I SA/Wa 1537/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-23

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ale jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która wykazała trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może uzyskać prawo pomocy w tym zakresie, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego 500+. Z oświadczenia majątkowego wynikało, że wnioskodawczyni wraz z rodziną utrzymuje się z wynagrodzenia męża, nie posiada znaczącego majątku ani oszczędności, a dochody przeznacza na bieżące zobowiązania. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i nie posiada ustanowionego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500+ postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. A. O. wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500+. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie męża strony, które – zgodnie z oświadczeniem - nie przekracza kwoty [...] zł miesięcznie. W okresie od lutego 2018 r. do maja 2018 r. kształtowało się od kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. Skarżąca zaznaczyła, że poza mieszkaniem o pow. [...] m² nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada również papierów wartościowych, wierzytelności i innych praw majątkowych. Wskazała, że otrzymywany dochód przeznacza na utrzymanie (kredyt hipoteczny – [...] zł, ubezpieczenie majątku – [...] zł, ubezpieczenie życiowe – [...] zł) i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i z otrzymywanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając zaś na uwadze, że występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wskazała jednoznacznie czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego czy też adwokata postanowiono przyznać wnioskodawczyni radcę prawnego. Dodatkowo wskazać trzeba, że wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło