II SA/Gl 618/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-08-13
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na oczyszczeniu istniejącego oczka wodnego, ułożeniu na jego dnie geowłókniny oraz wymianie ogrodzenia stanowią roboty budowlane podlegające przepisom Prawa budowlanego, czy też roboty konserwacyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prace wykonane przez M. D. na przedmiotowej nieruchomości nie stanowiły jedynie oczyszczenia i konserwacji istniejącego oczka wodnego. Dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania świadków i dokumentacja fotograficzna, wskazują na roboty ziemne wykonane ciężkim sprzętem, które spowodowały zmianę kształtu i powiększenie zbiornika. W związku z tym, prace te należy zakwalifikować jako roboty budowlane podlegające przepisom Prawa budowlanego, a nie jako prace konserwatorskie.Stan faktyczny
J. K. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie budowy oczka wodnego przez M. D., twierdząc, że inwestycja narusza jej prawa. Po przeprowadzeniu szeregu postępowań wyjaśniających, oględzin i przesłuchań świadków, organy nadzoru budowlanego miały różne ustalenia co do charakteru prac. Ostatecznie, po uchyleniu decyzji organu I instancji przez organ II instancji, M. D. złożył sprzeciw. Sprawa trafiła do WSA w Gliwicach, który rozpatrywał zasadność sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M. D. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych. oddala sprzeciw.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 roku J. K. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o wszczęcie postępowania w sprawie budowy oczka wodnego na działkach o numerach ewidencyjnych 1, 2 oraz 3 w T.. Zdaniem wnioskodawczyni inwestorem jest M. D., a inwestycja leży częściowo na terenie jej działki numer 2. Inwestor w 2013 roku znacznie powiększył i pogłębił naturalne oczko wodne na wyżej wskazanych działkach. Oczko wodne zostało pogłębione koparką, uszczelnione agrowłókniną oraz ogrodzone. J. K. zaznaczyła, iż nie wyraziła zgody na powyższe roboty budowlane i wniosła o przeprowadzenie dowodu z oględzin, przesłuchania świadków K. K. i P. H. oraz wnioskodawczyni w charakterze strony na okoliczność ustalenia daty wykonanych robót.
Dnia 16 października 2015 r. organ przeprowadził oględziny. Ustalił, że na działce o numerze ewidencyjnym 1 w T. znajduje się oczko wodne na trasie starego rowu melioracyjnego. Teren wokół oczka wodnego jest ogrodzony płotem stalowym z siatki o wysokości około 1,80 metra. W ogrodzeniu od strony działki numer 4 znajduje się bramka wejściowa. Według mapy zasadniczej przedmiotowe oczko wodne znajduje się na działkach:
- numer 2, stanowiącej własność J. K.,
- numer 5, stanowiącej własność Skarbu Państwa,
- numer 3, stanowiącej własność M. M..
Wielkość przedmiotowego oczka wodnego, mierzona według ogrodzenia, wynosi 10 x 10 metra. M. D. złożył ustne oświadczenie do protokołu, że nie budował oczka wodnego. W 2012 roku nabył działkę numer 1 wraz z istniejącym ogrodzeniem, przedstawionym na dokumentacji zdjęciowej, którą dołączył do protokołu z oględzin. W 2013 roku wyczyścił dno oczka wodnego z narośli i krzaków oraz wyłożył dno geowłókniną, w celu ochrony dna oczka przed zarastaniem niepożądaną roślinnością oraz wymienił ogrodzenie. J. K. złożyła zaś do protokołu oświadczenie, że w 2013 roku M. D. wykonał nowe ogrodzenie częściowo na działce numer 2, powiększył istniejące naturalne oczko, używając koparki oraz wyłożył ją geowłókniną.
Pierwotnie postanowieniem z [...] r. nr [...] PINB w T. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, ale Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia [...] roku, znak: [...] uchylił postanowienie organu I instancji.
Organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie. W trakcie postępowania wyjaśniającego przesłuchano świadków. M. M. zeznał, że od 1996 roku jest właścicielem działki numer 3 w T.. Działka ta graniczy z działką numer 5, do której przylegają działki numer 2 i 1. Na tym terenie mieszka od 1966 roku. Przedmiotowe oczko wodne powstało około 30 lat temu. Początkowo miało 4 m kwadratowe (2 metry x 2 metry). W tym miejscu istnieje niewielkie źródełko, którego wody rozlewają się na okoliczny teren bagienny. Powierzchnia oczka wodnego obecnie jest większa.
Przesłuchany M. D. zeznał, że wiosną 2013 roku wyczyścił przedmiotowe oczko wodne, ręcznie bez użycia ciężkiego sprzętu. Po usunięciu krzewów powiększyło się lustro wody. W trakcie tych prac nie wykonywał pogłębienia oczka. Zbiornik ma głębokość 60 - 80 cm. W celu zabezpieczenia zbiornika przed dalszym zarastaniem na jego dnie ułożył geowłókninę. Inwestor w dniu 23 lutego 2016 r. przedłożył pomiar kontrolny przedmiotowego zbiornika wodnego, wykonany przez geodetę uprawnionego D. M..
Świadek M. H. zeznał, że przedmiotowy teren zalewiska zna od urodzenia. Ogrodzenie wokół lustra wody wykonał B. N., poprzedni właściciel działki numer 1, w porozumieniu i za zgodą współwłaściciela działki numer 2 G. H., Nie pamięta, w który roku. Zalewisko powstało po zmianie, wyprostowaniu, przebiegu rzeki [...] i znajduje się w starym korycie rzeki. Regulacja biegu rzeki miała miejsce w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. W rejonie tym pozostała dzika roślinność. Roboty w rejonie zalewiska wykonane przez M. D. były wykonywane koparką w roku 2013. Po wykonaniu robót lustro wody jest większe.
W ramach postępowania przesłuchano również A. J. oraz ponownie przesłuchano pozostałych świadków.
W dniu 18 lipca 2016 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu, w wyniku których ustalił, że jest on usytuowany na działkach o numerach ewidencyjnych 5, 1, 2 i 3, dokonał jego pomiaru oraz sporządził szkic sytuacyjny. M. M. złożył ustne oświadczenie do protokołu, iż podtrzymuje swoje wcześniejsze zeznania złożone w PINB w T..
W dniu 16 sierpnia 2016 roku organ pierwszej instancji przeprowadził ponowne oględziny, podczas których M. D. złożył ustne oświadczenie do protokołu, że wyjaśnienia M. M. są niezgodne z prawdą. Mapy dostarczone w toku postępowania jednoznacznie potwierdzają usytuowanie zbiornika wodnego na rowie melioracyjnym oraz na przylegających działkach.
PINB w T. przesłuchał wreszcie M. Z., który zeznał, że będąc przez trzynaście lat właścicielem działki numer 1 nie wykonywał w rejonie zbiornika wodnego jakichkolwiek prac remontowych czy inwestycyjnych, np. związanych z budową ogrodzenia. Istniejące w dniu sprzedaży nieruchomości ogrodzenie z siatki stalowej zostało wykonane przez poprzedniego właściciela. Przebieg ogrodzenia w okresie sprzed sprzedaży działki jest zgodny z mapą z 15 marca 2012 roku. Lustro wody zbiornika, jego usytuowanie w okresie sprzed sprzedaży jest niezgodne ze stanem faktycznym. Bezpośrednio wokół opisanego lustra wodnego porastała gęsta trzcina i teren był bardzo gąbczasty, w przeważającej mierze po stronie zachodniej lustra wody. Przesłuchiwany przypuszcza, że obecne lustro wody pokrywa się z terenem dawnego lustra wody i terenem gąbczastym.
