I OZ 727/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przedsiębiorstwa [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 237/18 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] 2018 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 13 czerwca 2018r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.), odmówił Przedsiębiorstwu [...] przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] 2018 r. Sąd uwzględnił, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca Spółka wskazała, iż uchybienie terminu było wynikiem niedopełnienia obowiązków przez pracownika Spółki, za co skarżąca nie ponosi winy. Pracownik odpowiedzialny za sprawy administracyjno-biurowe wcześniej uzyskał mailem skargę, którą miał wydrukować i niezwłocznie przedstawić Prezesowi do podpisu. Uzyskał również informację, że skarga musi być wysłana przed Świętami Wielkiej Nocy. Z nieznanych przyczyn, skarga została przedłożona Prezesowi do podpisu dopiero [...] kwietnia 2018 r. W załączonym oświadczeniu pracownik potwierdził fakt otrzymania skargi mailem pod koniec marca 2018 r., a także zaznaczył, że nie był świadomy konsekwencji związanych z późniejszym wysłaniem skargi. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaznaczył w pierwszej kolejności, że Spółka złożyła wniosek w 7-dniowym terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu z odpowiedzi na skargę doręczonej jej 8 maja 2018 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu złożyła [...] maja 2018 r. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku, Sąd uznał go za niezasadny, Spółka bowiem nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Sąd wskazał, że błędy pracy w organizacji pracownika Spółki nie mogą stanowić okoliczności wyłączających zawinienie strony. Wydanie stosownych poleceń i zobowiązanie pracownika do przygotowania i wysłania skargi do Sądu nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności za działania tego pracownika oraz prawnych ich konsekwencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo [...] podniosło następujące zarzuty: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na tym, że Sąd uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka udowodniła brak winy w uchybieniu terminu, gdyż było ono spowodowane działaniem pracownika; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że "zachowanie pracownika (...) stanowi przypadek niedochowania wymogów należytej staranności" w sytuacji, gdy skarżąca nie miała nigdy zastrzeżeń do pracy tego pracownika w związku z czym nie można mu przypisać niedochowania wymogów należytej staranności. Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd rozpatrujący tego rodzaju sprawy korzysta zatem z wiedzy prawniczej, ale i doświadczenia życiowego pozwalającego ocenić na gruncie konkretnego stanu sprawy przesłanki przemawiające za przywróceniem terminu lub jego odmową. Nie można jednocześnie tracić z pola widzenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest - co do zasady - możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja pracy. Sprawy wewnętrznej organizacji Spółki w żadnym wypadku nie mogą być podstawą do uznania, iż zaistniałe z powodu tej organizacji uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej było niezawinione. Strona skarżąca, będąca osobą prawną, odpowiada za wewnętrzną organizację, w tym w zakresie upoważnienia właściwej osoby do nadania biegu pismom procesowym oraz wewnętrznego obiegu korespondencji. Skarżąca Spółka uzasadniając zarówno wniosek o przywrócenie terminu jak i wniesione zażalenie, powoływała się na spóźnione wykonanie polecenia wydrukowania skargi i dalszego nadania jej biegu przez pracownika administracyjno-biurowego. Spółka nie może jednak uwolnić się od konsekwencji uchybienia terminu wskazując na winę pracownika polegającą na niewykonaniu skierowanego doń polecenia służbowego. Przyjęcie stanowiska, że błędy i nieprawidłowości dokonywane przez pracownika nie obciążają pracodawcy (w tym wypadku skarżącej Spółki), prowadziłby do częstego nadużycia prawa, gdzie strony, żeby uchylić się od negatywnych skutków prawnych niedokonanej czynności, starałyby się wykazać, iż winą za zaistniały stan rzeczy powinien być obciążony pracownik wyznaczony do dokonania określonej czynności. Konkludując, w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, gdyż przedstawiony Sądowi materiał nie pozwala przekonująco twierdzić, iż do uchybienie terminu doszło wskutek czynności, za które nie ponosi odpowiedzialności i których nie można było przezwyciężyć dokładając należytej staranności. Trafnie zatem Sąd I instancji ocenił, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.