VII SA/Wa 346/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien oddalić sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli kontrola sądu ogranicza się do formalnej oceny przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania była uzasadniona. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji była przedwczesna z powodu wątpliwości co do przedmiotu postępowania i niewystarczającego postępowania dowodowego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola sądu w postępowaniu sprzeciwowym ma charakter formalny i ogranicza się do oceny, czy istniały przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu M.K. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie prac budowlanych i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. PINB pierwotnie umorzył postępowanie dotyczące przebudowy parteru budynku usługowo-mieszkalnego oraz rozszerzył je na przebudowę budynku gospodarczego, uznając, że prace zostały przywrócone do stanu poprzedniego. Strony wniosły odwołanie, a WINB uchylił decyzję PINB, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i niewystarczające postępowanie dowodowe, w szczególności w zakresie oceny zmiany sposobu użytkowania i bezpieczeństwa połączenia budynków. M.K. wniósł sprzeciw, zarzucając sankcjonowanie samowoli budowlanej i brak wyegzekwowania nałożonych obowiązków.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M.K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw od decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., znak:[...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, - "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. "Prawo budowlane" (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), po rozpatrzeniu odwołania M.K., M.K. oraz A. i S.S. - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. ("PINB w G.") z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak:[...], PINB w G. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w stosunku do B.S. w sprawie prac budowlanych związanych z przebudową parteru (części usługowej) budynku usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...]przy ul. [...] w G. Przedmiotem w.w. postępowania organ uczynił przebudowę w części usługowej budynku mieszkalno – usługowego, poprzez wykonanie wewnętrznych ścian działowych o konstrukcji lekkiej, które wydzieliły nowe pomieszczenia socjalne i techniczne wraz z wykonaniem wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz instalacji wentylacyjnej pod usługę związaną z planowaną apteką, a następnie rozszerzył zakres postępowania także na przebudowę budynku gospodarczego, który funkcją będzie łączył się z częścią usługową budynku mieszkalno-usługowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że lokal objęty postępowaniem został przywrócony do stanu poprzedniego ponieważ "kontrola na gruncie przeprowadzona przez pracowników organu nadzoru budowlanego w G. w dniu [...] grudnia 2016 r. potwierdziła wykonanie rozbiórek ścian działowych wydzielających nowe pomieszczenia wraz z usunięciem wszelkich instalacji. Ponadto przywrócono również prawidłową funkcję budynku tj. oddzielono część gospodarczą budynku gospodarczego od części usługowej budynku mieszkalno-usługowego".
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. A. i S.S. wnieśli o ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego, z uwagi na kontynuowanie samowoli budowlanej przez B.S. i wykonywanie robot budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania budynku usługowo-mieszkalnego w G..
W dniu [...] maja 2017 r. przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili w w.w. budynku czynności kontrolne, podczas których właściciel okazał: zgłoszenie Starosty [...]dotyczące "wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu lekkich ścianek działowych z płyt gipsowo-kartonowych na stelażu metalowym w istniejącym budynku usługowo - mieszkalnym w ramach przebudowy istniejącego budynku", pozytywną opinię [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2017 r. oraz zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. o niewniesieniu sprzeciwu. Podczas przeprowadzonej kontroli "stwierdzono wykonanie (przebudowy) wszystkich prac związanych z przebudową budynku zgodnie z dokumentacją ze zgłoszenia. Trwają jeszcze drobne roboty wykończeniowe".
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. M.K. wystąpiła o kontrolę z uwagi na trwające - jej zdaniem - bardzo głośne prace remontowe, polegające na rozwalaniu ścian wewnętrznych.
W dniu [...] maja 2017 r. PINB w G. przeprowadził czynności kontrolne, w wyniku których ustalił, że w spornym budynku trwają prace w ramach bieżącej konserwacji, nie stwierdzono wykonywania robót rozbiórkowych - w postaci wyburzania ścian wewnętrznych.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., PINB w G. nałożył na B.S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych prac, pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, inwentaryzacji wykonanych robót z opisem technicznym oraz niezbędnymi uzgodnieniami przebudowanej części parterowej budynku przylegającej do budynku mieszkalno-usługowego do strony wschodniej połączonej funkcją usługową w parterze z budynkiem mieszkalno-usługowym, na dz. nr ewid. [...]w G.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r., inwestor przekazał ekspertyzę techniczną wykonanych prac budowlanych pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi wraz z inwentaryzacją wykonanych robót i opisem technicznym, sporządzoną przez T.R. posiadającego uprawnienia w spec. arch. nr [...] oraz uprawnienia w spec. konstr.-bud. Nr[...].
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., PINB w G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy części parterowej przylegającej do w.w. budynku usługowo-mieszkalnego.
Odwołanie od w.w. decyzji wnieśli M.K., M.K. oraz A. i S.S.
Organ II instancji, po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów procesowych (art. 80, 7, 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a.) a w związku z tym i przepisów prawa materialnego. Tym samym decyzję należało uchylić.
W ocenie organu II instancji umorzenie postępowania z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie przedmiotowej inwestycji było co najmniej przedwczesne.
[...] WINB wskazał na art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei, powołując się na art. 7 i 77 k.p.a., organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a przed wydaniem merytorycznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto organ odwoławczy podniósł, powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, że uprawnienie organu administracji do wydawania rozstrzygnięć nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonywującej pod względem prawnym i faktycznym. W ocenie organu w.w. zasady postępowania administracyjnego odnoszą się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, tj. całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". Organ odwoławczy, przywołując również treść art. 107 § 3 k.p.a., stwierdził, iż ustalenia poczynione w postępowaniu dowodowym powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji.
W konsekwencji, w ocenie organu II instancji, zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem w.w. przepisów a dokonana przezeń analiza zgromadzonego materiału dowodowego – daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, celem którego będzie dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Organ przypomniał, że przedmiotem sporu - w rozpoznawanej sprawie - jest przebudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku usługowo-mieszkalnego, zatem - organ I instancji zobowiązany był do zbadania w toku postępowania nie tylko legalności wykonanych robót budowlanych, ale także zmiany sposobu użytkowania w.w. budynku. Tymczasem w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. PINB w G. wskazał, że przedmiotem umorzenia czyni jedynie przebudowę części parterowej przylegającej do budynku usługowo-mieszkalnego na dz. ewid. nr [...] przy ul. [...] w G.
Mając na uwadze w.w. argumenty organ II instancji stanął na stanowisku, że istnieje rozbieżność między zakresem rozpoznawanej sprawy w świetle zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a tym jaki zakres sprawy organ I instancji opisał w sentencji decyzji.
Nadto organ II instancji stwierdził również nieprawidłowości w kontekście zakresu wykonanych robót budowlanych w części gospodarczej przyległej do budynku mieszkalno-usługowego, które organ I instancji uczynił przedmiotem oceny.
Organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. PINB w G. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone względem B.S. w sprawie prac budowlanych związanych z przebudową parteru (części usługowej) budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w G. przy ul.[...]. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotem postępowania organ I instancji uczynił przebudowę w części usługowej budynku mieszkalno-usługowego, poprzez wykonanie wewnętrznych ścian działowych o konstrukcji lekkiej, które wydzieliły nowe pomieszczenia socjalne i techniczne wraz z wykonaniem wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz instalacji wentylacyjnej pod usługę związaną z planowaną apteką, a następnie rozszerzył zakres postępowania także na przebudowę budynku gospodarczego, który funkcją będzie łączył się z częścią usługową budynku mieszkalno-usługowego. [...] WINB podniósł również, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano, że lokal objęty postępowaniem został przywrócony do stanu poprzedniego ponieważ "kontrola przeprowadzona przez pracowników organu nadzoru budowlanego w G. w dniu [...] grudnia 2016 r. potwierdziła wykonanie rozbiórek ścian działowych wydzielających nowe pomieszczenia wraz z usunięciem wszelkich instalacji. Ponadto przywrócono również prawidłową funkcje budynku tj. oddzielono cześć gospodarcza budynku gospodarczego od części usługowej budynku mieszkalno-usługowego". W ocenie organu II instancji powyższe nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ z protokołu nie wynika w jaki sposób nastąpiło oddzielenie budynków.
W konsekwencji, [...] WINB podniósł, że skoro organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji stwierdził, że oddzielono część gospodarczą budynku gospodarczego od części usługowej budynku mieszkalno-usługowego, to przedmiotem oceny winien uczynić również rozebranie/usunięcie tej części pomiędzy budynkiem gospodarczym a usługowo-mieszkalnym, która obecnie umożliwia swobodną komunikację i ocenić, czy obecne rozwiązania konstrukcyjne na wysokości połączenia obu części są wystarczające aby zapewnić bezpieczeństwo konstrukcyjne budynku. Organ wskazał, że choć w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się "Ekspertyza techniczna wykonanych prac budowlanych pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi wraz z inwentaryzacją wykonanych robót i opisem technicznym", przedłożona przy piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. w związku z postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., to jednak – w ocenie organu II instancji - nie odpowiada ona na pytanie w powyższym zakresie, ponieważ jej zakresem objęta jest analiza zgodności z prawem wykonania jedynie ścianek działowych a nie połączenia pomiędzy budynkami. Zdaniem organu II instancji w.w. braki w materiale dowodowym organ I instancji winien uzupełnić. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienie kwestii bezpieczeństwa połączenia budynków ma istotne znaczenie w sprawie.
Ponadto, organ II instancji nie zgodził się z zawartymi w zaskarżonej decyzji organu I instancji argumentami, w zakresie uznania, że sporna część połączona z budynkiem mieszkalno-usługowym stanowi część usługową. Organ wyjaśnił, że jakkolwiek na przestrzeni lat i funkcjonowania obiektu część ta pełniła funkcję usługową, niemniej jednak z formalno-prawnego punktu widzenia nigdy nie zmieniła sposobu użytkowania z pierwotnej - gospodarczej na usługową, którą pełni przyległy budynek mieszkalno-usługowy. O powyższym – w ocenie organu II instancji - świadczy m. in. przytoczony przez organ I instancji akt notarialny, który sporną część traktuje jako gospodarczą: "na nieruchomości znajduje się dom murowany z piętrowy kryty papą z częścią gospodarczą - to jest warsztatem masarskim"; szkic sytuacyjny wraz z legendą istniejących obiektów na działce, która traktuje sporną i część gospodarczą jako "Budynek gospodarczy murowany kryty papą"; decyzja z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Urzędu i Miasta w G., którą inwestor uzyskał warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie przeznaczenia lokalu z gospodarczego na usługowo-handlowy na działce ew. [...]przy ul. [...] w G. - od strony ul. S. - której kopia znajduje się w aktach sprawy [...]. W ocenie organu II instancji, powyższe przesądza, że sporna część przylegająca do budynku mieszkalno-usługowego ma charakter budynku gospodarczego, w stosunku do której ani poprzedni a także obecny z właściciel nie przeprowadził procedury zmiany sposobu użytkowania ograniczając się jedynie do uzyskania warunków zabudowy. Tym samym - zdaniem [...] WINB - obecny sposób użytkowania należy oceniać mając na uwadze pierwotne przeznaczenie obiektu, tj. jako budynku gospodarczego a nie usługowego. Nadto organ stwierdził, że fakt podjęcia przez właściciela starań o zmianę sposobu użytkowania nie przesądza o dokonaniu formalnej zmiany sposobu użytkowania.
Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołujących się, organ II instancji wyjaśnił, że zamierzony na przyszłość przez inwestora sposób użytkowania w postaci lokalu usługowego - apteki nie świadczy o zmianie sposobu użytkowania, bowiem organy oceniają aktualny stan faktyczny a ten świadczy, że obiekt także w tej części nie jest użytkowany. Samo połączenie spornych części poprzez brak rozdzielenia nie oznacza automatycznie, że część gospodarcza będzie użytkowana jako usługowa tak jak przylegająca cześć mieszkalno-usługowa, niemniej jednak tylko do momentu faktycznej zmiany sposobu użytkowania. Organ zaznaczył również, że inwestor planując zmianę sposobu użytkowania spornej części z gospodarczej na usługową - aptekę może wystąpić z odpowiednim wnioskiem do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Powołując się na art. 80 k.p.a. i art. 15 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące zasady dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy wskazał, że na obecnym etapie postępowania uzupełniając materiał dowodowy w części ekspertyzy technicznej o sporne połączenie części gospodarczej i mieszkalno-usługowej oraz dokonując oceny rozszerzonego materiału dowodowego tylko w ramach postępowania odwoławczego, a także rozszerzając zakres postępowania na zmianę sposobu użytkowania części gospodarczej, naruszyłby powyższą zasadę.
Ponadto, [...] WINB powołując się na art. 234 k.p.a. stanowiący, iż w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, organ wyjaśnił, że niniejsze rozstrzygnięcie stanowi jednocześnie odpowiedź na skargę M.K. z dnia [...] października 2017 r. na działanie PINB w G. w przedmiotowym zakresie, przekazaną przy piśmie GUNB z dnia [...] października 2017 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. M.K. wniósł, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprzeciw od powyższej decyzji.
Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy pominął kwestię dotyczącą powstania budynku gospodarczego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, odtworzonego w ramach samowolnej odbudowy bez projektu technicznego i bez pozwolenia na budowę, co – zdaniem skarżącego – było podstawą nałożenia na inwestora, postanowieniem PINB w G. z [...] czerwca 2017 r., obowiązku przedłożenia ekspertyzy wykonanych prac pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, inwentaryzacji wykonanych robót z opisem technicznym oraz niezbędnymi uzgodnieniami. Nadto stwierdził, że inwestor nie wykonał w.w. obowiązku zgodnie z brzmieniem niniejszego postanowienia i przepisami Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił, że inwestor nie przedstawił nawet inwentaryzacji wykonanych przez siebie robót bez projektu technicznego i uzgodnień oraz bez pozwolenia na budowę.
Jednocześnie skarżący podkreślił, że decyzją z [...] sierpnia 2017 r. - pomimo w.w. braków - z pominięciem art. 81 c ust 2 i 4 p.b. - organ umorzył postępowanie administracyjne sankcjonując samowolę budowlaną.
Skarżący, powołując się na zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w tym akta sprawy sądowej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w G. [...]Wydział Cywilny sygn. akt:[...], [...] o zniesienie współwłasności nieruchomości, dokumentację zdjęciową, opinię pisemną i ustną biegłego sądowego inż. Kozłowskiego stwierdził, iż przedmiotowy budynek był w fatalnym stanie technicznym już w 1998 r. - "wejście do niego było niemożliwe ze względu na istniejące zagrożenia" (str. 3 opinii pkt 4) oraz, że sam wspówłaściciel – Z.S., kilka lat później stwierdził w Sądzie, że dach budynku uległ zawaleniu. Zdaniem skarżącego przedmiotowy budynek najprawdopodobniej został samowolnie odbudowany po zakończeniu w.w. postępowania sądowego po uzyskaniu decyzji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] o warunkach zabudowy - bez projektu technicznego i pozwolenia na budowę.
Dalej stwierdził, że PINB w G. nie wyegzekwował nałożonego - postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. - na inwestora obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej budynku i inwentaryzacji wykonanych robót. Wskazał, że nawet strony postępowania, tj. A. i S.S. podnosili, że przedłożona ekspertyza nie jest ekspertyzą w rozumieniu prawa budowlanego, ponieważ nie odnosi się do konstrukcji budynku: fundamentów, ścian nośnych, konstrukcji dachu. Skarżący zarzucił również, że autorzy opracowania - uprawnieni budowlani - kilkukrotnie poświadczyli nieprawdę co do rzekomego odtworzenia wcześniej nieistniejących instalacji: elektrycznej, centralnego ogrzewania i wodno-kanalizacyjnej.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a." w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, kontroluje jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. W związku z tym poza oceną Sądu pozostają pozostałe zarzuty zawarte w sprzeciwie.
Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ale jako rozstrzygnięcia właśnie o charakterze kasatoryjnym. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na kontroli sądowej, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Po 649/17, CBOSA).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia [...] WINB z dnia [...] stycznia 2018 r. stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym trybie organ wydaje decyzję procesową, w której nie zajmuje stanowiska merytorycznego w stosunku do przedstawionego stanu faktycznego i prawnego, czyli nie rozpoznaje sprawy co do jej istoty, a jedynie eliminuje z obrotu nieprawidłową - w ocenie organu odwoławczego - decyzję przekazując tę sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na dostrzeżone nieprawidłowości lub uchybienia procesowe.
Dokonując oceny legalności powyższej decyzji Sąd zobligowany jest skontrolować czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty.
Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego – zasadą dwuinstancyjności – każda sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, na skutek złożonego odwołania, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa.
W zaskarżonej decyzji [...]WINB, orzekając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo uznał, że wydane rozstrzygniecie przez organ I instancji jest przedwczesne z uwagi na wątpliwości co do przedmiotu niniejszego postępowania oraz niewystarczające postępowanie dowodowe.
Tym samym nie jest możliwe merytoryczne zakończenie sprawy.
Uzasadniając powyższe, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest przebudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku usługowo-mieszkalnego. Wobec tego, organ I instancji zobowiązany był do skontrolowania nie tylko legalności wykonanych robót budowlanych, ale także zmiany sposobu użytkowania w.w. budynku. Natomiast sentencja decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. wskazuje, że przedmiotem umorzenia jest jedynie przebudowa części parterowej przylegającej do budynku usługowo-mieszkalnego na dz. ewid. nr [...] przy ul. [...]w G. Przedmiot postępowania powinien odzwierciedlać stan faktyczny sprawy oraz musi być zgodny z rozstrzygnięciem organu I instancji korespondującym z uzasadnieniem decyzji. Organ II instancji prawidłowo stanął więc na stanowisku, że istnieje rozbieżność między zakresem rozpoznawanej sprawy w świetle zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a tym jaki zakres sprawy organ I instancji opisał w sentencji i to powinno być wyjaśnione.
Prawidłowo także organ II zwrócił uwagę, że nieprawidłowości jakie dostrzegł w kontekście zakresu wykonanych robót budowlanych w części gospodarczej przyległej do budynku mieszkalno-usługowego, uzasadniają ponowną ocenę w kontekście wyjaśnienia bezpieczeństwa połączenia budynków albowiem przedłożona ekspertyzę techniczna wykonanych prac budowlanych pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi wraz z inwentaryzacją wykonanych robót i opisem technicznym, sporządzona przez T.R. jest niewystarczająca w tym zakresie.
W konsekwencji, dopiero w zależności od wyniku postępowania wyjaśniającego oraz oceny uzupełnionego (z zaleceń organu odwoławczego) materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego I instancji będzie miał możliwość wydania prawidłowego orzeczenia w powyższej sprawie i zajęcia bezspornego stanowiska czy nie doszło do naruszenia prawa, zaś rozstrzygnięcie takie ponownie skontroluje organ odwoławczy.
Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2a p.p.s.a. i art. 64d §1 p.p.s.a., mając na uwadze treść art. 64e p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło