II OZ 725/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-27
Skład orzekający: Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia skargi przez Prokuratora na orzeczenie Komisji ds. odszkodowań za przeniesienie własności nieruchomości, które nie jest decyzją administracyjną w tradycyjnym rozumieniu, powinien być liczony od daty wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzującego tryb zaskarżania, czy od daty doręczenia samego orzeczenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie Komisji ds. odszkodowań za przeniesienie własności nieruchomości jest decyzją administracyjną, a zatem termin do wniesienia skargi przez Prokuratora wynosi sześć miesięcy od dnia doręczenia tego orzeczenia stronie. Sąd odrzucił argumentację Prokuratora, że termin powinien być liczony od daty wydania wyroku NSA, podkreślając, że wyrok sądu administracyjnego w indywidualnej sprawie nie może być traktowany jako akt generalny modyfikujący terminy ustawowe. NSA stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi powoduje bezskuteczność czynności procesowej, a Prokurator ma możliwość obrony poprzez wniosek o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na orzeczenie Komisji ds. odszkodowania za przeniesienie własności nieruchomości z 2001 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako wniesioną po terminie, uznając, że Prokurator uchybił sześciomiesięcznemu terminowi do jej wniesienia, który rozpoczął bieg od daty doręczenia orzeczenia. Prokurator wniósł zażalenie, argumentując, że termin powinien być liczony od daty wyroku NSA z 2017 roku, który sprecyzował tryb zaskarżania orzeczeń Komisji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
1. Sprostowano przedmiot sprawy w komparycji postanowienia WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2063/17, określając go jako "przeniesienie własności nieruchomości". 2. Oddalono zażalenie Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Rejonowego Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2063/17 o odrzuceniu skargi Prokuratora Rejonowego Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie na orzeczenie [...] z dnia 17 września 2001 r. sygn. akt W.KŻ-I-184/98 w przedmiocie odszkodowania za przeniesienie własności nieruchomości postanawia: 1. sprostować przedmiot sprawy w ten sposób, że w komparycji postanowienia I SA/Wa 2063/17 określić jego przedmiot jako "przeniesienie własności nieruchomości", 2. oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2063/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie na orzeczenie [...] z dnia [...] września 2001 r. sygn. akt [...], określając jego przedmiot jako "odszkodowanie za przeniesienie własności nieruchomości".
Uzasadniając powyższe postanowienie sąd wojewódzki wskazał, że Prokurator Rejonowy Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie (dalej: "Prokurator") pismem z dnia 16 października 2017 r. wniósł skargę na ww. orzeczenie [...] z dnia [...] września 2001 r. (dalej: "orzeczenie").
W uzasadnieniu swej skargi Prokurator wskazał, że jego legitymacja do jej wniesienia wynika z art. 52 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "Ppsa", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., to jest przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 953, dalej: "ustawa nowelizująca").
Prokurator wskazał następnie, że brzmienie art. 52 § 1 Ppsa zarówno przed jak i po wejściu w życie ustawy nowelizującej zakłada zwolnienie z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one od aktu lub czynności będącego przedmiotem skargi. Po wejściu w życie ustawy nowelizującej, prokurator może wnieść skargę w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi.
Prokurator podkreślił, że opisany wyżej tryb zaskarżania winien być skonfrontowany ze specyfiką przedmiotu zaskarżenia, jakim jest orzeczenie [...] (Komisja). Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt K 25/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/WA 2479/14 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2017 r., II OSK 2099/15 wywiódł, że orzeczenia Komisji podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
W ocenie Prokuratora podzielić należy pogląd wyrażony przez sąd wojewódzki w wyroku z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/WA 2479/14, że w stosunku do skarżącego nie zwolnionego z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia zastosowanie winien mieć art. 52 § 4 Ppsa w zw. z art. 53 § 2 Ppsa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., bowiem od orzeczenia Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Prokurator nie podzielił odmiennego stanowiska wyrażonego w tej kwestii przez NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r., w którym przyjęto, że w sprawach skarg na orzeczenia Komisji art. 52 § 4 Ppsa nie może mieć zastosowania.
W ocenie Prokuratora, wykładnia art. 52 § 4 Ppsa w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej, winna uwzględniać specyficzny kontekst prawny wynikający z wyroku TK z dnia 13 marca 2013 r., to jest winna być dokonana w taki sposób, by objąć zakresem normowania także akty o charakterze indywidualnym, takie jak specyficzne decyzje, co do których ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Winno to doprowadzić do konkluzji, że możliwość wniesienia skargi na orzeczenie Komisji nie jest ograniczona terminem, a jedynie uwarunkowana uprzednim wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 Ppsa. Jedynie taka wykładnia gwarantować ma prawo do sądu. Standardu takiego nie gwarantuje obciążanie skarżących obowiązkiem każdorazowego występowania z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tym bardziej, że początek biegu siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 Ppsa, nie jest jasno określony.
