I SA/Rz 760/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-09-03
Skład orzekający: Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w sytuacji, gdy masa upadłości dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie kosztów postępowania sądowego, mimo licznych toczących się postępowań?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym syndykowi masy upadłości, uznając, że dysponuje on środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Pomimo licznych postępowań i potencjalnie wysokich kosztów, indywidualna ocena wniosku wykazała, że obecny stan środków na rachunku bankowym masy upadłości pozwala na uregulowanie opłat sądowych, które w niniejszej sprawie kształtują się na minimalnym poziomie.Stan faktyczny
JP, syndyk masy upadłości U., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od opłat sądowych w sprawie dotyczącej długu celnego. Syndyk argumentował, że masa upadłości znajduje się w złym stanie finansowym z powodu licznych postępowań i potencjalnie wysokich kosztów. Wartość przedmiotu zaskarżenia ustalono na 1.788 zł, a wpis od skargi na 100 zł. Stan rachunku bankowego masy upadłości wynosił około 3.000.000 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – syndyka masy upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – syndyka masy upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ww [.] z dnia w [.] lipca 2018 r. nr w [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
JP - syndyk masy upadłości U. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w skardze, że chodzi o opłaty sądowe.
W złożonych oświadczeniach (skarga, formularz) podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem upadłej Spółki/Syndyka toczy się przed organami administracji skarbowej wiele postępowań, doręczono mu już około 700 decyzji administracyjnych I instancji dotyczących należności celno-podatkowych. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 dokonanych przez Spółkę zgłoszeń celnych, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się jednorazowo od 100 do przeszło 1.000 zł. Każda łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Aktualny stan rachunku bankowego wynosi około 3.000.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, a stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa.
Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I określił na 1.788 zł; wpis od skargi powinien zatem wynieść 100 zł.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Analiza wniosku nie pozwoliła na jego uwzględnienie. Opłaty sądowe kształtować się będą na minimalnym poziomie, każda wyniesie 100 zł. Wydatki takie znajdują w całości pokrycie w zadeklarowanych środkach pieniężnych masy upadłości. Biorąc natomiast pod uwagę, że jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze uznać należało, że Syndyk posiada możliwość zadośćuczynienia w niniejszej sprawie wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim, także przy kumulacji opłat z innych spraw, których wysokość jest zbliżona lub korzysta w nich z częściowego prawa pomocy.
Syndyk rzeczywiście jest uczestnikiem wielu spraw sądowych, ale każdą należy ocenić indywidualnie. W 2018 r., na dzień 31 sierpnia, zarejestrowanych zostało 255 spraw tego podmiotu. Jednak pomimo regulowania opłat sądowych w licznych wcześniej inicjowanych sprawach stan środków masy upadłości uległ poprawie. Zwiększył się o 200 000 zł, z kwoty około 2.800.000 zł do około 3.000.000 zł. Dysponując takimi walorami, nawet przy konieczności pokrywania także innych jeszcze wydatków, poniesienie kosztów niniejszego postępowania sądowego jest w pełni w zasięgu wnioskodawcy. Okoliczności te stanowią zaprzeczenie przesłanek prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa, ponieważ Syndyk posiada dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Nie przedstawiono natomiast dowodów na istnienie zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę. Stan środków na rachunku bankowym czynił też zbędnym kierowanie do wnioskodawcy wezwania w trybie art. 255 Ppsa, ponieważ informacje zawarte w formularzu oraz fakty znane referendarzowi z urzędu były wystarczające do oceny wniosku. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego należy zaś zaliczać do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344) i traktować na równi z innymi podobnymi wydatkami mieszczącymi się w dyspozycji przepisów art. 230 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło