IV SA/Gl 405/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust,1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust.1, pkt 2 , art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz art. 33 ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017r. poz.1065 ze. zm.). Prezydent Miasta K. orzekł wobec A.G. o utracie statusu osoby bezrobotnej, gdyż nie stawił się on w wyznaczonym terminie, w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pouczono stronę, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy na okres 270 dni. W odwołaniu, przywołując art. 7a § 1 K.p.a., strona wniosła o uchylenie decyzji nr. [...] z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie. Odwołujący wyjaśnił, że w dniu 22 sierpnia 2017r., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy złożył wniosek o pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej. W opinii odwołującego skutkiem złożenia tego oświadczenia jest orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem złożenia wniosku. Na potwierdzenie swego stanowiska przywołał decyzję z dnia [...]r. nr [...] wydaną wobec niego przez w analogicznej sytuacji. Odnosząc się do pisma Urzędu Pracy o sygn. [...] informującego odwołującego o obowiązku rozliczenia się z wydanego przez urząd w dniu 16 sierpnia 2017r. skierowania obowiązującego do dnia 23.sierpnia 2017r. wskazał, że termin kolejnej wizyty, który został ustalony na dzień 23 sierpnia 2017r. już go nie obowiązywał. Odwołujący zakwestionował stanowisko organu, jakoby po wydaniu skierowania do czasu jego zwrotu nie ma możliwości złożenia wniosku o dobrowolne wyrejestrowanie się z ewidencji osób bezrobotnych. Zdaniem odwołującego, brak jest podstawy prawnej do takiego stwierdzenia, a organ nie potrafił wskazać przepisu, na którego podstawie wywiódł swój pogląd. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.) w trybie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uznał, że uchylona decyzja została wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (decyzja z dnia [...] r. nr [...]). Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że odwołujący w dniu 10 sierpnia 2017 r. po raz kolejny zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Został prawidłowo pouczony o ustawowych prawach i obowiązkach bezrobotnego, a w szczególności o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach, co potwierdził własnoręcznym podpisem w Informacji dla osób rejestrujących się w PUP, której jeden egzemplarz otrzymał. W dniu 16 sierpnia 2017 r. Urząd Pracy przedłożył odwołującemu propozycję pracy w firmie "A" N.K., jednocześnie wyznaczając odwołującemu na dzień 23 sierpnia 2017 r. datę kolejnej wizyty i zwrotu skierowania. Stawiennictwo w PUP wyznaczone na dzień 23 sierpnia 2017 r. miało na celu rozliczenie się przez bezrobotnego z otrzymanej oferty pracy tj. poinformowania o podjęciu lub niepodjęciu pracy, a w razie jej niepodjęcia, potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy Odwołujący przyjął do wiadomości wyznaczoną datę. W dniu 22 sierpnia 2017 r. złożył w Urzędzie Pracy wniosek o pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy w związku z wyjazdem zagranicznym powyżej 10 dni w celu poszukiwania pracy. W odpowiedzi na ww. wniosek Urząd Pracy pismem z 5 września 2017 r. poinformował odwołującego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy tj. z powodu niestawiennictwa w PUP w wyznaczonym terminie. Ponadto Urząd Pracy poinformował odwołującego, że po wydaniu skierowania, do czasu jego zwrotu, nie ma możliwości złożenia wniosku o dobrowolne wyrejestrowanie się z ewidencji osób bezrobotnych. Odwołujący odnosząc się do ww. pisma Urzędu Pracy stwierdził, że skutkiem złożenia wniosku o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej przez bezrobotnego jest wydanie orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem złożenia wniosku. Odnosząc się do stanowiska odwołującego Wojewoda Śląski wyjaśnił, że w ustawie o promocji zatrudnienia nie ma wyraźnego przepisu uniemożliwiającego złożenie wniosku o pozbawienie statusu bezrobotnego w sytuacji otrzymania we wcześniejszej dacie skierowania do pracy. Niemożność wydania odwołującemu przez organ I instancji decyzji w oparciu o przepis art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy w zaistniałym stanie faktycznym wynika z tego, że wniosek bezrobotnego o pozbawienie statusu bezrobotnego nie może być próbą obejścia obowiązku rozliczenia się z oferty pracy przedłożonej przez PUP. Zgłoszony wniosek stanowi okoliczność późniejszą w stosunku do skierowania do pracy. Bezrobotny, któremu Urząd Pracy wręczył skierowanie do pracy winien najpierw rozliczyć się z otrzymanej oferty pracy tj. poinformować Urząd Pracy o tym czy podjął pracę lub podać przyczyny z powodu których pracy nie podjął, a dopiero po wywiązaniu się z powyższego obowiązku może być rozpatrzony wniosek o wyrejestrowanie z PUP na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy. Wniosek, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy nie może prowadzić do obejścia przepisów dotyczących skutków nieuzasadnionej odmowy przyjęcia propozycji pracy tj. pozbawienia statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy na okres 120, 180 lub 270 dni. Wojewoda Śląski podkreślił, że obowiązkiem odwołującego było rozliczenie się z otrzymanego z PUP skierowania do pracy, zatem w tym kierunku Urząd Pracy powinien prowadzić postępowanie wyjaśniające, w szczególności w celu ustalenia czy odwołujący do dnia złożenia wniosku o wyrejestrowanie z PUP był u pracodawcy w związku z ofertą pracy, a jeżeli tak, to jaki był wynik rozmowy kwalifikacyjnej. Gdyby bowiem okazało się, że odwołujący nie był u pracodawcy lub odmówił przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny, wówczas zasadnym będzie pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dniem odmowy przyjęcia propozycji pracy u pracodawcy lub, w przypadku gdyby odwołujący nie był u pracodawcy, z dniem złożenia wniosku o wyrejestrowanie z PUP. Dopiero w dalszej kolejności będzie możliwym rozpatrzenie złożonego przez odwołującego w dniu 22 sierpnia 2017 r. wniosku o wyrejestrowanie z PUP. Od decyzji kasacyjnej Wojewody Śląskiego strona złożyła sprzeciw, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sprzeciw ten wyrokiem z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/G1 1145/17 został oddalony, a strony nie wniosły o sporządzenie uzasadnienia. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, Prezydent Miasta K., decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł w stosunku do A.G. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 23 sierpnia 2017 r. z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie na okres 270 dni. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego biegu postępowania wskazano, że zgodnie z zaleceniami Wojewody organ wezwał stronę do stawienia się w PUP w celu złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej oraz do zwrotu otrzymanego skierowania. Tym samym zapewniono stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Jednakże strona z powyższego uprawnienia nie skorzystała. Mając to na względzie organ stwierdził, że wobec niewypełnienia do dnia wydania decyzji zobowiązania jakim jest rozliczenie się z wydanego skierowania, organ podtrzymuje swoje stanowisko o wyrejestrowaniu strony z tytułu niestawienia się w wyznaczonym terminie na podstawie art. 33 ust 4 pkt 4 ww. ustawy. Zauważono, że nie ma wyraźnego przepisu uniemożliwiającego złożenie wniosku o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej po otrzymaniu skierowania do pracy. Jednak za brakiem możliwości uwzględnienia w pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej wniosku przemawia fakt, że został on złożony po dacie przyjęcia skierowania do pracodawcy. A zatem brak rozliczenia się z ww. skierowania nie może być próbą obejścia skutków nieuzasadnionej odmowy przedstawionej propozycji pracy. W odwołaniu od wskazanej decyzji strona wniosła o unieważnienie decyzji nr. [...] z dnia [...]r. W piśmie uzupełniającym natomiast, mając na uwadze art. 7a § 1 K.p.a., zwróciła się z wnioskiem o uchylenie decyzji nr. [...]