II SA/Bk 47/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi F. [...] P. w W. na decyzję Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. z dnia [...] grudnia 2017 roku w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. z dnia [...] listopada 2017 roku numer [...]; 2. zasądza od Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na rzecz skarżącej F. [...] P. w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 13.09.2017 r. Fundacja [...] P. w W. zwróciła się do Nadleśniczego B., w trybie dostępu do informacji publicznej, o udostępnienie informacji w zakresie podania nazw podmiotów prawnych które złożyły oferty wygrywające na aukcjach nr [...], [...] i [...] (sprzedaż drewna z Nadleśnictwa B.), zgodnie z numeracją określoną na portalu e–drewno.pl, zakończonych w dniu 12.09.2017 r. Decyzją z dnia [...].11.2017 r., skierowaną do Pani M. D. – K. Nadleśniczy Nadleśnictwa B. odmówił udostępnienia informacji publicznej ze względu na fakt, że prowadziłoby to do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy. Wskutek odwołania Fundacji [...] P., decyzją z dnia [...].12.2017 r. zatytułowaną "Odpowiedź na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].11.2017 r. znak [...]", Nadleśniczy Nadleśnictwa B. orzekł (cyt.) "odmowę udostępnienia informacji publicznej w zakresie podania nazw podmiotów, które złożyły oferty wygrywające na aukcjach nr [...], [...] i [...] (sprzedaż drewna z Nadleśnictwa B.), zgodnie z numeracja określoną na portalu e-drewno.pl, zakończonym w dniu 12 marca 2017 r.". W dalszej części znajduje się uzasadnienie decyzji, której materialnoprawną podstawą jest art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6.09.2001 r. – o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), zwanej dalej: u.d.i.p. Organ uzasadnił odmowę udzielenia żądanej informacji ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, który nie zrezygnował z takiej ochrony. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła Fundacja [...] P. (zwana dalej: skarżącą) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając decyzji naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez odmowę udzielenia wnioskowanej informacji w sytuacji gdy jej ujawnienie nie narusza tajemnicy żadnego przedsiębiorcy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi, Fundacja przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie i zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny, z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej: p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę, z urzędu, również takie uchybienia zaskarżonej decyzji, które nie zostały podniesione w skardze. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Taka sytuacja powstała w sprawie niniejszej, bowiem skład orzekający dostrzegł rażące błędy proceduralne zarówno w sformułowaniu decyzji I jak i II instancji, skutkujące nieważnością. Decyzja z dnia [...].11.2017 r. została skierowana do niewłaściwego adresata – Pani M. D. – K., która nie była wnioskodawcą jako osoba fizyczna, lecz reprezentowała Fundację [...] P. będąc jej prezesem. Zatem w imieniu Fundacji podpisywała wszelką dokumentację, w tym wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 13.09.2017 r., a następnie odwołanie, skargę do Sądu itp. Z komparycji decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że rozpatrzono wniosek Pani M. D. – K. złożony "w dniu 11.10.2017 r.". Tymczasem nie jest kwestią sporną, że należało rozpatrzeć wniosek z dnia 13.09.2017 r. Fundacji [...] P., a nie Pani D. – K. Istnieje sprzeczność pomiędzy datą wniosku wymienioną w komparycji decyzji, a datą, którą organ operuje w jej uzasadnieniu. Błędy powyższe nie zostały przez organ (a także przez skarżącą) ani dostrzeżone ani też sprostowane, stanowią zaś w ocenie Sądu rżące naruszenie prawa w aspekcie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.. Zgodnie z art. 107 §1 pkt 3 i 5 k.p.a. podstawowymi elementami decyzji administracyjnej jest oznaczenie strony oraz zawarcie rozstrzygnięcia co powinno być (rzecz oczywista) sformułowane prawidłowo i zgodnie ze stanem faktycznym. Tymczasem decyzja z dnia [...].11.2017 r. tych wymogów nie spełnia ponieważ, jak wyżej wskazano, zawiera błąd co do osoby adresata jak i tożsamości rozpatrywanego wniosku. Wadą nieważności zostało dotknięte również rozstrzygnięcie drugoinstancyjne z dnia [...].12.2017 r. Co prawda tym razem zostało skierowane do właściwego adresata i chociaż jest "odpowiedzią na wniosek" to można je uznać za decyzję (posiada cechy decyzji o jakich stanowi art. 107 k.p.a.), jednakże zawiera orzeczenie, którego treść nie znajduje potwierdzenia w przepisie art. 138 k.p.a. Przepis ten wyczerpująco wymienia cztery sposoby rozstrzygnięcia odwołania złożonego od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której może: utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne, umorzyć postępowanie odwoławcze bądź uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 1 pkt 1 – 3 i § 2 k.p.a.). Tymczasem decyzja z dnia [...].12.2017 r. nie zawiera żadnego ze sposobów rozstrzygnięcia wymienionych w art. 138 k.p.a. i nie odnosi się do decyzji pierwszoinstancyjnej, tylko po raz drugi odmawia udostępnienia informacji publicznej tak, jakby wydano decyzję ponownie w I instancji. Takiej formy zakończenia postępowania odwoławczego nie przewidują przepisy k.p.a. Zatem, Sąd był zobligowany stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji ponieważ została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) Wymienione powyżej, rażące uchybienia proceduralne doprowadziły do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, bez potrzeby analizy, przez Sąd, merytorycznej strony decyzji. Rozstrzygnięcie merytoryczne byłoby przedwczesne. Dodatkowo zwraca uwagę, że pouczenie, zawarte na końcu decyzji z dnia [...].12.2017 r. jest niepełne Rozpatrując sprawą ponownie, organ uwzględni uwagi Sądu o ile zdecyduje się na wydanie decyzji Podejmując tę czynność organ musi przestrzegać przepisów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, które są proceduralną podstawą prowadzenia postępowania administracyjnego wydawania orzeczeń (w trym – decyzji). Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. orzeczono, jak w sentencji. Na koszty postepowania sądowego składa się kwota 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, zasądzone w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r., poz. 265). Na marginesie Sąd informuje, że przed tutejszym Sądem były już merytorycznie rozpoznawane analogiczne skargi dotyczące odmowy udzielenia informacji publicznej m.in. w sprawach o sygn.. akt [...] i [...].