V SA/Wa 190/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz M. S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt administracyjnych wynika, że w dniu 28 lipca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wydał decyzję wymierzającą M. S., ul. [...],[...] (dalej: "Skarżący") karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem. Decyzja ta została doręczona Stronie w trybie art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p.") w dniu 31 lipca 2017 r., zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pismami z dnia 31 sierpnia 2017 r. Skarżący wniósł, wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania stosownie do art. 226 O.p. i przy piśmie z dnia 20 września 2017 r. przekazał do Izby Administracji Skarbowej w B. ww. odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu wraz z aktami sprawy. Następnie na podstawie art. 170 w związku z art. 17 § 1, art. 221a § 2 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. przekazał zgodnie z właściwością odwołanie i wniosek z dnia 31 sierpnia 2017 r. Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W.. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Dyrektor izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pismem datowanym na 2 stycznia 2018 r. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120. 121 § 1 oraz 122 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, ci w szczególności zaniechanie ustalenia w sposób jednoznaczny, zgodny z regułami swobodnej, a nie dowolnej, oceny dowodów, okoliczności spełnienia wymagania uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy: - uchybienie terminu nastąpiło z powodu działania osoby trzeciej, na które Skarżący nie miał wpływu, a więc wystraczające jest wskazanie okoliczności działania osoby postronnej, aby uprawdopodobnić brak winy Strony; - działania osoby trzeciej spowodowały, iż przesyłka nie może być uznana za skutecznie doręczoną przez co Skarżący pozbawiony był przysługujących jej praw do zaskarżenia decyzji organu; - Skarżący pozbawiony został możliwości skutecznego zapobiegnięcia uchybieniu terminowi, gdyż wynikał on z niezależnych działań osoby trzeciej i nie mógł im zapobiec. 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art 180. art. 187 § 1 i art. 122 O.p. poprzez niezbadanie przez organ okoliczności mających istotne znaczenie dla przesądzenia, iż strona nie dopuściła się niedbalstwa przy odbiorze korespondencji i oparcie się jedynie na oświadczeniu H.S., podczas gdy w realiach niniejszej sprawy organ powinien przeprowadzić rozprawę, z uwagi na potrzebę wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków, tj. w szczególności H. S. ewentualnie wezwać świadka na przesłuchanie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na zasadzie art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane wyżej regulacje, Sąd doszedł do przekonania, że w stosunku do zaskarżonego postanowienia zachodzi przesłana nieważności, o której mowa w treści art. 247 § 1 pkt 1 O.p., skarga jest zatem zasadna. W myśl art. 247 § 1 pkt 1 O.p. naruszenie przepisów o właściwości jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpatrywanym przypadku organ II instancji niezasadnie uznał swoją właściwość miejscową do rozpatrzenia odwołania z uwagi na miejsce zamieszkania Skarżącego. Skład orzekający podziela w tym względzie stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 470/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 697/17 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 549/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym od wydanych decyzji w sprawach kar pieniężnych, o których mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h., służy odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na siedzibę organu (naczelnika urzędu celnego lub celno-skarbowego), który wydał decyzję w pierwszej instancji. Stosownie do art. 221a § 2 O.p., który został dodany z dniem 1 marca 2017 r., w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1, odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego. Organ II instancji zapewne uznał, że użyty w tym przepisie zwrot "właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego" nakazuje stosowanie w postępowaniu odwoławczym na gruncie stosowania u.g.h., ogólnej zasady określającej właściwość miejscową organów podatkowych według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika. Stanowisko to pomija jednak, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych z naruszeniem przepisów u.g.h. nie jest postępowaniem stricte podatkowym, ale postępowaniem administracyjnym regulowanym przepisami u.g.h, do którego tylko odpowiednio należy stosować przepisy O.p. w zakresie nieuregulowanym u.g.h. Natomiast stosownie do art. 90 ust. 1 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Do dnia 1 marca 2017 r. przepis ten wskazywał jako właściwego naczelnika urzędu celnego. Zmiana brzmienia przepisu spowodowana była wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, powołującej nową strukturę administracji skarbowej, która przejęła zadania dotychczas realizowane przez administrację podatkową, kontrolę skarbową i Służbę Celną. Istotnym w sprawie jest, że art. 90 ust. 1 u.g.h. zastrzega właściwość miejscową według siedziby organu, na którego obszarze jest urządzana gra hazardowa, czyli odmienną od zasady ogólnej wynikającej z art. 17 § 1 O.p., stanowiąc lex specialis względem tego unormowania. Skoro art. 90 ust. 1 u.g.h wyklucza stosowanie art. 17 § 1 O.p. w postępowaniu przed naczelnikiem urzędu celno-skarbowego w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej, to użytego w art. 221a § 2 O.p. zwrotu "właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego" nie można odnosić do zasady wynikającej z art. 17 § 1 O.p. Poza tym art. 221a § 2 O.p. nawiązuje do właściwości obowiązującej w dniu zakończenia postępowania podatkowego. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że dniem zakończenia postępowania podatkowego jest dzień wydania decyzji podatkowej. W realiach niniejszej sprawy byłaby to decyzja wymierzająca karę pieniężną. W dacie jej wydania obowiązywała zasada z art. 90 ust. 1 u.g.h., ustalająca właściwość miejscową według siedziby organu, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. W związku z tym prawidłowo, skoro właściwy miejscowo dla kontrolowanego podmiotu na dzień zakończenia postępowania (wydania decyzji w pierwszej instancji) był Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego podległy instancyjnie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej i pozostający w jego zasięgu terytorialnym, to ten dyrektor był właściwy do rozpatrzenia odwołania. Działanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotknięte było zatem wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, na podstawie cytowanego art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uznanie przez Sąd, że zaskarżone postanowienia wydano z naruszeniem przepisów o właściwości powodowało, że Sąd nie miał możliwości ocenić jego merytorycznej prawidłowości, a tym samym odniesienia się do zarzutów Skarżącego podniesionych w skardze. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 1 O.p. Sąd o kosztach postępowania (punkt 2 sentencji) orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając, że wpis był stały i wynosił 100 zł, zaś wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego należało ustalić na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804, ze zm.), w wysokości równej stawce minimalnej (480 zł).