VII SA/Wa 2699/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-29

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Bogusław Cieśla, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pawilon o konstrukcji aluminiowej, z przeszklonymi ścianami i dachem z tworzywa sztucznego, o wymiarach 20m x 29m, wyposażony w instalację elektryczną i system odprowadzania wód opadowych, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem i może być przeniesiony lub rozebrany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pawilon o opisanych cechach konstrukcyjnych i wymiarach, wyposażony w instalację elektryczną i system odprowadzania wód opadowych, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Jego wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, a brak takiego pozwolenia uzasadniał zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki. Sąd podkreślił, że nawet przesunięcie obiektu nie zmienia jego charakteru prawnego ani obowiązku rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki pawilonu o konstrukcji aluminiowej, wybudowanego w 2014 r. bez pozwolenia na budowę. Pawilon, o wymiarach 20m x 29m, był użytkowany przez spółkę do działalności gospodarczej. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Mimo przesunięcia pawilonu w trakcie postępowania, organy utrzymały w mocy decyzję o rozbiórce. Stowarzyszenie oraz spółka wniosły skargi, kwestionując charakter obiektu jako budowli oraz wskazując na błędne ustalenie inwestora i bezprzedmiotowość postępowania po demontażu pierwotnego pawilonu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Stowarzyszenia [...] i [...] Sp. z o.o. jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] – [...] z siedzibą w [...] oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargi Sygnatura akt VII SA/Wa 2699/17 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2017r., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.), nakazał Inwestorowi - Stowarzyszeniu [...] "[...]" dokonanie rozbiórki pawilonu o konstrukcji aluminiowej i wymiarach w podstawie 20m x 29m, usytuowanego w obszarze Parku [...] na nieruchomości przy ul. [...] w [...], w sąsiedztwie Pałacu [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 29.12.2016r., dokonał oględzin na ww. nieruchomości, w trakcie których stwierdzono istnienie pawilonu o konstrukcji aluminiowej z przeszklonymi ścianami o wymiarach w podstawie 20 m x 29 m z dachem dwuspadowym z przezroczystego tworzywa sztucznego. Obiekt został posadowiony bezpośrednio na gruncie (trwała podłoga) na terenie stanowiącym własność Stowarzyszenia [...] w odległości 1,12 - 1,18 (m) od sąsiedniego obiektu Pałacu [...]. Pawilon połączono łącznikiem z Pałacem [...], należącym do [...]-u. Obiekt użytkowany przez spółkę pod firmą [...] Sp. z o.o., na potrzeby działalności gospodarczej w zakresie organizacji wystaw, uroczystości okolicznościowych typu śluby, urodziny, akcje charytatywne oraz wszelkiego rodzaju działania statutowe [...]-u. Z wyjaśnień użytkownika pawilonu wynikało, iż pawilon został wybudowany w 2014r. Do akt dołączono kopię decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...].04.2014r., którą organ ochrony zabytków pozwolił Stowarzyszeniu [...] na montaż letniego tymczasowego pawilonu, zgodnie z projektem posadowienia pawilonu letniego tymczasowego - na terenie ogrodu siedziby [...] (Pałac [...]) przy ul. [...] w [...] (nr dz. [...] obręb [...]), określając termin ważności pozwolenia - do 15.05.2014r. W trakcie ponownych oględzin w dniu 25.01.2017r., z udziałem przedstawicieli właściciela nieruchomości - Stowarzyszenia [...] "[...]", nie okazano pozwolenia na budowę i ustalono, że obiekt wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej. Fakt samowolnego wybudowania pawilonu został potwierdzony przez Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], Urzędu [...] - w którego zasobach archiwalnych nie stwierdzono dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji. Organ ustalił, że teren Parku przy ul. [...] w [...] jest wpisany do rejestru zabytków wraz z Pałacem [...], oficynami, domkiem dozorcy i ogrodem na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].07.1965r., pod nr rej. [...], [...] oraz [...]. W ocenie organu przedmiotowy pawilon wykonany w lekkiej, samonośnej, ramowej konstrukcji aluminiowej z przeszklonymi ścianami i dwuspadowym przezroczystym dachem, usytuowany na terenie Parku [...] przy ul. [...] w [...] jest budowlą, a jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W toku postępowania przedstawiciel Stowarzyszenia [...] zadeklarował przesunięcie pawilonu w stronę wschodnią, tak aby pomiędzy pawilonem a Pałacem [...] powstała przestrzeń szerokości 4 m. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...].02.2017r., na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, oraz nałożył na Stowarzyszenie [...] "[...]" obowiązek przedstawienia, w terminie 3-ch miesięcy: - zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami rzeczoznawców ds. sanitarno-higienicznych i ds. zabezpieczeń p. pożarowych, sporządzonego przez osobę z uprawnieniami w odpowiedniej specjalności wfaz z załączeniem kopii uprawnień oraz zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień sporządzenia projektu; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; - stanowiska organu ochrony zabytków (w formie decyzji). Stowarzyszenie [...] nie przedłożyło w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów - nie wypełniło obowiązków wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 48 ust. 4 - w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy przywołanej ustawy organ nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołań: Stowarzyszenia [...] [...], [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2017 r., nakazującej Stowarzyszeniu [...] [...], dokonanie rozbiórki pawilonu o konstrukcji aluminiowej i wymiarach w podstawie 20,00 x 29,00 m, usytuowanego w obszarze Parku [...] na nieruchomości przy ul. [...] w [...], w sąsiedztwie Pałacu [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w ramach postępowania odwoławczego postanowieniem nr [...] z dnia [...].07.2017 r. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez: dokonanie oględzin, w celu jednoznacznego potwierdzenia, czy przedmiotowy pawilon został rozebrany, bądź czy został przesunięty w inne miejsce na terenie działki nr ew. [...]. Ponadto zobowiązano organ I instancji do przedstawienia w formie graficznej obecnej lokalizacji pawilonu, w przypadku jego przesunięcia. Organ I instancji przeprowadził w dniu 30.08.2017 r. oględziny przedmiotowego pawilonu stwierdzając: "Pawilon konstrukcji aluminiowej o wymiarach 20,00 x 29,00 m z dachem dwuspadowym znajduje się na terenie będącym własnością [...]-u przesunięty w stosunku do lokalizacji z prot. [...]. Według oświadczenia p. [...] obiekt ten został wybudowany bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej w dniu 11.04.2017 r. Pawilon posiada przeszklenia w ścianach, dach jest pokryty tworzywem sztucznym przeziernym. Obiekt nie jest trwale związany z gruntem, wyposażony w instalację elektryczną. Znajduje się w odległości 4,11 - 4,21 m od ściany z oknami Pałacu [...] przy ul. [...]. Wody opadowe odprowadzane są rurami umieszczonymi w konstrukcji aluminiowej pawilonu do gruntu na terenie [...]-u. Konstrukcja podłogi - drewniana. Pawilon jest użytkowany." Z dokonanej przez organ analizy księgi wieczystej KW [...] wynikało, iż działka nr ew. [...] z obrębu [...] jest własnością Miasta [...] i pozostaje w wieczystym użytkowaniu Stowarzyszenia [...] [...] ([...]) oraz Oddziału [...] Stowarzyszenia [...] ([...]). W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt został zrealizowany z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Cechy konstrukcyjne, takie jak wymiary pawilonu - 20,00 x 29,00 m, wyposażenie obiektu w instalację elektryczną, system rur umieszczony w konstrukcji aluminiowej służący odprowadzaniu wód opadowych, nie pozwalają zakwalifikować tego obiektu ani jako budynku (brak fundamentu - art. 3 pkt 1), ani jako obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce (w szczególności obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, czy obiekty użytkowe służące codziennej rekreacji i utrzymaniu porządku - art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy). Przedmiotowy obiekt jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Przedmiotowego obiektu nie można zakwalifikować jako obiektu tymczasowego. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego za obiekt budowlany tymczasowy należy rozumieć "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przebycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". Jednakże dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 180 dni (w dacie budowy 120 dni) od dnia rozpoczęcia budowy. Wzniesienie pawilonu mieściło się w pojęciu robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, gdyż roboty budowlane to nie tylko budowa, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale również m.in. prace polegające na montażu obiektu budowlanego. Za stanowiskiem, że na wykonanie przedmiotowego obiektu wymagane było pozwolenie na budowę przemawiała konieczność spełnienia przez jego konstrukcję i elementy odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej, a także zachowania odpowiedniej statyki konstrukcji, w celu zapewnienia właściwej wytrzymałości (obciążenie konstrukcji ciężarem własnym oraz śniegiem), tak aby nie zagrażała bezpieczeństwu i zdrowiu osób w nim przebywających. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego prawidłowo ustalił, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. W związku z nieprzedłożeniem wymaganej dokumentacji słusznie nakazał, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, rozbiórkę pawilonu. Bez znaczenia zdaniem organu odwoławczego, pozostaje fakt nieznacznego przesunięcia przedmiotowego pawilonu, gdyż ciągle jest to ten sam obiekt. Zarówno wybudowany w 2014 r. jak i istniejący obecnie wykonano bez pozwolenia na budowę, na tej samem nieruchomości, tylko w nieco innej lokalizacji. Sytuacja prawna obiektu nie uległa zmianie. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48. Z oświadczenia [...] zawartego w protokole oględzin z dnia 29.12.2016 r., wynikało że pawilon został wybudowany w 2014 r., a inwestorem był [...]. Z wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sadowego dla nr KRS [...] wynika, iż [...] jest prezesem zarządu [...] Sp. z o.o. Z treści pisma pełnomocnika [...] Sp. z o.o. z dnia 3.08.2017 r. wynika, iż inwestorem robót wykonywanych na terenie wynajmowanym przez spółkę, na którym znajduje się sporny obiekt, jest wyłącznie wskazana spółka. W protokole kontroli z 25.01.2017 r. (nr [...]) zawarta jest informacja, że przedstawiciel [...] - Wiceprezes [...] zadeklarował przesunięcie konstrukcji obiektu w stronę wschodnią, tak by pomiędzy pawilonem a Pałacem [...] powstała przestrzeń szerokości 4 m oraz że przygotowania do przesunięcia obiektu są w toku. W dniu 12.05.2017 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Stowarzyszenia [...] [...] informujące, m.in. że pierwotnie stojący pawilon został rozebrany w dniu 1.03.2017 r. z zamysłem wzniesienia go w nowej, przesuniętej lokalizacji, jednakże w wyniku braku nowej zgody konserwatorskiej, [...] nie podejmuje żadnych działań ani prac budowalnych w tym przedmiocie. Z protokołu oględzin z dnia 30.08.2017 r. wynikało, że [...] oświadczył, iż obecny obiekt został wybudowany bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej w dniu 11.04.2017 r. W tych okolicznościach, zdaniem [...]WINB zasadnym jest nałożenie obowiązku rozbiórki pawilonu, na użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej na której jest on usytuowany. Podmiot taki posiada pełne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co gwarantuje wykonanie nałożonego obowiązku. Gwarantuje możliwość wykonania obowiązku pomimo zmian w zakresie własności obiektu lub utraty przez inwestora prawa do korzystania z terenu. Działka nr ew. [...] z obrębu [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym Stowarzyszenia [...] [...] ([...]) oraz Oddziału [...] Stowarzyszenia [...] ([...]). Pomimo tego iż współużytkownikami wieczystymi wskazanej nieruchomości są stowarzyszenie i jego oddział zasadnym jest nałożenie obowiązku na Stowarzyszenie [...] [...] jako organizację, której częścią pozostaje oddział. Stowarzyszenie [...] – [...] w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 105 § 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy decyzji, pomimo wystąpienia okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości, co wynikało z demontażu pawilonu w dniu 1 marca 2017 r.; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 KPA poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, a także brak rozważenia możliwości technicznych i czasu potrzebnego na złożenie namiotu (pawilonu), co doprowadziło do błędnego wniosku, iż zlokalizowany na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] jest tym samym namiotem, względem którego zostało wszczęte postępowanie, a ponadto stanowi obiekt, który potrzebował uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś jego inwestorem pozostaje Stowarzyszenie [...] w [...], podczas gdy: - nie można uznać, iż zdemontowany w dniu 1.03.2017 r. namiot, względem obecnie istniejącego jest tą samą konstrukcją; - namiot (pawilon) nie wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę gdyż jest konstrukcją, zmontowaną z lekkich aluminiowych składanych belek oraz pokryty lekką przeźroczystą płachtą, wzniesioną bez wyrobów budowlanych oraz nietrwale związaną z gruntem, nie jest konieczne wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych; - inwestorem namiotu (pawilonu) pozostaje Spółka [...] Sp. z o.o., co; 3. art. 7a § 1 KPA poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących charakteru obiektu na korzyść Stowarzyszenia [...] w [...] w zakresie uznania, iż namiot (pawilon) stanowi konstrukcję nieskomplikowaną technicznie, możliwą w każdym czasie do złożenia, która nie jest objęta przepisami prawa budowlanego; 4. art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od linii orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4.11.2015 r., II Sa/Gl 672/15, gdzie wskazano, iż namiot nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane zaś jego ustawienie nie wymaga dokonania zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę.; 5. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż namiot stanowi budowlę; 6. art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż inwestorem namiotu pozostaje użytkownik wieczysty owej nieruchomości, tj. Stowarzyszenie [...] w [...]. Skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego, co do możliwości rozebrania konstrukcji namiotu, sposobu dokonania jego demontażu, jak również czasu do tego potrzebnego. Usunięcie pawilonu jest możliwe w ciągu krótkiego czasu, to z kolei przemawiałoby za uznaniem, iż nie stanowi obiektu podlegającego przepisom Prawa budowlanego. Istniejący namiot na terenie nieruchomości posadowiony w kwietniu 2017 r. nie stanowi namiotu, co do którego została wydana decyzja o jego rozbiórce. Są to dwa odrębne pawilony. Namiot ten nie stanowi obiektu budowlanego i nie można stosować przepisów prawa budowlanego. W toku postępowania było wielokrotnie przyznawane zarówno przez osobę reprezentującą Spółkę [...] Sp. z o.o., tj. [...], pełnomocnika Spółki, a także przez Stowarzyszenie [...] w [...], iż inwestorem była Spółka [...]. [...] Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa tj.: 1. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane, poprzez przyjęcie, iż pawilon o konstrukcji aluminiowej stanowi obiekt budowlany w rozumieniu ustawy prawo budowlane podczas gdy zamontowany namiot złożony jest z lekkiej aluminiowej konstrukcji przykrytej płachtą, jego montaż i demontaż nie wymaga specjalistycznego sprzętu czy wiedzy; 2. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do charakteru namiotu w rozumieniu prawa budowlanego na korzyść odwołującego: 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, błędne ustalenie, iż inwestorem pawilonu jest Stowarzyszenie [...] "[...]", a nie [...] sp. z o. o. w [...]: 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy pomimo, że pawilon o którym mowa w decyzji I instancji został rozebrany - postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skarżąca spółka domagała się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy błędnie przyjęły, iż pawilon o konstrukcji aluminiowej znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] stanowi obiekt budowlany w rozumieniu ustawy prawo budowlane, który wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Organy błędnie przyjęły, że inwestorem namiotu pozostaje Stowarzyszenie [...] "[...]", gdy inwestorem jest spółka [...] Sp. z o.o., którą reprezentuje [...]. Powyższe wynikało z pisma z dnia 3 sierpnia 2017 roku przedłożonego przez [...], w którym oświadczano, iż obecnie (od [...] kwietnia 2010 roku) teren Pałacu [...] znajdujący się przy ul. [...] w [...], tj. część parterowa (wraz z ogrodem) oraz podziemia budynku wraz z przyłączonymi doń pawilonami stanowiącymi niejako powiększenie obszaru budynku stoją na terenie użytkowanym i wynajmowanym tylko i wyłącznie przez [...] sp. z o. o. zgodnie z umową najmu z dnia [...] kwietnia 2010 roku, przedłużoną do dnia 5 stycznia 2026 roku. Od dnia zawarcia umowy, tj. od rozpoczęcia najmu spółka [...] sp. z o. o. jest inwestorem. Funkcjonuje tam restauracja "[...]". Sporny pawilon został wzniesiony na potrzeby oszerzenia powierzchni restauracji, która stanowi własność spółki [...] sp. z o. o. Stowarzyszenie [...] od czasu udostępnienia terenu nie dokonuje żadnych inwestycji, w szczególności nie postawiło żadnego ze spornych pawilonów. Właścicielem restauracji "[...]" przy ul. [...] jest właśnie [...] sp. z o. o. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Organ powiatowy ustalił w toku oględzin w dniu 29.12.2016 r., że na nieruchomości przy ul. [...] w [...] znajduje się pawilon konstrukcji aluminiowej o wymiarach 20m x 29m, który został wybudowany w 2014 r. Pawilon posiada przeszklenia w ścianach, zaś dach pokryty jest tworzywem sztucznym, wyposażony jest w instalację elektryczną, wody opadowe spływają na teren [...]-u, są odprowadzane rurami w konstrukcji aluminiowej pawilonu do gruntu, podłoga drewniana - panele na konstrukcji stalowej. Pawilon usytuowano w odległości 1,12-1,18 m od sąsiedniego obiektu Pałacu [...] - ściany z oknami. Z kolei podczas oględzin przeprowadzanych w dniu 30.08.2017 r. stwierdzono, że pawilon konstrukcji aluminiowej o wymiarach 20m x 29m z dachem dwuspadowym, usytuowany na terenie będącym własnością [...]-u został przesunięty w stosunku do poprzedniej stwierdzonej lokalizacji, obecnie znajduje się w odległości 4,11 - 4,21 m od ściany z oknami Pałacu [...] przy ul. [...] nr [...]. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Artykuł 29 wymienia katalog budów i robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże przedmiotowy obiekt nie został zwolniony z procedury uzyskania pozwolenia na budowę. Cechy konstrukcyjne pawilonu, znaczne jego wymiary – 20m x 29m, wyposażenie obiektu w instalację elektryczną, system rur umieszczony w konstrukcji aluminiowej służący odprowadzaniu wód opadowych, nie pozwalają zaliczyć tego pawilonu do obiektów małej architektury, którymi zazwyczaj są obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce - art. 3 pkt 4 ww. ustawy. Nie jest przedmiotowy pawilon też budynkiem, ze względu na brak fundamentu - art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie można zakwalifikować przedmiotowego obiektu jako obiektu tymczasowego. Zgodnie z definicja zawartą w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przez obiekt budowlany tymczasowy, należy rozumieć "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". Jednakże dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 180 dni (w dacie budowy 120 dni) od dnia rozpoczęcia budowy - art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Sąd podzielił ocenę organu, że przedmiotowy pawilon jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, która odpowiada ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Budowlą jest bowiem każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Na tę ocenę składało się nie tylko abstrakcyjne ujęcie klasyfikacji obiektów budowlanych, ale również odniesienie się do rzeczywistości, to jest faktu jego technicznej trwałości i wieloletniego zagospodarowania określonego terenu. Wzniesienie tego obiektu budowlanego mieściło się w pojęciu robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, gdyż roboty budowlane to nie tylko budowa, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale również m.in. prace polegające na montażu obiektu budowlanego. Za stanowiskiem, że na wykonanie przedmiotowego obiektu wymagane było pozwolenie na budowę przemawia również konieczność spełnienia przez jego konstrukcję i elementy odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej, a także konieczność zachowania odpowiedniej statyki konstrukcji, w celu zapewnienia właściwej wytrzymałości (obciążenie konstrukcji ciężarem własnym oraz śniegiem), tak aby nie zagrażała bezpieczeństwu osób w nim przebywających. Powyższe przesądza, iż realizacja tej budowli wymagała zgody właściwego organu, poprzedzonej sporządzeniem odpowiedniej dokumentacji budowlanej. Wobec braku pozwolenia budowlanego, przedmiotowy obiekt został zrealizowany z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Właściwym trybem prowadzenia postępowania w tej sprawie, był art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wobec nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji - organ nadzoru budowlanego zasadnie nakazał, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, rozbiórkę pawilonu na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Bez znaczenia pozostaje fakt niewielkiego przesunięcia (w toku postępowania administracyjnego) przedmiotowego pawilonu, albowiem ciągle jest to ten sam obiekt. Zarówno obiekt wybudowany w 2014 r. (wobec którego wszczęto postepowanie administracyjne) jak też istniejący w dacie orzekania przez organ II instancji, znajdują się na tej samej nieruchomości, tylko w trochę innej lokalizacji. Fizycznie mają te same parametry i właściwości. Sytuacja prawna obiektu nie uległa zmianie. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego. W toku postępowania przedstawiciel [...] Sp. z o.o. wielokrotnie wskazywał, iż inwestorem obiektu jest spółka. Jednocześnie w protokole kontroli z dnia 25.01.2017 r. (nr [...]) zawarta jest informacja, że przedstawiciel [...] - Wiceprezes [...] zadeklarował przesunięcie konstrukcji obiektu w stronę wschodnią, tak by pomiędzy pawilonem a Pałacem [...] powstała przestrzeń szerokości 4,00 m oraz, że przygotowania do przesunięcia obiektu są w toku. W dniu 12.05.2017 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Stowarzyszenia [...] [...] informujące, m.in. że pierwotnie stojący pawilon został rozebrany w dniu 1.03.2017 r. z zamysłem wzniesienia go w nowej, przesuniętej lokalizacji, jednakże w wyniku braku nowej zgody konserwatorskiej [...] nie podejmuje żadnych działań ani prac budowalnych w tym przedmiocie. W takiej sytuacji faktycznej, uzasadnione i racjonalne było, nałożenie obowiązku rozbiórki pawilonu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej na której jest on usytuowany. Stowarzyszenie [...] [...] posiada pełne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokonany przez organ wybór z pośród podmiotów o których mowa w art. 52 Prawa budowlanego, wynikał z przedstawianej wyżej aktywności tego podmiotu. Nadto uzasadniony został gwarancją wykonania nakazu rozbiórki, nawet w przypadku utraty przez inwestora prawa do korzystania z terenu. Działka nr ew. [...] z obrębu [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym Stowarzyszenia [...] [...] ([...]) oraz Oddziału [...] Stowarzyszenia [...] ([...]). Pomimo tego, iż współużytkownikami wieczystymi wskazanej nieruchomości są stowarzyszenie i jego oddział zasadnym jest nałożenie obowiązku na Stowarzyszenie [...] [...] jako organizację, której częścią pozostaje oddział. Zdaniem Sądu organ ocenił sprawę w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł procesowych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skarg, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi jako nieuzasadnione.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło