II OSK 891/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-16

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, sędzia del. WSA Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji ma prawo zobowiązać posiadacza pozwolenia na broń do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że osoba ta należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, a niewykonanie tego obowiązku stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ Policji ma prawo zobowiązać posiadacza pozwolenia na broń do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, jeśli istnieją okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że osoba ta należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Niewykonanie tego obowiązku stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską A. H. przez Komendanta Głównego Policji. Powodem było niewykonanie przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, mimo wezwania organu. Skarżący kwestionował prawo organu do takiego wezwania, argumentując, że podstawy do badań były niewystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zasądzono od A. H. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1130/18 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr EA-b-511/378/18 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. H. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1130/18 oddalił skargę A. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr EA-b-511/378/18 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. H., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 5 w zw. z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1839) poprzez błędne zastosowanie i wykładnię skutkujące uznaniem, że organowi wydającemu pozwolenie na posiadanie broni przysługuje prawo do zobowiązania posiadacza pozwolenia na broń do poddania się przez niego badaniom psychologicznym w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia co do zdrowotnych i psychicznych możliwości dysponowania przez niego bronią, podczas gdy organ posiada takie prawo wyłącznie w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 ustawy, a następnie w wyniku błędnej interpretacji art. 15 ust. 5 ww. ustawy, bezprawne zobowiązanie A. H. do poddania się badaniom lekarskim na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy. Mając na uwadze powyższy zarzut, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. przez Sąd do wydania zaświadczenia o aktualnym stanie procedury "Niebieskiej Karty" wobec A. H., przyczynach wdrożenia procedury wobec A. H., dokonanych w jej toku ustaleniach i przyczynach zakończenia tej procedury, o dacie wszczęcia i zakończenia procedury, a następnie dopuszczenie tego dokumentu jako dowodu w sprawie, z uwagi na odmowę wydania takiego zaświadczenia skarżącemu przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. W piśmie z dnia 4 marca 2019 r. skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zawiadomieniem z dnia 10 września 2021 r. poinformowano strony m.in., że wobec ograniczeń w orzekaniu wynikających z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), skarżący kasacyjnie może zrzec się rozprawy i jeżeli pozostałe strony w terminie określonym w art. 182 § 2 p.p.s.a. nie zażądają rozprawy, to sąd taką skargę kasacyjną rozpozna na posiedzeniu niejawnym w składzie 3-osobowym. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem z dnia 9 grudnia 2021 r. skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy. Pismem z dnia 13 grudnia 2021 r. Komendant Główny Policji poinformował, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Stosownie zaś do art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Sąd I instancji zasadnie uznał, że w sprawie zostały ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji oraz, że w takiej sytuacji organ prawidłowo zobowiązał skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń na podstawie art. 15 ust. 5 tej ustawy. Okoliczności, które wystąpiły w rozpoznawanej sprawie, tj. uzyskanie z Komendy Powiatowej Policji w M. informacji o sporządzeniu Niebieskiej Karty dotyczącej podejrzenia stosowania przemocy przez A. H. oraz leczenia się psychiatrycznego w związku ze zdiagnozowanym zespołem psychoorganicznym objawiającym się napadami złości na zmianę z napadami euforii, dostatecznie uzasadniały podejrzenie, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Dlatego też prawidłowo oceniono, że istniały podstawy do zobowiązania skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Skarżący nie poddał się wymaganym badaniom i nie przedstawił orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a tym samym naruszył ciążący na nim obowiązek, o jakim mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Niewykonanie przez skarżącego wezwań z dnia 22 listopada 2017 r. i 21 grudnia 2017 i nie poddanie się wymaganym badaniom, uniemożliwiło dokonanie ustalenia, czy posiada on zdolność do dysponowania bronią. Wobec tego zaistniały podstawy do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Zaznaczyć należy, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji kluczowymi dowodami w sprawie są orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane po przeprowadzeniu stosownych badań. Na podstawie wydanych orzeczeń organ ocenia bowiem, czy zachodzą podstawy do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń osobie posiadającej takie pozwolenie. Przy czym podkreślenia wymaga, że do zobowiązania osoby posiadającej pozwolenie na broń do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń, nie jest konieczne ustalenie, że osoba ta należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy. W świetle art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji wystarczające jest ujawnienie okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do kręgu osób, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie takie okoliczności wystąpiły. Należy zauważyć, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji reglamentacyjny charakter, zatem szczególnie istotne jest, żeby osoby posiadające pozwolenie na broń wywiązywały się z nałożonych na nie obowiązków, w tym poddania się obowiązkowym badaniom, czego w okolicznościach tej sprawy skarżący nie uczynił. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut za niezasadny, orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Koszty te obejmują wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, orzeczenia.nsa.gov.pl) w wysokości 240 zł stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło