III SA/Wa 3270/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-29

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Waldemar Śledzik, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, umarzając postępowanie egzekucyjne wobec spółki z powodu jego bezskuteczności, musi wykazać, że stan bezskuteczności nie wynikał z jego własnej opieszałości lub nieudolności, aby móc przenieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe na członka zarządu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu kluczowe jest istnienie stanu bezskuteczności egzekucji wobec spółki w dacie wydawania decyzji, niezależnie od przyczyn, dla których ten stan powstał. Przyczyna bezskuteczności egzekucji jest prawnie obojętna dla możliwości przeniesienia odpowiedzialności. Ponadto, brak zgłoszenia wniosku o upadłość spółki przez członka zarządu, bez względu na jego subiektywne przekonanie o stanie spółki, skutkuje niemożnością zastosowania przesłanki egzoneracyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną wykładnię przesłanki bezskuteczności egzekucji, winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość oraz naruszenie procedury. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. i 2012 r. oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej też "Naczelnik", "NUS" albo "Organ pierwszej instancji") orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej I. G. (dalej też "Skarżąca", "Strona"), jako byłego członka zarządu spółki H. Sp. z o.o.: z T. K. i R. B., za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2011 r., styczeń 2012 r. w łącznej wysokości 4 772 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 2 444 zł oraz z R. B. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty - maj 2012 r. u łącznej wysokości 4.867 z wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 2 330 zł. Organ pierwszej instancji uznał, że zaszły przesłanki do przeniesienia takiej odpowiedzialności, określone w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017, poz. 201, dalej też "O.p."). 2. Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej naruszenie: a) art. 116 § 1 O.p., przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że określona w tym przepisie przesłanka bezskuteczności egzekucji jest spełniona, pomimo że organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce, bez uzasadnionego powodu zaniechał skierowania egzekucji do najistotniejszego składnika majątku Spółki, to jest do nieruchomości w M.; b) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., przez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że Strona ponosi winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie; c) art. 187 § 1 i art. 188 O.p., przez zaniechanie dokonania ustalenia wskazanych poniżej okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i niezebranie całego dostępnego materiału dowodowego wskutek bezzasadnego przyjęcia, że wnioski dowodowe zgłoszone przez Stronę dotyczą okoliczności niemających znaczenia dla sprawy; d) art. 123 § 1 i § 2 w zw. z art. 133 § 1 O.p., na skutek przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji bez zapewnienia możliwości wzięcia w nim udziału pozostałym członkom zarządu spółki (T. K. i R. B.), a także samej spółce, pomimo, że przysługiwał im przymiot stron w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. również w niniejszej sprawie, a nie tylko w osobnych postępowaniach prowadzonych w celu orzeczenia o ich odpowiedzialności. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor", "DIS" albo "Organ odwoławczy") zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy orzeczenie Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu DIS wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odpowiedzialności podatkowej H. Sp. z o.o. jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pobranego a niewpłacanego podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2011 r. oraz styczeń - maj 2012 r. została doręczona w dniu 6 września 2016 r. (w trybie art. 150 O.p.). Natomiast postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności Strony wszczęte zostało postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. (doręczonym w dniu 27 grudnia 2016 r.), co wypełniało przesłankę wynikającą z art. 108 § 2 pkt 2 lit. b O.p., tj. wymóg uprzedniego doręczenia ww. decyzji Spółce - płatników i, co miało miejsce w dniu 6 września 2016 r. Dalej DIS podniósł, że Skarżąca w dniu 28 kwietnia 2010 r., na podstawie uchwały nr 1 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki, została powołana do zarządu spółki jako wiceprezes. Funkcję tę pełniła do dnia 5 lipca 2012r. Dlatego też Organ odwoławczy uznał, że została spełniona przesłanka wymieniona w art. 116 § 2 O.p. Odnosząc się do kwestii bezskuteczności egzekucji wobec spółki wskazano, iż Naczelnik prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerach wykonawczego [...] (dotyczącego zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń - kwiecień 2012 r.) oraz [...] (dotyczącego zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za maj 2012 r.). Prowadził również postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Urząd Miasta M.. Wskazano, że w toku prowadzonych czynności dokonano zajęć rachunków bankowych w B. S.A. oraz A. S.A. Do rachunku bankowego w A. S.A. wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. W wyniku przydzielenia spraw do służby w terenie dokonano pobrania należności w dniach 6 listopada 2013 r., 29 listopada 2013 r. oraz 23 grudnia 2013 r. W dniu 6 listopada 2013 r. z ówczesnym prezesem zarządu spółki sporządzono protokół majątkowy, który wskazał, że spółka posiadała działki budowlanej w M., które stanowiły zabezpieczenie innych kredytów i akcji spółki E. S.A. Odnośnie nieruchomości, dla której prowadzona była księga wieczysta o nr [...], wskazano, że spółka utraciła do niej prawo własności na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...], w przedmiocie przysądzenia własności. Organ odwoławczy stwierdził, że obecnie spółka nie jest właścicielem nieruchomości oraz pojazdów mechanicznych, co zostało ustalone w stosowanych rejestrach. Zgodnie z informacją z dnia 7 października 2015 r. Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców na Spółkę nie jest zarejestrowany żaden pojazd. Dyrektor przywołał w końcu okoliczność, że Naczelnik, postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne z uwagi na nieskuteczność egzekucji. Ustosunkowując się do zarzutu Skarżącej, iż Naczelnik bez uzasadnionego powodu zaniechał skierowania egzekucji do ww. nieruchomości, DIS ocenił, że do dnia 23 grudnia 2013 r. prowadzona egzekucja była skuteczna, a zastosowanie egzekucji z nieruchomości byłoby przedwczesne. Ponadto w okresie od dnia 28 grudnia 2014 r. do dnia 18 września 2015 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością spółki. DIS zwrócił również uwagę, że była ona obciążona hipotekami, które w przypadku egzekucji korzystałby z pierwszeństwa w zaspokojeniu. Dyrektor stwierdził dalej, że Skarżąca nie wykazała żadnych przesłanek negatywnych wyłączających jej odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki. Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony z końcem kwietnia 2011 r., a jak wynika z pisma Sądu Rejonowego dla W. z dnia 31 maja 2016 r., wniosek taki nie został w ogóle złożony. DIS podniósł również, że Strona nie wskazała majątku spółki, z którego można by było wyegzekwować należność. Następnie DIS nie zgodził się z zarzutami odwołania. Uznał, że okoliczności przedstawione przez Stronę w piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. oraz w odwołaniu są wystarczająco udowodnione innymi dokumentami zgromadzonymi w sprawie. Co do zarzutu naruszenia art. 187 § 1 i art. 188 O.p. przez nieuzasadnione zignorowanie wniosków dowodowych zgłoszonych przez Stronę, DIS wyjaśnia, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] marca odniósł się do wszystkich punktów wniosku dowodowego Strony uzasadniając jednocześnie odmowę przeprowadzenia dowodów. Ponadto wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo odniósł się do wniosku Strony z dnia 2 lutego 2017 r., czego dowodem jest stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zawarte w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2017 r., odmawiającym przeprowadzenia wniosków dowodowych zawartych w przedmiotowym odwołaniu. DIS nie uznał również zarzutu naruszenia art. 123 § 1 i § 2 w zw. z art. 133 § 1 Op, gdyż Naczelnik prowadził również stosowne, odrębne postępowanie w kwestii odpowiedzialności za zaległości podatkowe w stosunku do pozostałych członków zarządu spółki. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej, jako byłego Wiceprezesa Zarządu H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., za zaległość tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2011 r. oraz styczeń - maj 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżąca nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić ją od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy. ani nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. 4. Skarżąca, nie godząc się z powyższą decyzją, złożyła skargę do Sądu, ponawiając swoje stanowisko i zarzuty zaprezentowane w odwołaniu. Wniosła o uchylenie obu zaskarżonych decyzji w całości i orzeczenie, że nie ponosi odpowiedzialności podatkowej za ww. zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę, alternatywnie o uchylenie obu zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy właściwemu organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Ponadto Strona wniosła o dopuszczenie nowych dowodów, których nie mogła powołać w toku postępowania administracyjnego, których potrzeba przeprowadzenia ujawniła się po zapoznaniu się strony z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.: - dowodu z zeznań świadka P. F., zam. przy ul. [...], [...] M.. - dowodów z dokumentów: pisma Spółki do Burmistrza Miasta M. z dnia 28 lutego 2013r., opinii prawnej z dnia 26 lutego 2013 r., umowy dzierżawy z dnia 27 lutego 2013 r. oraz umowy o dzieło z dnia 26 lutego 2013 r. zawartej między Spółką i A. P., na okoliczność stanu majątkowego H. Sp. z o.o. w lutym 2013r. 5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2017 r. poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. zasadnie wskazał, że dla skutecznego przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią art. 116 § 1 O.p. (w brzmieniu do 1 stycznia 2016 r., ale także w brzmieniu obecnym) wymaga wystąpienia konkretnych przesłanek pozytywnych oraz braku przesłanek negatywnych. Rolą organów jest wykazanie powstania zaległości w dacie, kiedy dana osoba pełniła funkcję członka zarządu, a także wykazanie bezskuteczności egzekucji względem samej spółki. Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość (układ), albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu, albo końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki. Prawidłowo ustaliły Organy w niniejszej sprawie, że Skarżąca była członkiem zarządu spółki H. Sp. z o.o. w okresie od 1 maja 2010 r. do 5 lipca 2012 r. Zaległości w podatku dochodowym spółki za grudzień 2011 r., oraz za poszczególne miesiące 2011 r. powstały więc w okresie, kiedy Skarżąca zajmowała swoje stanowisko. 7. W kwestii bezskuteczności egzekucji względem samej spółki Sąd zauważa, że w skardze nie kwestionowano istnienia stanu takiej bezskuteczności na dzień wydania decyzji Naczelnika. W skardze wskazano natomiast na przyczyny, dla których – według Autora skargi – egzekucja ta istotnie okazała się bezskuteczna w dacie wszczęcia postępowania wobec Skarżącej oraz wydawania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności. Otóż przyczynami tymi miała być nie podjęcie stosownych działań organu podatkowego wynikająca z faktu, że od I kwartału 2012 r. do 1 grudnia 2015 r., kiedy to spółka ostatecznie przestała być właścicielem nieruchomości w M. przy ul. [...], nie skierowano egzekucji do tej nieruchomości. Otóż Sąd nie może wykluczyć, że prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna rzeczywiście z tych powodów, które wskazano w skardze, tj. z powodu trzyletniej bezczynności i nieudolności organu egzekucyjnego. Jeśli w ciągu 16 miesięcy, kiedy spółka pozostawała właścicielem nieruchomości, nie podjęto czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania zaległości, to nie da się stanowczo zaprzeczyć opieszałości organu egzekucyjnego. Niemniej, według Sądu, poza sporem jest, że w dniu 30 marca 2016r., a następnie w dniu 1 kwietnia 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W., jako organ egzekucyjny, umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postanowieniach umarzających te postępowania (k. 1 pierwszego tomu akt administracyjnych oraz k. 275 drugiego tomu akt administracyjnych) wyjaśniono, że z protokołu sporządzonego w dniu 6 listopada 2013 r. z udziałem ówczesnego prezes zarządu spółki wynikał brak jakiegokolwiek majątku spółki. Zapytanie o majątek skierowane do spółki w dniu 30 lipca 2015 r. pozostało bez odpowiedzi. Spółka nie była właścicielem żadnej nieruchomości, żadnego pojazdu a za rok 2014, wykazała stratę w wysokości 9.614.177,51 zł. Nie może więc dziwić fakt wydania tych postanowień, który zresztą – sam w sobie – stanowił akt przesądzający o bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. Postanowienia te mogły być przedmiotem zażalenia wniesionego przez spółkę, a dalej – postanowienia wydane w wyniku tych zażaleń mogły być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Ponieważ jednak umorzenie prowadzonych postępowań egzekucyjnych nie zostało zakwestionowane w trybie instancyjnym, ani w wyniku skargi do sądu, nieuprawione są pytania o cenę, za którą zbyto nieruchomość w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, czy z uzyskanej kwoty zaspokojono wszystkie egzekwowane należności, czy i jaka kwota pozostała ze sprzedaży we władaniu spółki. Formułując te pytania Skarżąca próbuje przerzucić ciężar wykazania istnienia majątku spółki na organy podatkowe, podczas gdy w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. obciąża takim obowiązkiem członka zarządu spółki. Powtórzyć należy, iż na dzień wszczęcia postępowania wobec Skarżącej oraz wydania decyzji w sprawie egzekucja wobec spółki była już obiektywnie bezskuteczna. Skarżąca kwestionowała jedynie przyczyny tego stanu rzeczy - obwiniała o ten stan opieszałość i nieudolność Naczelnika jako organu egzekucyjnego, wskazywała, że stan bezskuteczności nie tyle "okazał się", ile "wystąpił z winy organu egzekucyjnego". Sąd zauważa więc, że z punktu widzenia uprawnienia organu do przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią przyczyna, dla której zaistniał stan bezskuteczności egzekucji wobec spółki, stan istniejący i konieczny dla przeniesienia odpowiedzialności, jest kwestią prawnie obojętną. Ordynacja podatkowa w art. 116 § 1 wymaga jedynie, aby taki stan istniał w dacie wydawania decyzji, abstrahując od jego powodów. 8. Druga grupa argumentów skargi wiąże się z kwestią podnoszonego braku winy Skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub o otwarcie postępowania układowego. Co więcej – w skardze argumentowano dodatkowo, odwołując się do rozbieżności w orzecznictwie sądowym i nauce prawa w zakresie rozumienia pojęcia "właściwy czas", że wymóg indywidualizacji i "elastyczności" w ocenie wystąpienia przesłanek upadłości nie pozwalał Skarżącej zgłosić takiego wniosku. Sąd przypomina wobec tego niesporną okoliczność, że wspomniany wniosek nigdy nie został zgłoszony – ani przez Skarżącą, ani przez innego członka zarządu, ani przez wierzyciela prywatnego lub publicznego. W omawianej kwestii zachodzi więc w skardze widoczna sprzeczność – o winie lub braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości (układ) można mówić bowiem dopiero wtedy, gdy przesłanki dla wystąpienia z takim wnioskiem obiektywnie istniały, ale członek zarządu z przyczyn subiektywnych (podmiotowych lub przedmiotowych – związanych tylko z jego sytuacją) takiego wniosku nie mógł złożyć, przez co nie zachodzi zasadniczy warunek winy, jakim jest zarzucalność zaniechania zgłoszenia wniosku. Tymczasem w skardze forsowana jest teza, że wspomniana indywidualizacja i "elastyczność" nie potwierdzały trwale złej sytuacji ekonomicznej spółki, przez co wniosek zgłoszony przez Skarżącą w czasie, kiedy pozostawała w zarządzie spółki, byłby niezasadny. Ocena Organów, że przesłanki do wystąpienia z wnioskiem zaistniały już w początkach kwietnia 2011 r. została więc podważona. Z drugiej jednak strony Skarżąca argumentuje, że nie ponosiła winy w niezgłoszeniu wniosku. Na tym właśnie polega ww. sprzeczność w stanowisku Skarżącej. Sąd wyjaśnia, że skoro wniosku o ogłoszenie upadłości (lub o układ) nie zgłoszono, to bezprzedmiotowy jest spór o datę, w której ewentualnie wystąpiły przesłanki upadłości, a także o to, czy w ogóle one w spółce wystąpiły. Spór taki ma sens tylko wtedy, gdy wniosek został zgłoszony, gdyż tylko wtedy można racjonalnie oceniać, czy był on terminowy, spóźniony lub, ewentualnie, przedwczesny. Zaniechanie zgłoszenia wniosku o upadłość spółki powoduje, że Skarżąca automatycznie wyeliminowała możliwość zastosowania wobec siebie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., tj. – z logicznych powodów – nie można było wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono stosowny wniosek. Odnośnie natomiast kwestii braku winy Skarżącej w tym zaniechaniu, to przypomnieć należy, że o braku takiej winy miała świadczyć, jak podniesiono m.in. w odwołaniu, obiektywna niemożliwość przewidzenia, czy spółka będzie w stanie zaspokoić wszystkich swoich wierzycieli, fakt, że spółka dysponowała wtedy (w roku 2011) znacznym majątkiem i osiągała zyski z bieżącej działalności, fakt, że nie była znana relacja tych zysków i majątku do wartości zaległości, ani przyczyny, dla których zarząd nie zgłaszał wniosku o upadłość. Powtórzyć więc należy, że te wszystkie argumenty zmierzały w skardze i w odwołaniu do konkluzji, że w czasie, kiedy Skarżąca była członkiem zarządu, w spółce nie wystąpiły przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Niemniej, chwilę później po odwołaniu się do tych argumentów, Skarżąca akcentuje brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku, który obiektywnie - jak należy przyjąć – w jej ocenie należało jednak zgłosić. Sformułowała bowiem tezę, że w spółce kapitałowej możliwa jest sytuacja, iż w subiektywnym przekonaniu zarządu, podejmowanym ex ante i uzasadnionym istniejącymi okolicznościami faktycznymi, wniosku zgłaszać nie należało, choć z punktu widzenia sytuacji ex post, potwierdzonej obiektywnymi faktami znanymi jednak dopiero po pewnym dłuższym czasie, okazać się może, że stan kwalifikujący spółkę do zgłoszenia wniosku jednak istniał. To rozróżnienie stanu ex ante i ex post oraz oceny subiektywnej i obiektywnej legł u podstaw twierdzenia Skarżącej, że nie ponosiła winy w niezgłoszeniu wniosku, a także sformułowania wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania Skarżącej, przesłuchania wskazanych świadków oraz powołania biegłego z zakresu rachunkowości co do sytuacji spółki oraz wartości nieruchomości. 9. Porządkując te wszystkie uwagi skargi Sąd uznał, że funkcja członka zarządu spółki kapitałowej polega na rzeczywistym, profesjonalnym zarządzaniu tą spółką. Od takiego profesjonalisty wymaga się koniecznej wiedzy co do tzw. standingu ekonomicznego spółki, stałego monitorowania stanu zobowiązań, wierzytelności, zaległości prywatnych i publicznych. Jeśli ocena członka zarządu co do tych kwestii jest prawidłowa, i jeśli wynika z niej, że czas na zgłoszenie wniosku upadłościowego nie nadszedł, wniosku takiego zgłaszać nie należy. Jeśli jednak ocena taka jest wadliwa, i w wyniku tej wadliwej oceny wniosku nie zgłoszono, to konsekwencje tego stanu rzeczy muszą obciążać członka zarządu. Nie ma tu miejsca na żadną opcję pośrednią, tzn. subiektywizację terminu na zgłoszenie wniosku i uzależnienie konieczności jego zgłoszenia od umiejętności, zdolności członka zarządu, stanu jego wiedzy, fachowości i rzetelności podjętej przez niego oceny. W przeciwnym razie cała konstrukcja art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. stałaby się bezużyteczna, gdyż uzależniałaby możliwość przypisania odpowiedzialności członkowi zarządu od czynników wolitywnych, od subiektywnego przeświadczenia co do stanu spółki w konkretnej dacie. Tymczasem przepis ten opiera się na założeniu obiektywnej sprawdzalności stanu spółki. Spółka jest albo w dobrym stanie ekonomicznym, co nie kwalifikuje jej do zgłoszenia wniosku, albo w złym takim stanie, co skutkuje obowiązkiem zgłoszenia wniosku – tertium non datur. Członek zarządu spółki miał i ma nadal obowiązek prawidłowo rozpoznać zarówno stan trwałego nieregulowania zobowiązań, jak i potencjalnej niezdolności do ich regulowania. Jeśli więc w czasie, kiedy Skarżąca była członkiem zarządu spółki H. Sp. z o.o. i kiedy powstawały jej zaległości podatkowe jej stan spółki był dobry, to powstaje pytanie, dlaczego nie zapłacono powstałych zobowiązań, zaś jeśli stan ten był zły, to powstaje pytanie, dlaczego nie zgłoszono wniosku o upadłość. Nie istnieje żadna racjonalna i przekonująca odpowiedź na te pytania, toteż przeniesienie odpowiedzialności na Skarżącą było konieczne. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów była więc zasadna, co zresztą wynika z samej skargi, w której powtórzono, że brak winy Skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o upadłość wynikał z faktu, że pozostawała w subiektywnym przekonaniu co do dobrego standingu ekonomicznego spółki. Postępowanie wobec Skarżącej mogło być prowadzone bez udziału samej spółki i bez udziału pozostałych członków zarządu. Z powołanej w skardze uchwały NSA (I FPS 4/08) wynika, że odrębność lub jedność postępowań w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności jest kwestią o charakterze technicznym, zaś istotne prawnie jest tylko to, czy orzeczono odpowiedzialność wobec wszystkich członków zarządu. Z tych powodów nie można było podzielić oceny zawartej w skardze, że status strony w postępowaniu prowadzonym wobec Skarżącej przysługiwał także pozostałym członkom zarządu oraz samej spółce. 10. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło