II GSK 1403/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] S.A. z siedzibą w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt VI SAB/Wa 2/18 w sprawie ze skargi [A] S.A. z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie zmiany umowy o połączeniu sieci postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 marca 2018 r. sygn. akt VI SAB/Wa 2/18 odrzucił skargę [A] S.A. z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie zmiany umowy o połączeniu sieci. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 935), zgodnie z którym do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż przedmiotowa sprawa została wszczęta z dniem wydania przez Sąd Najwyższy prawomocnego wyroku z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt [...]. Wyrok ten prawomocnie uchylał decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...]. Skoro sprawa została wszczęta przed dniem wejścia w życie ww. nowelizacji to ma do niej zastosowanie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu sprzed nowelizacji, co oznacza, że w sprawie bezczynności przysługiwał środek zaskarżenia w postaci zażalenia. W świetle obowiązujących w dacie wydania decyzji i wyroku Sądu Najwyższego przepisów, zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływana jako: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, natomiast zgodnie z § 4 tego przepisu w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przepisami tej ustawy lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego WSA stwierdził, że przed złożeniem skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w sprawie zmiany umowy o połączeniu sieci należało wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa. Następnie Sąd I instancji wskazał, że z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną wywiodła [A] S.A. z siedzibą w Warszawie zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływana jako: p.p.s.a.) strona zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 §1 k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw polegające na pominięciu, że spółka wezwała Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa, a wezwanie znajduje się w aktach administracyjnych, przekazanych przez Prezesa UKF Sądowi, wskutek czego Sąd błędnie uznał, że spółka nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 §1 k.p.a.; 2. art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 133 §1 p.p.s.a. poprzez pominięcie, że w aktach administracyjnych znajduje się złożone przez spółkę wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wskutek czego Sąd błędnie uznał, że nie został wyczerpany tryb zaskarżenia i odrzucił skargę. Wskazując na powyższe naruszenia spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy w trybie art. 179a p.p.s.a. albo uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i w związku z tym zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów objętych zarzutami skargi kasacyjnej. Analiza akt postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej dołączonych do akt sądowych na czas trwania postępowania wykazała, że skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu poprzedzającym nowelizację tej ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Okoliczność zastosowania w rozpatrywanej sprawie tej regulacji - na zasadzie art.16 powołanej nowelizacji - na etapie postępowania kasacyjnego pozostaje niekwestionowana. Przed wniesieniem skargi do Sądu strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 10 października 2017 r. Kopia tego pisma potwierdzona "za zgodność z oryginałem" przez pełnomocnika organu - r. pr. M. K. została dołączona do akt administracyjnych sprawy. Skarżąca ponadto przedstawiła wraz ze skargą kasacyjną drugi egzemplarz, na którym widnieje prezentata potwierdzająca wpływ pisma do Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu 10 października 2017 r. Okoliczność wystąpienia przez stronę z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa potwierdził również organ w odpowiedzi na skargę. Nie została więc spełniona przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Nie wyklucza to możliwości otrzymania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - jako kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07 opubl. ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42).