II GZ 424/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1438/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r.; nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1438/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H. W. wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2018 r., w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Sąd I instancji podniósł, że skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2018 r., wskazując, że wywołają one skutki niemożliwe do odwrócenia, tj. utratę pracy i zarobku przez okres pozostawania bez pracy, czym narazi skarżącego na niemożliwość zaspokojenia bieżących potrzeb. Dodatkowo, pomimo braku prawomocnego skazania i domniemania niewinności utrata pracy stanowić będzie quasi sankcję karną. W konsekwencji doprowadzi to do kolejnych kosztów związanych z procedurą ponownego wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Ponadto skarżący nie będzie miał możliwości uzyskania rekompensaty utraconych dochodów z uwagi na skreślenie go z listy. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA stwierdził, że skarżący nie udokumentował podnoszonego przez siebie zwolnienia z pracy, jak również swojej obecnej sytuacji majątkowej, rodzinnej, zawodowej, posiadania czy też braku środków pieniężnych niezbędnych do utrzymania siebie, ewentualnie osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym. Sąd I instancji podkreślił także, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej skarżący – skoro nie jest prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne – może pracować jako pracownik ochrony, co do którego nie jest wymagany wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W związku z powyższym WSA uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie, w jakim Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonalności decyzji, mimo iż zachodzą prawne przesłanki do takiego wstrzymania. W związku z powyższym wniósł o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Podkreślić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która może ale nie musi mieć charakteru materialnego i nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny tej oceny nie podziela, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i wstrzymaniem wykonania skarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wynika, iż przesłanki uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Za usprawiedliwione uznać należało twierdzenie wnioskodawcy, że wykonanie zaskarżonej decyzji bezsprzecznie będzie skutkowało utratą przez skarżącego uprawnień do prowadzenia dotychczasowej działalności w ramach świadczenia usług z zakresu ochrony fizycznej. Tym samym nie dość, że po stronie wnioskodawcy zaistnieje obowiązek ponownego ubiegania się o uprawnienia i wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, to jeszcze utrata kwalifikacji skutkować będzie niespełnieniem przesłanek podmiotowych, warunkujących prowadzenie tego rodzaju działalności, co z kolei może przyczynić się do jej zaprzestania. Brak możliwości wykonywania pracy w sposób oczywisty wpłynie zaś na sytuację materialną skarżącego. Przedstawione okoliczności sprawy w sposób wystarczający dowodzą, że wystąpiła określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanka niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkująca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.