III SA/Po 107/18

Dnia 4 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: St. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopaliny oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku W.N., zwanego dalej Skarżącym, o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia na wniosek Skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie udzielenia przedsiębiorcy J.B. koncesji na wydobywanie kopaliny z części złoża kruszywa naturalnego "[...]" położonego w [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia [...] października 2017 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie uzgodnienia udzielenia J.B. koncesji na wydobywanie kopaliny z części złoża kruszywa naturalnego "[...]" położonego w miejscowości [...], gmina [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. SKO w [...] odmówiło wszczęcia postępowania wskazując, że Skarżącemu nie przysługuje interes prawny, co wynika z treści art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2011 r. Prawo górnicze i geologiczne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2126). Skarżący nie jest właścicielem działki położonej w obszarze górniczym, lecz działek z nim sąsiadujących, zatem postępowanie nie może zostać wszczęte. Wskutek rozpoznania wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., wskazanym we wstępie, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r., podtrzymując prezentowane w nim stanowisko. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący wniósł o uchylenie obu postanowień, zobowiązanie SKO w [...] do wydania w terminie jednego tygodnia postanowienia o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r., dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: pisma SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiającego wszczęcia postępowania na okoliczność braku wszczęcia postępowania, wyjaśnienia podstaw i przesłanek decyzji, Uchwały [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] wraz z rysunkiem studium w skali 1:25 000 stanowiącym załącznik nr 2 do tej Uchwały, oraz tekstem ujednoliconym tego studium stanowiącym załącznik nr 3 do tej Uchwały oraz z postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 10 lipca 2017 r na okoliczność przeznaczenia w ww. studium terenu objętego Postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. jako tereny rolne, sprzeczności treści tego Postanowienia z obowiązującym w trakcie jego wydawania ww. studium, wydania ww. Postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, ponadto z Uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszary położone w obrębie wsi [...], gmina [...] na okoliczność przeznaczenia działek należących do Skarżącego praktycznie sąsiadujących z terenem, w odniesieniu do którego Wójt Gminy [...] wydał w dniu [...] lipca 2017 r. przedmiotowe Postanowienie, jako tereny mieszkaniowe, z odpisu księgi wieczystej na okoliczność prawa własności Skarżącego do działek sąsiadujących z terenami, w odniesieniu do których Wójt Gminy [...] wydał w dniu [...] lipca 2017 r. przedmiotowe Postanowienie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 61a § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 124 § 2, art. 126, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 2 k.p.a., - art. 41 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego - art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 78 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. (sygn. akt II GZ 296/18), na skutek zażalenia wniesionego przez pełnomocnika Skarżącego, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r. zawieszającego postępowanie sądowe z uwagi na sprawę zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą SK 19/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Istota sporu w niniejszej sprawie w rzeczywistości sprowadza się do kwestii, czy Skarżącego można uznać za stronę postępowania w przedmiocie uzgodnienia dotyczącego udzielenia koncesji. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości gruntowych w granicach projektowanego lub istniejącego obszaru górniczego lub miejsc wykonywania robót geologicznych, lecz znajdujących się poza tym obszarem/miejscami. Zgodnie z art. 23 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2011 r. Prawo górnicze i geologiczne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2126, zwanej dalej: P.g.g.), w odniesieniu do działalności prowadzonej poza granicami obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, podziemne składowanie odpadów albo podziemne składowanie dwutlenku węgla - wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności; kryterium uzgodnienia jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w sposób przewidziany w art. 7. Zgodnie natomiast z art. 41 ust. 1 i 2 P.g.g. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, stronami postępowań prowadzonych na podstawie niniejszego działu w odniesieniu do działalności wykonywanej w granicach nieruchomości gruntowych są ich właściciele (użytkownicy wieczyści).Stronami postępowań prowadzonych na podstawie niniejszego działu nie są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości znajdujących się poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego lub miejscami wykonywania robót geologicznych. Nie ma wątpliwości, że ww. uregulowanie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., bowiem kwestia interesu prawnego właścicieli nieruchomości położonych poza obszarem górniczym została oceniona i rozstrzygnięta przez samego ustawodawcę. Działem, o którym mowa w powyższym przepisie jest Dział III – Koncesje, obejmujący przepisy od art. 21 do 49zw. Niewątpliwie zatem art. 23 ust. 2a znajduje się w powyższym dziale. Biorąc pod uwagę, że organy władzy publicznej nie zostały wyposażone w kompetencje do dokonywania samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rangi ustawowej i kwestionowania ich ważności, to w związku z tym nie mają prawa odmowy stosowania przepisów należących do obowiązującego porządku prawnego, dopóki nie zostaną one wyeliminowane z systemu prawnego przez powołany do tego organ, tj. Trybunał Konstytucyjny. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że organ zasadnie uznał Skarżącego za podmiot niebędący stroną. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził zarzucanych przez Skarżącego naruszeń przepisów postępowania, P.g.g., jak i podnoszonych przez Skarżącego zarzutów naruszenia przepisów rangi konstytucyjnej. Z kolei oddalając wniosek dowodowy pełnomocnika strony skarżącej zawarty w skardze, Sąd miał na uwadze, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności zaskarżonego aktu opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżony akt. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., o sygn. akt I OSK 2574/14, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W toku postępowania organ - wbrew zarzutom skargi - poczynił niezbędne ustalenia w przedmiocie położenia nieruchomości należących do skarżących oraz ich ewentualnego pokrywania się z obszarem górniczym. Jak wcześniej podkreślono, w sprawie nie było sporne, że Skarżący nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości gruntowych w granicach projektowanego lub istniejącego obszaru górniczego lub miejsc wykonywania robót geologicznych, lecz znajdujących się poza tym obszarem/miejscami. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.