I OSK 12/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-30

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Rafał Stasikowski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny właściciela nieruchomości, który nabył ją w drodze darowizny po terminie określonym do złożenia wniosku o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod drogę publiczną, może skutecznie dochodzić tego odszkodowania, powołując się na cesję wierzytelności?
Ratio decidendi
Następca prawny właściciela nieruchomości, który nabył ją w drodze darowizny po terminie określonym do złożenia wniosku o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod drogę publiczną, nie może skutecznie dochodzić tego odszkodowania, nawet powołując się na cesję wierzytelności, jeśli pierwotny właściciel nie złożył wniosku w ustawowym terminie. Roszczenie odszkodowawcze ma charakter osobisty i nie przechodzi automatycznie na nabywcę nieruchomości, a jego cesja musi być wyraźnie wykazana i dotyczy sytuacji konkurencji wniosków.
Stan faktyczny
L. S. złożył wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność A. P. i R. P. L. S. nabył tę nieruchomość w drodze darowizny od I. T. (siostry R. P.) w 2013 r. Organy administracyjne i Sąd I instancji odmówiły przyznania odszkodowania, wskazując na brak legitymacji czynnej L. S. oraz złożenie wniosku po terminie. L. S. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym możliwość cesji wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 493/18 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 493/18 oddalił skargę L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...] czerwca 2017 r. do Urzędu Miasta I. wpłynął wniosek L.S., w którym zwrócił się do Burmistrza Miasta I. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, położoną w I., oznaczoną w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. 50 m2. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Burmistrz Miasta I. przekazał ww. wniosek według właściwości Staroście B. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Starosta B. odmówił ustalenia i wypłaty na rzecz L. S. odszkodowania za przejęcie na rzecz Gminy I.z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformującej administrację publiczną (dalej: przepisy wprowadzające), prawa własności nieruchomości położonej w Imielinie, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. 50 m2, zajętej pod drogę publiczną – gminną ul. A., stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność A. P. w 1/2 części oraz R. P. w 1/2 części. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną do występowania z żądaniem ustalenia odszkodowania, bowiem nie przedłożył dokumentów potwierdzających następstwo prawne po właścicielach nieruchomości - A. P. i R. P. oraz że jego wniosek został złożony z uchybieniem terminu. Organ I instancji wykazał, że w ustawowym terminie wniosek o odszkodowanie złożył jedynie R.P. Zgodnie z art. 73 powołanej ustawy o odszkodowanie może ubiegać się właściciel nieruchomości (będący nim na dzień 31 grudnia 1998 r.) lub jego następcy prawni. W dziale II księgi wieczystej [...] własność wpisana była na rzecz R. P. w 3/4 części i I. T. w 1/4 części na podstawie protokołu o ugodę z dnia [...] listopada 1985 r. wydanego w sprawie sygn. akt I Ns 20/85 oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 7 sierpnia 2003 r. wydanego w sprawie sygn. akt [...] Ns [...] o nabyciu praw do spadku po A. P. Na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. R. P. darował siostrze I. T. cały swój udział wynoszący 3/4 części w zabudowanej nieruchomości gruntowej zapisanej w księdze wieczystej [...] Sądu Rejonowego w M., która następnie ww. nieruchomość darowała wnukowi L.S. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. L. S. na wezwanie organu przedłożył kopię wypisu z księgi wieczystej KW [...] Sądu Rejonowego w [...], w której prawo własności działki [...] ujawnione zostało na rzecz R. P. i I. T. oraz poinformował organ, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt [...] Ns. [...] z dnia 7 sierpnia 2003 r. spadek po A. P. nabyli z mocy ustawy R. P. i I. T., natomiast postępowanie spadkowe po R.P., po jego śmierci, nie zostało przeprowadzone. Pismem z dnia 5 września 2017 r. organ ponownie wystąpił do wnioskodawcy o przedłożenie postanowień Sądu o nabyciu praw do spadku po wyżej wymienionych i wniosków pochodzących od osób wymienionych w tych postanowieniach. Wnioskodawca pismem z dnia 2 października 2017 r. stwierdził, że w jego ocenie dokumenty, o które występuje organ są zbędne do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, przedłożył kopię aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. umowy darowizny i umowy ustanowienia służebności osobistej, na mocy której I. T. cały swój udział w zabudowanej nieruchomości gruntowej zapisanej w księdze wieczystej [...] Sądu Rejonowego w [...] darowała L.S. W wyniku rozpoznania odwołania złożonego przez L. S. od decyzji organu I instancji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 73 przepisów wprowadzających oraz art. 9a i art. 129 ust. 5 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.; dalej "u.g.n."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że zgodnie z art. 73 ust. 4 ww. ustawy wprowadzającej, odszkodowanie ustala się i wypłaca na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Obowiązująca regulacja nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Wojewody [...], L. S. wniósł o jej uchylenie. Sąd I instancji powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę wskazując, że wniosek w przedmiotowej sprawie złożył w czerwcu 2017 r. L. S., podczas gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami działki nr [...] byli A. P. w 1/2 oraz R.P. także w 1/2. Jak wynika z akt sprawy, L. S. nabył prawo własności tej działki na podstawie umowy darowizny w dniu 1 marca 2013 r. Nie może on zatem wywodzić swojego prawa do uzyskania odszkodowania z jednego z tytułów określonych wyżej. Nie był właścicielem nieruchomości ani w dacie wejścia w życie przepisów ustawy wprowadzającej, ani też w okresie wyznaczonym do składania wniosku o odszkodowanie (1 styczeń 2001 r. - 31 grudzień 2005 r.), jak również nie jest spadkobiercą właścicieli. Wobec tego wniosek o odszkodowanie złożył nielegitymowany podmiot, stąd decyzja odmowna znajduje uzasadnienie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. S., zaskarżając wyrok w całości i – na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy pod postacią art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1, 2 i 3 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. polegającą na nierozpoznaniu kwestii skuteczności wstąpienia skarżącego w prawa i obowiązki pierwotnego wnioskodawcy co skutkowało naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej oraz art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, polegającą na przyjęciu, że roszczenie odszkodowawcze przysługuje li tylko właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości, względnie jego spadkobiercy i nie może być przedmiotem cesji dokonanej przez podmiot legitymowany, gdy właściwa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku przeciwnego. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrok w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Na wstępie jako nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Nieuzasadnione jest także zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1, 2 i 3 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Organy administracyjne w sposób prawidłowy i zupełny ustaliły stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. Otóż decyzją z [...] marca 2017r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 50 m2 stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998r. współwłasność A. P. oraz R. P. Wskazać także należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo R. P. z 1 lipca 2003r. zawierające wniosek o przejęcie przedmiotowej działki zajętej pod drogę publiczną z jednoczesnym wyrażeniem zgody na nieodpłatne przekazanie terenu. Ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych wynika także, że na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zawierającego umowy darowizny i umowy ustanowienia służebności osobistej R. P. darował siostrze I. T. cały swój udział wynoszący ¾ części w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] (SR w [...]), a ta następnie darowała przedmiotową nieruchomość wnukowi L. S. W dniu [...] czerwca 2017r. do Burmistrza Miasta [...] wpłynęło żądanie L. S. o wypłatę odszkodowania z tytułu przejęcia ww. działki na rzecz Gminy [...]. Nie budzi też wątpliwości, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie był wspomniany wniosek L. S. o wypłatę odszkodowania z tytułu przejęcia działki nr [...] o pow. 50 m2 na rzecz Gminy [...]. W tak zakreślonych granicach sprawy orzekał WSA w Gliwicach i wobec braku zarzutu naruszenia art.134 § 1 P.p.s.a. wyznaczają one także zakres orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z brzmieniem art.73 ust. 4 przepisów wprowadzających odszkodowanie za nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasło. Wstępnie wskazać należy, że normy prawa administracyjnego mają charakter ius cogens, a wynikający z nich wprost lub powstający na ich postawie stosunek administracyjnoprawny ma charakter osobisty, tzn. poza wypadkami wyraźnie wskazanymi przez prawo, dotyczącymi zwłaszcza praw majątkowych, nie przechodzi na następców prawnych. Publiczne prawa i obowiązki są z zasady trwale związane z tym podmiotem, dla którego zostały ustanowione. Zatem na podstawie art.73 ust. 4 przepisów wprowadzających o odszkodowanie za nieruchomości, które z mocy prawa stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego może wystąpić podmiot, który: 1) legitymował się prawem własności dnia 31 grudnia 1998 r., a które utracił dnia 1 stycznia 1999 r., a także następca prawny pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna -spadkobierca), jak również następca prawny pod tytułem szczególnym (sukcesja singularna - który po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem przez wojewodę deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej przejście prawa własności, nabył w formie aktu notarialnego [sprzedaż, darowizna] nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, od osoby będącej jej właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r. (zob. wyrok NSA z 11 stycznia 2010r., sygn. I OPS 3/09). 2) złoży stosowny wniosek w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. (po upływie tego terminu, który ma charakter materialnoprawny roszczenie wygasa). Dodać należy, że każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, niezależnie od pozostałych, ma własne roszczenie o odszkodowanie odpowiadające jego udziałowi we własności nieruchomości. Termin do wystąpienia o odszkodowanie biegnie indywidualnie dla każdego z nich. Oczywiście nie ma przeszkód procesowych do wspólnego inicjowania przez współwłaścicieli jednego postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania każdemu z uprawnionych, proporcjonalnie do posiadanego udziału. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli zajętej nieruchomości. Nadto podzielność roszczenia o zapłatę odszkodowania skutkuje tym, że tak jak każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, tak też każdy ze spadkobierców właściciela nieruchomości przejętej w omawianym trybie posiada wywodzony z prawa materialnego administracyjnego i cywilnego indywidualny interes prawny w realizacji roszczenia odszkodowawczego, jedynie w zakresie własnych uprawnień, lecz nie posiada go co do realizacji uprawnień pozostałych współwłaścicieli lub spadkobierców. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się nadto, że w sytuacji zbiegu wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania pochodzących od dotychczasowego właściciela i "nowego" właściciela (w przypadku sukcesji singularnej), uprawnionym, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, jest podmiot, który legitymował się prawem własności w dniu 31 grudnia 1998 r., a które utracił dnia 1 stycznia 1999 r. w związku z przejściem własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (zob. np. wyrok NSA z 26 września 2014r., sygn. I OSK 2280/13). Przyznanie odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość realizowane jest w trybie administracyjnym, odrywając się od cywilnoprawnej umowy rozporządzającej nieruchomością. Skoro ustawodawca w treści art. 73 przepisów wprowadzających wyraźnie wskazał zdarzenie, które powodując uszczerbek w dobrach oznaczonych podmiotów ma charakter prawnie relewantny i generuje odpowiedzialność podmiotów publicznych, a zdarzeniem tym jest odjęcie prawa własności, co nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to ustalenie podmiotów uprawnionych do dochodzenia odszkodowania musi być skorelowane ze zdarzeniem powodującym szkodę. Zatem zasadnie zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji przyjęły, że żądanie L. S. o wypłatę odszkodowania z tytułu przejęcia działki nr [...] o pow. 50 m2 na rzecz Gminy [...] nie może być uznane jako skutecznie złożony wniosek, gdyż został on złożony po ustawowo określonym terminie oraz nie pochodzi od osoby będącej właścicielem działki w dniu 31 grudnia 1998r., czy też będącej spadkobiercą takiej osoby. Tych okoliczności zresztą nie kwestionuje sam skarżący, który w treści skargi kasacyjnej powołuje się nie na swoje własne uprawnienia, lecz R. P., który w ustawowym terminie zgłosił wniosek o przejęcie przedmiotowej działki. Pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. było tylko ponowieniem żądania wypłacenia odszkodowania w kontekście złożonego przez R. P. wniosku, a motywowanym uzyskaną od niego cesją wierzytelności. Należy też zwrócić uwagę, że zbycie nieruchomości (w drodze darowizny lub sprzedaży) nie prowadzi do zbycia wierzytelności o wypłatę odszkodowania za przejętą z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomość. Zbycie nieruchomości prowadzi do sukcesji pod tytułem szczególnym, nabyciu podlega tylko prawo własności, wobec czego inne prawa, w tym roszczenia odszkodowawcze nie mogły przejść na nabywcę. Brak jest normatywnej podstawy do przyjęcia, że roszczenia odszkodowawcze podlegają przeniesieniu wraz z przeniesieniem prawa własności. Prawo do odszkodowania jest prawem wolnym, niezależnym od innych praw, może być samodzielnym przedmiotem czynności prawnej. Błędem jest nadawanie prawu do odszkodowania statusu prawa związanego z prawem własności i przyjmowanie, że w razie zbycia prawa własności przechodzi na nabywcę tego prawa. Oczywiście nie można zatem wykluczyć szczególnych sytuacji, w których wskutek cesji (przelewu) wierzytelności nabywca stanie się osobą uprawnioną do odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających. Orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym także przytoczone przez skarżącego kasacyjnie, mówiące o możliwości cesji wierzytelności z tytułu odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających, dotyczy wyłącznie sytuacji konkurencji wniosków o wypłatę tego odszkodowania pomiędzy właścicielem nieruchomości będącym nim na dzień 31 grudnia 1998 r. a właścicielem, który ją nabył po tej dacie. W takich przypadkach, gdy wnioski o wypłatę odszkodowania odnoszące się do tej samej nieruchomości w ustawowym terminie złożyli "poprzedni" właściciel i "nowy" właściciel Sądy wskazywały, że nie jest wykluczone, iż w drodze cesji wierzytelności z tytułu odszkodowania za przejętą nieruchomość podmiotem uprawnionym do jej otrzymania będzie wówczas "nowy" właściciel. Jednocześnie cesja, o której mowa, musi wyraźnie wynikać bezpośrednio z postanowień umowy notarialnej, mocą której zbyto nieruchomość, albo z odrębnej umowy zawartej na podstawie art.509 k.c., ewentualnie wola takiej cesji musi wyraźnie wynikać ze składanych przez strony oświadczeń. Wszelkie wątpliwości i roszczenia związane z postanowieniami umów cywilnoprawnych, ich zawarciem oraz skutkami rozstrzygane są wyłącznie przez sądy powszechne. Nie są do tego uprawnione w szczególności ani organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne. To podmiot powołujący się na zawarcie takiej umowy cesji, musi ten fakt w sposób nie budzący wątpliwości wykazać przed organem administracyjnym. W przedmiotowej sprawie jednak taka kolizja pomiędzy wnioskami o wypłatę odszkodowania za działkę nr [...] o pow. 50 m2 położoną w Imielinie nie zachodzi, gdyż jedyny wniosek w tym przedmiocie w terminie złożył R. P. wraz z oświadczeniem, o wyrażeniu zgody na nieodpłatne przekazanie terenu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło