II SA/Gl 553/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego i sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia 31 lipca 2017 r. Prokurator Rejonowy w Siemianowicach Śląskich zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) o wszczęcie postępowania w sprawie użytkowania strzelnicy znajdującej się w S. przy ul. [...] w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska albo jej nieodpowiedniego stanu technicznego. Wniosek ten podyktowany był nadzorowaniem przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego, sygn. akt [...] w sprawie sprowadzenia w dniu [...] r. w S. niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób, w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych, poprzez nieprawidłowe posługiwanie się bronią palną i oddanie strzałów w kierunku kompleksu wypoczynkowego "[...]". Do akt sprawy załączona została opinia techniczna z [...] r. oraz protokół z rocznego przeglądu technicznego obiektów infrastruktury strzelnicy myśliwskiej z [...] r., z którego wynika, iż ich stan techniczny jest dobry i nadają się do użytkowania. Załączono również stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zamieszczone na stronie internetowej organu [...] r. w sprawie strzelnic, jako obiektów budowlanych oraz Uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. (Dz. Urz. Woj.[...] nr [...], poz. [...]). W dniu [...] r. przeprowadzone zostały oględziny, podczas których stwierdzono, iż stan techniczny strzelnicy jest dobry. Zawiadomieniem z dnia [...] r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego i sposobu użytkowania strzelnicy położonej przy ul. [...] w S. Decyzją z dnia [...] r. PINB umorzył postępowanie w powyższej sprawie. Od tej decyzji odwołanie złożył Prokuratur Rejonowy w Siemianowicach Śląskich (dalej: Prokurator). Decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: ŚWINB) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji załączył do akt postępowania akta o sygnaturze [...], zakończonej decyzją z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego strzelnicy położonej przy ul. [...] w S., a także opinię techniczną z dnia [...] r. w zakresie przeglądu i oceny stanu technicznego elementów infrastruktury strzelnicy myśliwskiej oraz określenia ich stanu technicznego i przydatności do użytkowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Do opinii załączono protokoły rocznego przeglądu technicznego infrastruktury strzelnicy myśliwskiej. W dokumentacji tej stwierdzono dobry stan techniczny obiektów infrastruktury strzelnicy myśliwskiej, nie powodujący zagrożenia zdrowia i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - w trakcie użytkowania strzelnicy myśliwskiej zgodnie z przeznaczeniem. Organ I instancji orzekał również w oparciu o załączony do akt sprawy regulamin strzelnicy, stanowiący załącznik do decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...]. Do akt sprawy dołączono ponadto decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie strzelnicy myśliwskiej usytuowanej na działce nr 1 przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu owej decyzji wskazano w szczególności, iż sposób użytkowania terenu nie koliduje z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W złożonym odwołaniu Prokuratur wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa w związku z art. 77 i 85 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli. Dalej zarzucono naruszenie art. 80 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez błędną ocenę całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji z jakiego powodu pominięto wskazany w piśmie z dnia [...] r. dowód dotyczący osób, które miały zostać postrzelone rykoszetem śrutu. Nadto zarzucono naruszenie § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań z zakresu ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic (Dz. U. z 2000r., nr 27, poz. 341), zgodnie z którym strzelnicy nie lokalizuje się na obszarach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W wyniku odwołania, ŚWINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne w sprawie, co dało podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. W przedmiotowej sprawie występują jedynie niewielkie różnice w stanie faktycznym, na jakim oparto decyzję nr [...]. Sprowadzają się one do braku tożsamości postępowań przygotowawczych prowadzonych pod nadzorem Prokuratury będących przyczyną złożenia poszczególnych wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz do zmian w stanie obiektu strzelnicy powodowanych naprawą stanowiska "[...]". Ponadto przedstawiono nową opinię techniczną dotyczącą strzelnicy myśliwskiej, jednakże jej ustalenia są tożsame z prezentowanymi w dokumencie z [...]r. Organ odwoławczy w całości podziela również stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego załączone do akt postępowania, zgodnie z którym w sprawie strzelnic jako obiektów budowlanych należy dokonać sprawdzenia zgodności użytkowania obiektu z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Jak dalej wskazuje GINB, w przypadku braku dokumentacji dotyczącej wybudowania obiektu organ zobowiązany jest do podejmowania czynności prawnych wynikających z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zwrócono uwagę, że w toku postępowania uzyskano dwie opinie techniczne dotyczące przedmiotowej strzelnicy myśliwskiej (datowane odpowiednio na [...] r. i [...] r.), w których to dokumentach jednoznacznie wskazuje się, że obiekty infrastruktury strzelnicy znajdują się w dobrym stanie technicznym, nie powodują zagrożenia życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - w trakcie użytkowania strzelnicy zgodnie z przeznaczeniem. Ponadto zauważono w ekspertyzie, że strzelnica oraz jej poszczególne elementy pozwalają na bezpieczne użytkowanie pod warunkiem ścisłego stosowania się do odpowiedniej decyzji Prezydenta Miasta S. i regulaminu strzelnicy. Dalej podkreślono, że PINB odniósł się zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego do kwestii symbolu jakim oznaczony jest teren, na którym znajduje się strzelnica (Z III - tereny rekreacyjne i sportowe; znajduje to również potwierdzenie w bazie Biuletynu Informacji Publicznej Miasta S.). Zdaniem organu odwoławczego PINB słusznie także zwrócił uwagę, że strzelnica wybudowana została w latach 60-tych XX wieku (1967 r.), na który to czas datowany jest szereg dokumentów niezbędnych do jej posadowienia zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym. Podkreślono w tym miejscu, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic, będące aktem wykonawczym do ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nie obowiązywało w czasie budowy strzelnicy będącej przedmiotem postępowania. Tym samym argument odwołującego jakoby organ miał podjąć takie czynności, które dostosowują aktualny stan faktyczny do stanu prawnego uznać winno się za chybiony z uwagi na zasadę nieretroakcji. W ocenie organu odwoławczego zgodzić się także należy z prezentowanym przez PINB stanowiskiem, iż z racji upływu kilkudziesięciu lat od budowy strzelnicy i niezachowania się dokumentu dotyczącego pozwolenia na jej budowę, należy wziąć pod uwagę kwestię obowiązku przechowywania takiej dokumentacji przez odpowiednie podmioty. Niemniej jednak w zakresie pozwolenia na budowę w sprawie tej trzeba odnieść się również do brzmienia ustawy Prawo budowlane z dnia 13 lutego 1961 r., (strzelnicę wybudowano w 1967 r.), nie zaś jak czyni to organ I instancji - jedynie do ustawy z roku 1974. Odnosząc się z kolei do stanowiska odwołującego, iż konieczne jest przeprowadzenie w sprawie dowodu z przesłuchania świadków pokrzywdzonych na skutek postrzału, organ II instancji zwrócił uwagę na brzmienie art. 78 § 1 kpa, iż celem i przedmiotem tego postępowania jest ustalenie tego, czy obiekty infrastruktury strzelnicy myśliwskiej znajdują się w dobrym stanie oraz czy nie powodują w trakcie użytkowania zagrożenia zdrowia, życia oraz bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zdaniem organu odwoławczego odpowiedź na powyższe pytanie dały stosowne oględziny oraz wnioski dwóch opinii technicznych jasno wskazujących na dobry stan techniczny obiektu i brak zagrożeń pod warunkiem właściwego zachowania się osób użytkujących strzelnicę. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Prokurator wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż sposób użytkowania strzelnicy położonej przy ul. [...] w S. nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Natomiast, w ocenie Prokuratora, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi podczas użytkowania strzelnicy występuje. Poza tym w skardze wskazano na naruszenie § 2 ust 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic, zgodnie z którym strzelnicy nie lokalizuje się na obszarach przeznaczonych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe. Zdaniem strony skarżącej bezspornym pozostaje dobry stan techniczny obiektów infrastruktury strzelnicy położonej przy ul. [...] w S. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, iż sposób użytkowania strzelnicy nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi podczas użytkowania strzelnicy występuje. Stąd konieczne jest dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Prokuratury Rejonowej w Siemianowicach Śląskich o sygn. [...], a w szczególności opinii sądowo - lekarskiej lek. med. R. C. z dnia [...] r. dla ustalenia, że użytkowanie strzelnicy zagraża życiu i zdrowiu ludzi, o czym świadczą obrażenia ciała poniesione przez A. L. w dniu [...] r. na skutek zranienia śrutem podudzia lewego. Dalej podniesiono, że nie sposób się zgodzić z twierdzeniem organu II Instancji, iż ze względu na zasadę nieretroakcji nie obowiązuje § 2 ust 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic, zgodnie z którym strzelnicy nie lokalizuje się na obszarach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, gdyż w 1967 r. takiego przepisu nie było. Podkreślono, że powołane rozporządzenie ma zastosowanie do funkcjonowania strzelnicy od momentu ogłoszenia rozporządzenia, czyli od dnia 27 kwietnia 2000 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie z tego względu, że Sąd nie stwierdził zaistnienia naruszeń prawa materialnego w niej wskazanych, jak również innych uchybień materialnoprawnych i procesowych, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w kontrolowanej decyzji. W pierwszym rzędzie Sąd nie podziela stanowiska wyrażanego w skardze jakoby przepisy rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic (Dz.U. z 2000 r., Nr 4, poz. 12), będące aktem wykonawczym do ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1839) w części dotyczącej § 2 ust. 2 pkt. 5, odnoszącego się do zakazu lokalizacji strzelnic na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-sportowe znajdowały zastosowanie do strzelnic istniejących w dacie wejścia w życie tegoż rozporządzenia. Zważywszy na brak przepisów przejściowych w tym akcie można oczywiście przyjąć, iż obowiązują one co do zasady na przyszłość, jednakże nie wyklucza to obowiązku dostosowania istniejących strzelnic do wymogów wynikających z rozporządzenia. Przyjdzie zauważyć, że rozporządzenie ustala wymagania w zakresie ochrony środowiska, jakie powinny być spełnione przy budowie i użytkowaniu strzelnic, wobec czego tam, gdzie wymogi dotyczą użytkowania (np. w § 5) można przyjąć obowiązek dostosowania do nich strzelnic już istniejących. Natomiast cały § 2 ust. 2 w tym również pkt. 5 dotyczy lokalizacji strzelnic, a więc nie etapu użytkowania, ale podejmowania decyzji w kwestii usytuowania strzelnicy na określonym terenie. Inaczej rzecz ujmując, to nie prowadzący strzelnicę powinien dostosować jej lokalizację do określonych wymogów, ale wyznaczenie terenów rekreacyjno-wypoczynkowych w planie miejscowym powinno przebiegać z uwzględnieniem tego ograniczenia (zakazu). Jeśli chodzi o naruszenie art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, dalej: pr. bud.). to, zdaniem Sądu, prowadzone postępowanie nie wykazało, aby zaistniała przesłanka warunkująca jego zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wobec tego, wydanie decyzji o której tam mowa, jest uwarunkowane: 1/ zaistnieniem stanu faktycznego opisanego w hipotezie wskazanej normy, tj. stwierdzeniem, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku; 2/ stan taki wiąże się (jest wynikiem) pewnych "nieprawidłowości", które mają charakter "budowlany" To drugie zastrzeżenie jest o tyle istotne, że uwaga skarżącej skupiła się na użytkowaniu strzelnicy w sposób zagrażający życiu czy zdrowiu ludzi, natomiast pominięto kwestię naruszeń prawa budowlanego (nieprawidłowości budowlanych) w zakresie użytkowania obiektu. Jest to tyle istotne, że w aktach sprawy znajdują się dwie opinie techniczne oraz dokumenty z corocznego przeglądu technicznego infrastruktury strzelnicy, wedle których strzelnica jest w dobrym (właściwym) stanie technicznym i jeśli pojawiają się jakieś zagrożenia, to wiążą się one nie tyle ze stanem technicznym , co z przestrzeganiem regulaminu strzelnicy. Ponadto, samo to, że użytkowanie obiektu stwarza takie zagrożenia, nie jest wystarczające do tego, aby na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 2 pr. bud, nałożyć na prowadzącego strzelnicę określonych obowiązków odnośnie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem Sądu nie zostało także wykazane wadliwe użytkowanie obiektu (tj. w sposób zagrażający wskazanym w przepisie wartościom), skoro w skardze podano tylko jeden przypadek obrażeń ciała, który mógł mieć związek z funkcjonowaniem strzelnicy. Można mieć także daleko idące wątpliwości czy śrut "opadający" poza terenem strzelnicy powoduje, ze względu na utratę mocy, zagrożenia dla zdrowia ludzi przebywających na terenie rekreacyjno- sportowym (rejon stawu "[...]"). Poza tym, jak wynika z akt sprawy, stanowisko na strzelnicy, z którego teoretycznie śrut powodujący zagrożenia miałby opadać, zostało zamknięte. W tym stanie rzeczy. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał aby zaistniała podstawa do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt. 2 pr. bud., a tym samym brak podstawy do umorzenia prowadzonego przez organ I instancji postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Co za tym idzie kontrolowana decyzja, na mocy której ŚWINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB w sprawie umorzenia postępowania jest zgodna z prawem Sąd postanowił skargę Prokuratora oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.