Prokurator wskazał następnie, że zgodnie z zaaprobowanym przez niego poglądem wyrażonym w wyroku z dnia 14 kwietnia 2015 r. skarżący niezwolniony z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia może wnieść skargę w każdym czasie, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
W konsekwencji przyjąć należy, że Prokurator nie jest ograniczony terminem przy składaniu skargi na orzeczenie Komisji.
Prokurator podniósł następnie, że nawet gdyby przyjąć stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2017 r., to sześciomiesięczny termin do wniesienia skargi na orzeczenie Komisji i tak nie może być liczony od dnia doręczenia tego orzeczenia stronie postępowania, skoro wówczas możliwość kontroli sądowoadministracyjnej była całkowicie wyłączona. Możliwości tej, a ściślej ujmując trybu zaskarżania nie przesądził również wyrok TK, gdyż sąd konstytucyjny nie wyjaśnił jaki charakter ma orzeczenia Komisji. W istocie dopiero prawomocny wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15 rozstrzygnął o możliwości i trybie zaskarżania tego typu aktów administracyjnych.
Tym samym wyrok ten uznać należy za zdarzenie, które uzasadniło możliwość wniesienia skargi na orzeczenie Komisji. Oznacza to, że sześciomiesięczny termin do wniesienia skargi winien być liczony od dnia tego wyroku, czyli od 28 kwietnia 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia. Komisja wskazała, że termin do wniesienia skargi przez prokuratora nie biorącego udziału w postępowaniu wynosi sześć miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia, co potwierdzenia uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 6/05.
Komisja wskazała, że nie ma znaczenia dla kwestii upływu terminu do wniesienia skargi na jej orzeczenie, czy orzeczenie zakwalifikować należy jako decyzję, czy też jako inny akt w rozumieniu art. 52 § 3 lub § 4 Ppsa. W przypadku tych bowiem aktów, w relewantnym dla rozpatrywanej sprawy stanie prawnym, termin do wniesienia skargi przez prokuratora także wynosił 6 miesięcy i biegł od dnia podjęcia takiej czynności.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności podzielił stanowisko zawarte zarówno w przytaczanych wyrokach WSA, jak i NSA, zgodnie z którymi orzeczenie Komisji jest decyzją administracyjną.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesienie skargi na orzeczenie Komisji winno nastąpić w terminie 30 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia stronie postępowania, a w przypadku prokuratora w terminie 6 miesięcy licząc od dnia doręczenia orzeczenia stronie.
W realiach niniejszej sprawy – w ocenie tegoż sądu – okolicznością niesporną jest niezachowanie powyższego terminu przez Prokuratora.
Prokurator wskazywał, że za początek biegu terminu do wniesienia skargi uznać można w jego ocenie datę wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15, jako datę sprecyzowania w jakim trybie wnoszona winna być skarga na orzeczenie Komisji. Oznacza to, że Prokurator utożsamia wyrok wydany w indywidualnej sprawie sądowoadministracyjnej z aktem o charakterze generalnym regulującym prawa i obowiązki nieoznaczonych indywidualnie podmiotów. Takiej wykładni – zdaniem sądu pierwszej instancji – przyjąć nie można.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prokurator Rejonowy Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca:
obrazę przepisów postępowania, a to art. 53 § 3 Ppsa w zw. z art. 52 § 4 Ppsa w zw. z art. 53 § 2 Ppsa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że pomimo specyficznego przedmiotu zaskarżenia jakim są orzeczenia Komisji wydawane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1798 z późn. zm.), od których nie przysługuje środek zaskarżenia, winien mieć do ich zaskarżania do sądu administracyjnego zastosowanie tryb przewidziany dla decyzji administracyjnych, czego skutkiem jest zawężenie temporalnej możliwości zaskarżenia orzeczeń Komisji przez Prokuratora względem innych skarżących, co miało istotny wpływ na treść zapadłego postanowienia, gdyż skutkowało odrzuceniem skargi prokuratora jako wniesionej po upływie terminu ustawowego,
obrazę przepisów postępowania, a to art. 53 § 3 Ppsa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. w zw. z art. 86 § 1 Ppsa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarga została wniesiona po upływie zastrzeżonego dla prokuratora sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Komisji od dnia jego doręczenia stronie, podczas gdy wniesiono ją w terminie, który winien być liczony od dnia wydania przez NSA wyroku w sprawie sygn. II OSK 2099/15, to jest od dnia 28 kwietnia 2017 r., gdyż dopiero w tym dniu doszło do sprecyzowania trybu wnoszenia skarg na orzeczenia Komisji, co miało istotny wpływ na treść zapadłego postanowienia, gdyż skutkowało odrzuceniem skargi prokuratora jako wniesionej po upływie terminu ustawowego.
Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Argumentując obszernie na rzecz uwzględnienie swego zażalenia, Prokurator wywodzi w szczególności, że bieg terminu dla niego do wniesienia skargi na orzeczenia Komisji, winien być "zestawiony z wysoką specyfiką" tych orzeczeń. W dalszej treści zażalenia wskazano, że istotne znaczenie ma wykładnia art. 52 § 4 Ppsa w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej, w aspekcie poprzedzania skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem żalącego się Prokuratora, nie kwestionującego iż orzeczenia Komisji są decyzjami administracyjnymi, to jednak nie można do ich zaskarżania stosować trybu takiego jak dla "typowych decyzji administracyjnych". Przywołano dalej w zażaleniu motywy zawarte w wyroku wydanego w sprawie II OSK 2099/15. Prokurator uznaje, że wobec tam zawartej oceny, nie można go – jako podmiotu zobowiązanego do strzeżenia praworządności – stawić w gorszej procesowo sytuacji, niż innych skarżących. Chybiona ma być argumentacja sądu wojewódzkiego akcentująca potrzebę stabilizacji obrotu prawnego. Zdaniem Prokuratora termin do wniesienia skargi należy liczyć dopiero od dnia wydania wyroku w sprawie II OSK 2099/15. Tam zawartymi motywami odnośnie liczenia terminu w trybie art. 87 § 1 Ppsa, żalący się tłumaczy brak wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W odpowiedzi [...] na zażalenie Prokuratora wniesiono o jego oddalenie w całości. Zdaniem tego uczestnika WSA w Warszawie prawidłowo ocenił stan prawny sprawy oraz rzeczowo wyważył możliwość poddania orzeczenia kontroli sądowej, a Prokurator w swoim zażaleniu nie był w stanie podważyć tej argumentacji.
W odpowiedzi na zażalenie [...] wniosła o jego oddalenie, przypominając, że NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2099/15, wyraźnie wskazał, iż w drodze wyjątku uznaje za możliwą do rozpatrzenia skargę na orzeczenie Komisji dwóch osób fizycznych, gdyż oczywiste jest, że osoby te działające bez profesjonalnego pełnomocnika same nie mogły odtworzyć właściwej procedury prawnej po wyroku TK z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10. Zdaniem organu powyższe rozważania w stosunku do dwóch osób fizycznych w żaden sposób nie mogą dotyczyć organu konstytucyjnie zajmującego się przestrzeganiem prawa tak w sferze karnej, jak i administracyjnej oraz cywilnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 156 § 1 Ppsa sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, z art. 156 § 3 Ppsa wynika zaś, że jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok sądu pierwszej instancji. Z kolei z art. 166 Ppsa wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd wojewódzki niedokładnie w komparycji swego postanowienia określił przedmiot skargi, to zaś należało potraktować jako asumpt do dokonania sprostowania z urzędu, o czym postanowiono w pkt 1 niniejszego postanowienia.
Zażalenie nie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Stosownie do art. 53 § 3 Ppsa Prokurator (...) może wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
W myśl art. 8 § 1 powołanej ustawy, Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Ratio legis ww. unormowań jest wzmocnienie ochrony praworządności poprzez umożliwienie udziału prokuratora w postępowaniach, który zobowiązany jest do działania dla ochrony praworządności.
W przedmiotowej sprawie Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie zaskarżył do sądu orzeczenie [...] z [...] września 2001 r., sygn. akt [...] w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości. Sąd wojewódzki odrzucając skargę Prokuratora na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa wskazał, że została ona wniesiona po terminie. Stanowisko to jest trafne.
W niniejszej sprawie istotnym jest, jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że pierwotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że orzeczenia Komisji wydawane na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej nie są decyzjami administracyjnymi wydanymi przez "inny podmiot" w rozumieniu art. 1 pkt 2 K.p.a. i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Na skutek wyroku TK z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt. K 25/10 (data publikacji: 11 kwietnia 2013 r., Dz. U. 2013 r., poz. 432) uznawana dotychczas praktyka sądowoadministracyjna w tym przedmiocie została ostatecznie zmieniona, albowiem Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku orzekł, że art. 33 ust. 5 w zw. z art. 33 ust. 2 zd. trzecie ustawy z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej rozumiany w ten sposób, że nie wyłącza innych niż odwołanie środków prawnych od orzeczenia Komisji [...], jest zgodny z: art. 165 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Co istotne, w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku TK wskazał, że postępowanie jest jednoinstancyjne, co nie wyłącza wniesienia wniosku o wznowienie czy stwierdzenie nieważności orzeczenia (pkt 3.4.11 uzasadnienia). Trybunał wywiódł, że ustawodawca w art. 33 ust. 5 nie wykluczył dopuszczalności sądowej kontroli zgodności z prawem wydanego orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Powyższe unormowało zasadę, że wobec orzeczeń [...]wydawanych w trybie art. 30 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalna kontrola w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji uznał, że skarga do WSA w Warszawie podlegała odrzuceniu, albowiem została złożona z przekroczeniem sześciomiesięcznego terminu na złożenie skargi przez prokuratora wynikającego z art. 53 § 3 Ppsa. Ponadto sąd pierwszej instancji uznał, że powyższy termin rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia inkryminowanego orzeczenia Komisji stronom. Okoliczność doręczenia zaskarżonego orzeczenia nie jest kwestionowana.
Zarzuty Prokuratora zawarte w zażaleniu de facto sprowadzają się do twierdzenia, że rozpoczęcie biegu sześciomiesięcznego terminu do zaskarżenia decyzji administracyjnej w tej sprawie winno rozpocząć swój bieg od daty wydania wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15, w którym sprecyzowano tryb wnoszenia skarg na orzeczenia Komisji, jako skargi na decyzję administracyjną. Zarzut ten nie jest zasadny.
Wyrok wydany w sprawie II OSK 2099/15 nie dotyczy przedmiotu zaskarżonego orzeczenia, nie zapadł on w tej samej sprawie sądowoadministracyjnej. Słusznie sąd wojewódzki wywodzi, że powyższego wyroku nie można utożsamiać z aktem o charakterze generalnym. Z wyroku sądu administracyjnego wydanego w jednostkowej sprawie, nie można wyprowadzić podstawy do podważenia mocy regulacji prawnej, w tym regulacji ustawowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przepisu art. 53 § 3 Ppsa odnośnie terminu dla prokuratora do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej nie można – jak tego chce żalący się Prokurator – naginać przez odwoływanie się do argumentu o specyfice orzeczenia Komisji.
Weryfikacja decyzji administracyjnej może być przeprowadzona na drodze postępowania sądowoadministracyjnego oraz na drodze nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Wybór drogi weryfikacji decyzji administracyjnej należy do podmiotu legitymowanego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami K.p.a. do prokuratora należy wybór drogi weryfikacji decyzji administracyjnej: przez wniesienie sprzeciwu i poddanie decyzji weryfikacji na drodze nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego lub przez wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
W sprawie nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska, że orzeczenie [...] jest decyzją administracyjną. Nie ma zatem podstaw do kwalifikacji takiego orzeczenia do innych aktów, o których stanowi art. 53 § 2a Ppsa, w aspekcie dopuszczalności wniesienia skargi w każdym czasie. Dla klasyfikacji czynności organu do decyzji administracyjnej nie ma znaczenia prawnego, czy według przepisów prawa przysługiwało od tej decyzji odwołanie. W regulacji prawnej prawa administracyjnego przyjęte są wyjątki na rzecz jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego. W takim przypadku skarżącemu przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez wykorzystania wówczas, tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, obowiązującego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Prawo skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną obwarowane jest zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia skargi na decyzję administracyjną. Terminem ustawowym do wniesienia skargi na decyzje administracyjną związany jest też prokurator. Dotyczy to zarówno regulacji aktualnie obowiązującej, jak i regulacji przed zmianami wprowadzonymi ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935).
Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest terminem ustawowym, którego sąd nie może przedłużyć. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej, przed którą można podjąć obronę składając wniosek o przywrócenie terminu.
Dla weryfikacji decyzji administracyjnej istotnym jest, że o ile weryfikacja na drodze sądowej obwarowana jest zachowaniem ustawowego terminu, to weryfikacja w trybach nadzwyczajnych nie przyjmuje tak daleko idącego ograniczenia. Dotyczy to zwłaszcza postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, którego wszczęcie nie jest ograniczone ustawowym terminem, a przyjęte są przesłanki przedawnienia, które wyłączają stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 2 K.p.a.). Postępowania w sprawie wznowienia postępowania, podejmowane z urzędu na skutek sprzeciwu prokuratora od decyzji ostatecznej nie jest ograniczone ustawowym terminem złożenia sprzeciwu. Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego uruchamiane w wyniku sprzeciwu prokuratora od decyzji ostatecznej są dostatecznym środkiem prawnym ochrony praworządności. Uruchomienie tych trybów nie pozbawia prokuratora prawa do sądu administracyjnego. Na decyzje administracyjne wydane w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego służy prawo skargi do sądu administracyjnego. Następuje zatem wyłączenie przesunięcia w czasie prawa do sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 682/18; z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt OZ 772/18 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konkludując, zarzut zażalenia sprowadzający się do obrazy art. 53 § 3 Ppsa nie jest zasadny.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło