VII SA/Wa 2754/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B. W., L. W. oraz M. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Sygnatura akt VII SA/Wa 2754/17 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2017r., na podstawie art. 156 i 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania na wniosek B. W., L. W. i M. C. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2015 roku numer [...]. Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] października 2015 r., którą organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego nakazał zamurowanie siedmiu otworów okiennych i otworu drzwiowego nieprzeźroczystym materiałem budowlanym o odporności ogniowej El 30 w ścianie zewnętrznej budynku na działce numer ewidencyjny [...] w [...] od strony działki o numerze ewidencyjnym [...], w terminie do 31 sierpnia 2016 r. Organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne ustalił, że okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia nieważności i wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2017r., na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017, poz. 1257), po rozpatrzeniu wniosku L. W., B. W. i M. C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przy piśmie z dnia 12 września 2017 r., [...] WINB przekazał GUNB wniosek L. W., B. W. i M. C. "o przywrócenie terminu odwołania" wraz z odwołaniem od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2017 r. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W kontekście tych regulacji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium winy, jako przesłanka przywrócenia uchybionego terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Na osobie zainteresowanej ciąży obowiązek wskazania obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających zachowanie terminu. O braku zawinienia w uchybieniu terminowi można mówić wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Przykładowymi okolicznościami, uzasadniającymi brak winy w uchybieniu terminu są przerwa w komunikacji, powódź, pożar, czy nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1937/11). W omawianej sprawie L. W., B. W. i M. C. nie uprawdopodobnili braku własnej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2017 r. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, skarżący wskazali jedynie, że adres był wpisany błędnie, list wracał dwukrotnie i w związku z tym proszą o przedłużenie terminu przyjęcia odwołania. Z akt sprawy wynikało, że skarżący przesyłkę zawierającą decyzję [...] WINB z dnia [...] lipca 2017 r., odebrali w dniu 28 lipca 2017 r. - trzy potwierdzenia odbioru zostały podpisane przez L. W. Za pierwszym razem odwołanie nadali w dniu 10 sierpnia 2017 r., nr przesyłki [...], na nieprawidłowy i niepełny adres organu wojewódzkiego, tj. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...],[...]. Zwrot nadanej przesyłki odebrano w dniu 28 sierpnia 2017 r. Kolejna przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji [...] WINB została nadana w dniu 28 sierpnia 2017 r., nr przesyłki [...], na adres wskazany przez organ wojewódzki w nagłówku decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., tj. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ul. [...],[...]. Zwrot nadanej przesyłki odebrano w dniu 1 września 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem, podpisany przez skarżących, został przesłany listem poleconym do [...] WINB (ul. [...],[...]) w dniu 4 września 2017 r., nr przesyłki [...]. W odniesieniu do tych przesyłek, organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie w nagłówku decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2017 r. został wskazany nieaktualny adres siedziby organu, jednakże, za pierwszym razem odwołanie zostało przesłane nie tylko na błędny, lecz przede wszystkim niepełny adres, zawierający tylko nazwę organu, kod pocztowy oraz miejscowość. Świadczy to o nienależytej staranności skarżących. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy zachodzi tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a zatem przeszkoda miała charakter przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1209/13). Z uwagi na brak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących organ odmówił L. W., B. W. i M. C. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. L. W., B. W. i M. C. wnieśli skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 59 § 2 k.p.a., poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo, iż termin do wniesienia odwołania został zachowany, odwołanie wysyłano na adres wskazany w decyzji, bez wiedzy, że organ podał błędny adres swej siedziby i dopiero po dwukrotnym zwrocie listu i sprawdzeniu danych adresowych w intrenecie, strony wysłały odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu na właściwy adres. Wskazanie przez organ błędnego adresu swojej siedziby nie powinno mieć dla stron negatywnych skutków prawnych. 2. art. 134 k.p.a., poprzez uznanie, że strony uchybiły terminowi na wniesienie odwołania od decyzji, pomimo iż przed jego upływem wysłano odwołanie na adres wskazany w decyzji, bez wiedzy, że organ sam pomylił adres swej siedziby. 3. art. 58 § 1 k.p.a., poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu i błędne stwierdzenie, że strony uchybiły terminowi ze swojej winy. 4. art. 112 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazali, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. Skarżący w ustawowym terminie wnieśli odwołanie od decyzji, wysyłając je listem poleconym. Po pierwszym zwrocie listu, strony ponownie wysłały odwołanie na adres organu widniejący w decyzji, tj. na ulicę [...] w [...]. List został zwrócony ponownie, z adnotacją, że pod wskazanym adresem adresat nie występuje. Strony sprawdziły adres [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w intrenecie i ustaliły, że ma on siedzibę nie na wskazanej przez sam organ ulicy [...] w [...], ale na ulicy [...] w [...]. Z ostrożności procesowej strony przygotowały wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wysłały podanie o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem na adres widniejący w internecie, który okazał się właściwy. Doszło do pomyłki popełnionej przez organ I instancji we wskazaniu adresu swojej siedziby, której strony nie mogły stwierdzić wcześniej, nie mając wiedzy na temat aktualnych adresów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że strony ze swej winy uchybiły terminowi do wniesienia odwołania od decyzji. Organ naruszył art. 59 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia stronom terminu, a termin do wniesienia odwołania został zachowany, gdyż w czasie jego trwania strony wniosły odwołanie na adres wskazany w decyzji, tj. na ulicę [...] w [...], nie mając wiedzy, że organ pomylił adres swej siedziby, Nadto GINB naruszył art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że strony uchybiły terminowi, pomimo iż przed jego upływem wysłały odwołanie na adres wskazany w decyzji, nie mając wiedzy o popełnionej przez organ pomyłce. Nie można wymagać od stron, by wbrew informacji organu ustalały adresy wnosząc środki zaskarżenia. Naruszono art. 58 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że strony uchybiły terminowi do jego wniesienia ze swojej winy, podczas gdy wysłały odwołanie na adres wskazany przez organ. Po dwukrotnym zwrocie listu i sprawdzeniu danych adresowych w intrenecie wysłały odwołanie z prośbą o przywrócenie terminu, spełniły zatem wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. Doszło też do naruszenia art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo iż strony zastosowały się do treści pouczenia zawartego w decyzji. W świetle art. 112 k.p.a., a także zasad wiedzy i doświadczenia życiowego, oraz art. 7, 8 i 9 k.p.a., nie można mieć wątpliwości, że strony które stosują się do informacji przekazanej przez organ, co do adresu jego siedziby, która okazała się błędna, nie mogą z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji prawnych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności, których uchybienie skutkuje negatywnymi skutkami procesowymi dla strony. Jak trafnie zauważył organ dla zastosowania tego przepisu powinny być spełnione następujące przesłanki: - zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności, iż naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy, - wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony (np. zostanie złożone odwołanie od decyzji). Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie przy czym niespełnienie choćby jednej z nich musi skutkować odmową przywrócenia terminu. Prawidłowo organ ustalił, że L. W., B. W. i M. C. nie uprawdopodobnili braku własnej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2017 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wysyłając po raz pierwszy odwołanie za pośrednictwem poczty, skarżący nadali przesyłkę w dniu 10 sierpnia 2017 r., nr [...], zaadresowaną w sposób nieprawidłowy, tj. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...],[...]. Zatem, nie błędne wskazanie ulicy przy której znajdowała się siedziba organu wojewódzkiego, było przyczyną zwrotu nadanej przesyłki, ale fakt iż przesyłka została zaadresowana bez podania ulicy i numeru budynku. Gdyby skarżący zaadresowali przesyłkę na adres taki jak wskazał to organ wojewódzki (choć obiektywnie nieprawidłowy), to wówczas przyczyną zwrotu tej przesyłki były wadliwy adres, a zatem okoliczność nie pozostająca w związku z winą skarżących w zakresie sposobu adresowania przesyłki. Dopiero kolejna przesyłka nadana w dniu 28 sierpnia 2017 r., nr [...], zawierająca odwołanie od wskazanej decyzji [...] WINB, została skierowana na adres podany przez organ wojewódzki w nagłówku decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., tj. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ul. [...],[...]. Jednak nadanie tej przesyłki nastąpiło już z uchybieniem 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2017 r., doręczonej skarżącym w dniu 28 lipca 2017 r. Dlatego nie można uznać, iż zastosowanie się do błędnego określenia siedziby organu było przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż rzeczywistą przyczyną było wadliwe zaadresowanie pierwszej przesyłki – bez podania ulicy i numeru budynku do którego powinna być doręczona. Chociaż za drugim razem, przesyłka zawierająca odwołanie została zaadresowana właściwie - tak jak określił to w nagłówku sam organ (obiektywnie nieprawidłowo), to jednak środek zaskarżenia wniesiono po terminie, z przyczyny leżącej po stronie skarżących, co wykazano wyżej. Przywrócenie terminu, o czym mowa w art. 58 § 1 K.p.a., może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku uprawdopodobnienia, iż jego uchybienia nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku zawinienia można mówić wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Na marginesie wskazać można, iż argumentację organu o zawinionym uchybieniu terminu wzmacnia fakt, iż jak wynika z akt sprawy skarżący wysyłali już korespondencję do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w tym także na nowy adres, po zmianie siedziby organu - ul. [...],[...]. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi i podnoszona argumentacja nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.