Decyzją z [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji umorzył przedmiotowe postępowanie. Jednakże decyzją z [...] r. znak: [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym podjęciu postępowania organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której:
- adwokat M. M. przedłożył dokumentację fotograficzna z portalu www.google.earth (6 sztuk), ukazującą przedmiotowy zbiornik wodny, rzekę [...] oraz zbiornik wodny za rzeką z różnych dat. Ponadto przedstawił 10 zdjęć z I kwartału 2017 roku oraz kopię decyzji numer [...] Burmistrza Miasta T. o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce o numerze ewidencyjnym 6 i 7 wraz z załącznikiem graficznym, operat wodnoprawny i operat graficzny. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z protokołu z rozpraw w sprawie o sygnaturze akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. na okoliczność treści zeznań świadków,
- J. K. złożyła ustne oświadczenie do protokołu, że na początku 2013 roku na terenie bagiennym działek o numerach 5,1,2 i 8 wykonywane były roboty, związane z utworzeniem zbiornika wodnego za pomocą trzech koparek. Inwestorami byli Państwo D.. Odkąd pamięta teren ten był bagienny, podmokły, porośnięty trawą i trzciną. Wiosną przy roztopach śniegu teren ten był sukcesywnie zalewany, a latem wysychał. W miejscu gdzie pracowały koparki, nie pamięta jakiegokolwiek ogrodzenia. Wykonany przez Państwa D. zbiornik wodny jest w części na działce numer 2, która jest własnością Pani J. K.. Zbiornik został wykonany w rozmiarach, jakie ma obecnie, w trakcie budowy budynku mieszkalnego Państwa D.,
- adwokat M. M. wniósł o dopuszczenie dowodu ze zdjęć fotograficznych, obrazujących przebieg starego ogrodzenia z roku 2012 oraz z roku 2016, obrazujących przebieg nowego ogrodzenia. Podtrzymuje wszystkie dotychczas złożone oświadczenia Państwa D. i wskazuje, że stare słupki żelbetowe ogrodzenia nadal są w pierwotnym miejscu ich osadzenia (z okresu zakupu działki),
- M.D. złożył oświadczenie, iż nie zlecił wykonania zbiornika wodnego za pomocą sprzętu mechanicznego budowlanego, lecz wykonanie oczyszczenia terenu z istniejącej roślinności wodnej w miejscu istniejącego oczka wodnego. Roboty związane z oczyszczaniem istniejącego oczka wodnego zostały zlecone firmie budującej budynek mieszkalny, i polegały na usunięciu roślinności zarastającej oczko wodne i ułożeniu geowłókniny na dnie zbiornika,
- A. D. złożyła ustne oświadczenie do protokołu, iż ogrodzenie od strony północnej zbiornika wodnego jest przy brzegu rzeki [...] w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących słupków starego ogrodzenia,
- P. H. złożył ustne oświadczenie do protokołu, iż do skarpy było ogrodzenie z siatki, a poniżej skarpy oraz wzdłuż rzeki nie pamięta. Zbiornik Państwa D. został wykonany koparkami w okresie budowy budynku mieszkalnego. Urobek z budowy zbiornika początkowo był na przedmiotowej działce, a następnie został rozplantowany, była to ziemia i szuwary. W miejscu zbiornika wodnego wcześniej istniały zalewiska wodne z szuwarami,
- M. Z. złożył ustne oświadczenie do protokołu, że będąc właścicielem działki numer 1 w latach 1999-2012 miał problem z wejściem na teren pomiędzy skarpą a nowym korytem rzeki [...], z uwagi na grzęzawisko w północno-wschodniej części działki. W okresie roztopów wiosennych na terenie grzęzawiska występowała tafla wody, i w tym okresie było ogrodzenie z siatki na betonowych i drewnianych słupkach, wzdłuż wschodniej granicy do skarpy i przez skarpę w dół,
- M. M. złożył ustne oświadczenie do protokołu, iż przedmiotowy zbiornik został wykopany koparkami w czasie budowy budynku mieszkalnego. Skarpy zbiornika zostały usypane jako nowe, również na części jego działki. Nie pamięta czy teren działki numer 1 był ogrodzony. Teren między skarpą a korytem rzeki [...] zawsze był podmokły.
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie zbiornika wodnego, zlokalizowanego na rowie melioracyjnym usytuowanym na działce numer 5 oraz na działkach o numerach ewidencyjnych 1, 2 i 3 w T.. Uznał, że działania inwestora miały charakter prac konserwatorskich w stosunku do istniejącego zbiornika wodnego.
Na skutek odwołania J. K. sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, który zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowy zbiornik wodny powstał na skutek robót ziemnych prowadzonych z użyciem ciężkiego sprzętu (inwestor oraz świadkowie zeznali, że użyto koparek z placu budowy budynku mieszkalnego). Do jego powstania doszło poprzez wykonanie wykopu, nie zaś na skutek wypełnienia wodą naturalnego zagłębienia terenu bez ingerencji człowieka. Na duży zakres wykonanych prac wskazywał stwierdzony na działce urobek w postaci torfu i ziemi, co wynika z zeznań świadków. Również zakres prac opisany przez samego inwestora, który wskazał, że wyłożył dno zbiornika geowłókniną, uzasadnia zakwalifikowanie ich do kategorii robót budowlanych polegających na budowie zbiornika wodnego o charakterze rekreacyjnym.
Sprzeciw od tej decyzji złożył M. D. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia decyzji organu II instancji oraz zasadzenia kosztów postępowania zarzucił Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach:
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika M. D. i kierowanie korespondencji w sprawie na adres strony, a nie na adres ustanowionego pełnomocnika adw. M. M., a tym samym błędne przyjęcie, że decyzje organu I i II instancji zostały skutecznie stronie doręczone, pomimo pominięcia ustanowionego pełnomocnika, podczas gdy adw. M. M. zgłosił się do postępowania jako pełnomocnik M. D. i A. D. podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 20.04.2017 r. przed organem I instancji,
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w pominięciu ustaleń organ I instancji zawartych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...] z dnia [...] roku ([...]), wskazujących na brak dowodów na budowę i rozbudowę zbiornika wodnego zlokalizowanego na rowie melioracyjnym (działka nr 5) oraz na działkach przyległych nr 1, 2 i 3 przy ul. [...] w T. przez M. D.,
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez oparcie skarżonej decyzji na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego, skutkującego uznaniem, iż wykonane przez M. D. prace należy traktować jako odbudowę obiektu budowlanego na wykonanie których wymagane jest pozwolenie na budowę, podczas gdy z zeznań świadków i stron postępowania oraz zebranych materiałów dowodowych wynika, że przedmiotowe oczko wodne zlokalizowane na terenie depresyjnym (nieużytkowym) działek 1, 2 i 3, istniało i było porośnięte dziką roślinnością wodną zmniejszającą wizualnie jego rzeczywistą powierzchnię, jak również, że przez środkową część oczka przebiega stary rów melioracyjny (działka nr 5) oraz, że ogrodzenie istniało wokół tego obiektu i było w złym stanie technicznym,
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez oparcie skarżonej decyzji na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego, skutkującego uznaniem, iż wykonane przez M. D. prace należy traktować jako odbudowę obiektu budowlanego na wykonanie których wymagane jest pozwolenie na budowę, podczas gdy z prawidłowych ustaleń organu I instancji wynika, że usunięcie dzikiej roślinności i wyłożenie na dnie oczka wodnego geowłókniny zabezpieczającej przed jej dalszym zarastaniem, nie są robotami budowlanymi związanymi z budową lecz robotami konserwacyjnymi, nie podlegającymi rygorom prawa budowlanego a pozwalającymi utrzymać dany obiekt w odpowiednim stanie technicznym,
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w pominięciu zeznań M. D. wskazujących na wykonanie jedynie oczyszczenia istniejącego już oczka wodnego z zarośli i krzaków, ułożenie geowłókniny zabezpieczającej przed ponownym zarastaniem, wymianę ogrodzenia w złym stanie technicznym po stronie wewnętrznej starego ogrodzenia, oraz zmiany lustra wody w zależności od warunków atmosferycznych i stanu przyrody, podczas gdy zeznania te były logiczne i spójne,
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez oparcie skarżonej decyzji na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego, skutkującego uznaniem, iż przedmiotowy zbiornik został wykonany samowolnie albowiem "aktualnie jest większy od zbiornika pierwotnego", podczas gdy z zeznań świadków, a w szczególności z aktu pomiaru kontrolnego geodety uprawnionego D. M. (złożone do akt sprawy 16 czerwca 2016 r.) jednoznacznie wynika, iż lustro wody zmienia się w zależności od warunków atmosferycznych,
naruszeniem przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowania i przyjęcie przez organ II instancji, iż w niniejszej sprawie należy zastosować tryb postępowania przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, który to przepis nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego i wymagającego pozwolenia na budowę, podczas gdy prace wykonane przez M. D. były jedynie pracami konserwatorskimi już istniejącego oczka wodnego, w konsekwencji których nie powstał nowy obiekt budowlany - zbiornik wodny, a tym samym Skarżący na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego nie był zobligowany do uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do tego rodzaju prac.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Wydanie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. możliwe jest w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji, w którym wydana została zaskarżona decyzja prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może więc wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. Może to mieć miejsce jeśli organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, jeśli wprawdzie zostało ono przeprowadzone ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych oraz w przypadku naruszenia przepisów postępowania będących podstawą do wydania określonego rodzaju decyzji (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 518-519).
Z powyższego wynika, iż wydanie decyzji kasacyjnej wymaga wykazania przez organ odwoławczy takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być zatem podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania czy wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Wykładnia rozszerzająca analizowanego przepisu jest niedopuszczalna.
W ocenie Sądu, z akt administracyjnych nie wynika, jakoby działania skarżącego podejmowane na przedmiotowej nieruchomości stanowiły oczyszczenie i konserwację istniejącego oczka wodnego. Przeprowadzone dowody, w tym z przesłuchania świadków oraz zgromadzona dokumentacja fotograficzna wskazują, że przed 2013 r. na przedmiotowych działkach istniało zalewisko. Jego rozmiar był niewielki, zależny od czynników atmosferycznych i pory roku. Od tego czasu zarówno kształt zbiornika i jego rozmiary uległy zmianie. Nie sposób tego wytłumaczyć tylko oczyszczeniem dna zalewiska z roślin. Musiało to nastąpić poprzez roboty ziemne, które spowodowały, że zbiornik zyskał regularny kształt. Takiego kształtu bez wątpienia nie mogło mieć utworzone naturalnie "oczko wodne". Z zeznań świadków wynika także, że "ukształtowanie" zbiornika nastąpiło poprzez wykonanie robót ciężkim sprzętem (koparka) na zlecenie M. D. (co ostatecznie sam skarżący przyznał). Dlatego należy uznać, iż w rozstrzyganej sprawie faktycznie miały miejsce roboty budowlane i skutkowały one przynajmniej powiększeniem i zmianą kształtu istniejącego zagłębienia, w którym gromadziła się woda (oczka wodnego).
Powyższe wskazuje, że ustalenia organu I instancji nie były wystarczające i prawidłowe. Zasadnie zatem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował rozwiązanie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać do osiągnięcia tzw. "prawdy materialnej". A powyższe ustalenia wskazują, że cel taki przez PINB w T. nie został osiągnięty. Nie mogła zostać zatem wydana decyzja kończąca postępowanie w sprawie.
Poza wyżej wskazanymi okolicznościami Sąd nie przesądza w sprawie niczego. To wszak organ I instancji musi ustalić wszystkie istotne okoliczności sprawy i rozważyć, jaki charakter miały roboty dokonane na zlecenie M. D.. Jeśli uzna, że doszło do działań podlegających reglamentacji prawa budowlanego, winien zastosować odpowiednie rozwiązania przewidziane ustawą z 1994 r. Przy czym skład orzekający podkreśla – iż poza wykonaniem robót budowlanych żadnych innych okoliczności przesądzić w niniejszej sprawie nie można.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił również, że organ I instancji doręczał pisma M. D. a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Faktycznie takie działania stanowią naruszenie prawa. Jak jednak widać nie miały one wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżący skutecznie odwołał się od decyzji organu I instancji i złożył sprzeciw od rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że sprzeciw jest niezasadny, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło