. nr [...], organ ten, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczął wobec ww. spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2017 r. nr [...]. Następnie, organ ten postanowieniem z [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...], nałożył na spółkę [...] w [...] grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ww. decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] (nakazującą całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości ok. 5,6 m w postaci ekranu LED o wymiarach ok. 3 m x 6,6 m, mocowanego do konstrukcji stalowej, umieszczonej na przyczepie samochodowej opartej na 8 szt. słupów stalowych utwierdzonych w betonowych płytach o wymiarach 0,45 m x 0,45 m usytuowanych na powierzchni gruntu usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy [...] w [...]). Ponadto wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, jak również zobowiązał do wpłaty przedmiotowej grzywny oraz należności związanych z jej wystawieniem w tym samym terminie. Pomimo stosownego pouczenia, ww. postanowienie nie zostało zaskarżone do [...] WINB. W dniu 21 kwietnia 2017 r. upoważniony pracownik organu powiatowego dokonał czynności kontrolnych, podczas których stwierdził, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany. Z uwagi na niewykonanie obowiązku niepieniężnego oraz brak wpłaty należności wymaganych postanowieniem nr [...], organ powiatowy w dniu [...] kwietnia 2017 r. jako wierzyciel - wystawił tytuły wykonawcze o charakterze pieniężnym i tego samego dnia przekazał je Naczelnikowi Urzędu Skarbowego celem podjęcia stosownych czynności egzekucyjnym w trybie art. 124 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu 30 maja 2017 r. do PINB [...] wpłynęło pismo radcy prawnego K. K. – P. reprezentującej [...] w [...] stanowiące skargę na czynność organu egzekucyjnego – PINB [...] polegającą na poleceniu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego w banku [...]. W piśmie tym skarżąca wskazała na przepis art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz na art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy – wskazując na naruszenie tego ostatniego poprzez kontynuowanie czynności egzekucyjnych, pomimo zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] oddalił skargę Spółki na czynności egzekucyjne podejmowane w stosunku do [...] w [...] na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją z [...] października 2016 r. nr [...]. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w ustawowym terminie złożyła spółka [...] w [...]. [...] WINB, postanowieniem wskazanym na wstępie, z [...] września 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. zażalenia, zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał, że skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają więc działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. I dalej, [...] WINB stwierdził, że organ powiatowy zasadnie odmówił uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną w niniejszej sprawie. W tym miejscu organ II instancji podał, że postanowienie organu powiatowego nr [...] było ostateczne i wymagalne. Wobec powyższego organ powiatowy był zobowiązany do podjęcia czynności celem wyegzekwowania obowiązku pieniężnego z niego wynikającego. Wobec powyższego słusznie wystawił tytuły wykonawcze o charakterze pieniężnym, które następnie przekazał do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wobec powyższego (kwestionowane) zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym stanowi przejaw działalności organu egzekucyjnego w osobie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a nie PINB [...], który jest organem egzekucyjnym w stosunku do obowiązku o charakterze niepieniężnym. W skardze do Sądu na postanowienie [...] WINB z [...] września 2017 r. nr [...], skarżąca Spółka wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozważenie zasadności uchylenia postanowienia go poprzedzającego z [...] czerwca 2017 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów: -art. 54 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sprawie i oddalenie skargi na czynności egzekucyjne, podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, -art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i nałożenie na skarżącą środka egzekucyjnego w postaci grzywny oraz skierowanie jej do egzekucji w sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki nośnika reklamowego został przez skarżącą wykonany, o czym poinformowano organ egzekucyjny, -art. 119 § 1 oraz art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezasadne doprowadzenie do egzekwowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] nałożonej grzywny w celu przymuszenia jako nieuiszczonej należności pieniężnej, po wykonaniu przez skarżącą obowiązku rozbiórki, -art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu iż obowiązek ciążący na skarżącej nie został wykonany, a zatem zasadne jest egzekwowanie grzywny w celu przymuszenia, -art. 6 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne wydanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego polecenia prowadzenia czynności egzekucyjnych, co naruszyło zasadę praworządności oraz zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] WINB z [...] września 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego z [...] czerwca 2017 r. o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Wskazane orzeczenia zostały wydane w związku z pismem skarżącej z 29 maja 2017 r., w którym na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Spółka zakwestionowała czynność PINB [...] polegającą na poleceniu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Mając na uwadze przebieg postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z [...] stycznia 2017 r. nr [...] (celem wyegzekwowania nakazu rozbiórki nośnika reklamowego, wynikającego z decyzji PINB [...] z [...] października 2016 r.), jak i ww. pismo skarżącej z 29 maja 2017 r., które to wpłynęło w trakcie ww. postępowania, Sąd stwierdza, że orzeczenia kontrolowane w niniejszej sprawie nie naruszają prawa; oparte zostały na prawidłowych ustaleniach faktycznych, nadto – na prawidłowej interpretacji ww. art. 54 ustawy egzekucyjnej oraz na prawidłowym jego zastosowaniu. Dlatego też Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona; zarzuty w niej podniesione nie ujawniły bowiem wady tego rodzaju, która winna skutkować co najmniej uchyleniem zaskarżonego w sprawie postanowienia. I tak, rozwijając to stanowisko, Sąd przede wszystkim zauważa, że ocenie w sprawie podlegać miała tylko czynność polegająca na poleceniu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Tak sformułowana skarga, na tak określoną czynność, nie mogła być uwzględniona już choćby z tej przyczyny, że nie miała ona miejsca. Owszem, skarżony organ – PINB [...], wobec ostateczności postanowienia z [...] marca 2017 r. nr [...], o nałożeniu na spółkę [...] w [...] grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł, przystąpił do wyegzekwowania tej kwoty. Stąd też, jako wierzyciel, [...] kwietnia 2017 r. wystawił dwa tytuły wykonawcze dotyczące obowiązków o charakterze pieniężnym i tego samego dnia przekazał je Naczelnikowi Urzędu Skarbowego celem podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych. Niemniej, nie dokonał polecenia wskazanemu Naczelnikowi zajęcia rachunku bankowego skarżącej w celu wyegzekwowania ww. kwoty. Nie wynika przy tym z akt, aby w ww. dacie, tj. [...] kwietnia 2017 r., obowiązek objęty tytułem wykonawczym z [...] stycznia 2017 r. został wykonany; z postanowienia PINB [...] z [...] września 2017 r. nr [...] o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych wynika, że wykonanie ww. obowiązku rozbiórki stwierdzono dopiero podczas wizji mającej miejsce 16 sierpnia 2017 r. W takich zaś okolicznościach wskazana skarga na czynność egzekucyjną nie mogła być uwzględniona. Sąd zauważa przy tym, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną - zgodnie z art. 1a pkt 2, rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to czynności faktyczne (a nie akty prawne) organu egzekucyjnego, których ze względu na różnorodność tych działań, ustawodawca nie precyzuje. Przy czym, jak zauważa się w orzecznictwie, skarga na czynności egzekucyjne ma charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, jak zarzut, czy zażalenie na postanowienie. To też oznacza, że w oparciu o ww. art. 54 § 1, nie można skutecznie kwestionować ani prowadzenia egzekucji, ani nałożenia środka egzekucyjnego np. grzywny w celu przymuszenia, bo od tego są inne instrumenty prawne przewidziane w omawianej ustawie i przysługujące zobowiązanemu. To też w końcu oznacza, że te zarzuty rozpoznawanej skargi, wniesionej do Sądu na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną, które dotyczą nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a następnie skierowania jej do wyegzekwowania, nie mogły odnieść zamierzonego skutku (skoro mogły być zwalczane w inny sposób). Sąd nie stwierdził także, z przyczyn o których mowa powyżej, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 54 § 1 i § 5 omawianej ustawy poprzez oddalenie skargi na czynność egzekucyjną. Skoro bowiem opisana przez skarżącą czynność – wykonana przez PINB [...], nie miała miejsca, to trudno przyjąć, aby doszło do nieprawidłowości przy jej wykonywaniu – uzasadniających zastosowanie art. 54 § 5a ww. ustawy. Dodać przy tym warto za organami orzekającymi, że kwestionowane zajęcie rachunku bankowego stanowi przejaw działalności organu egzekucyjnego w osobie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a nie PINB [...]. Co więcej, ten ostatni, w przypadku egzekwowanej grzywny w celu przymuszenia jest wierzycielem, a nie organem egzekucyjnym. W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.