. Zdaniem odwołującego czynność zwrotu skierowania (w szczególności przed wymagalnym terminem) nie ma żadnego wpływu na jego prawo do zrzeczenia się statusu osoby bezrobotnej. Oświadczył, że na podstawie treści skierowania, wymagalnym terminem w którym zobowiązał się do kontaktu z pracodawcą był dzień 23 sierpnia 2017 r. Przed dniem 23 sierpnia 2017.r nie miał zatem obowiązku podejmować żadnych działań. Podkreślił, że nie znalazł w ustawie przepisów ograniczających złożenie wniosku o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej od rozliczenia ze skierowania do pracodawcy. Zauważył, że w ustawie nie ma również zapisów o konsekwencjach próby obejścia skutków nieuzasadnionej odmowy przedstawionej propozycji pracy w wyniku braku rozliczenia się ze skierowania. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w związku z nieuzasadnionym niezgłoszeniem się w PUP w wyznaczonym terminie, organ I instancji zasadnie i zgodnie z prawem pozbawił odwołującego statusu osoby bezrobotnej z dniem 23 sierpnia 2017 r. Zauważono, że pismo wzywające odwołującego do stawienia się w PUP celem zwrotu skierowania do pracy oraz wyjaśnienia okoliczności złożenia wniosku o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej zostało odwołującemu doręczone w dniu 14 listopada 2017 r., jednakże nie zgłosił się na wezwanie i nie wziął udziału w postępowaniu. W szczególności odwołujący nie rozliczył się w Urzędzie Pracy z otrzymanego skierowania do firmy "A", co uniemożliwia ustalenie czy ww. był u pracodawcy i jaki był wynik rozmowy kwalifikacyjnej czy też w ogóle nie poszedł do pracodawcy. Odnosząc się do wskazanej przez odwołującego decyzji wydanej w tożsamym stanie faktycznym Wojewoda Śląski wyjaśnił, że każde postępowanie administracyjne jest postępowaniem indywidualnym i odrębnym. Z tego powodu organ administracji rozstrzygający sprawę nie jest związany innymi rozstrzygnięciami podjętymi w podobnych sprawach. Rozstrzygnięcie konkretnej sprawy uzależnione jest bowiem od ustalonego stanu faktycznego. Fakt podjęcia określonych decyzji administracyjnych w sprawach podobnych, nie nakłada na organ bezwzględnego obowiązku rozstrzygania kolejnych spraw w identyczny sposób również z tej przyczyny, że ewentualne błędne rozstrzygnięcie określonej sprawy skutkowałoby koniecznością powielania takiego rozstrzygnięcia w innych sprawach. Pouczono odowłujacego, że pozbawienie statusu bezrobotnego w przypadku trzeciego i każdego następnego niestawiennictwa następuje na okres 270 dni zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po ponownej rejestracji odwołującego w Urzędzie Pracy po upływie 270 dni. Utrata statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni z powodu pierwszego nieuzasadnionego niestawiennictwa w PUP nastąpiła z dniem 15 czerwca 2011 r., natomiast utrata statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni z powodu drugiego nieuzasadnionego niestawiennictwa w PUP nastąpiła z dniem 29 lipca 2015 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A.G. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Pracy w K. Skarżący zarzucił organom wydanie zaskarżonych rozstrzygnięć bez podstawy prawnej. Powołując się na art. 6 K.p.a. zauważył, że organy powinny w swoich decyzjach opierać się na obowiązujących przepisach prawnych. Podniósł nadto, że w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej, w myśl art. 7a § 1 K.p.a. organ powinien dążyć do ich usunięcia na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron, albo interesy osób trzecich na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji tożsamej co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej P.p.s.a. wynika, że uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas — w zależności od rodzaju naruszenia — uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody Śląskiego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 33 ust.4. pkt 4 dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017r. poz.1065 ze. zm.) zwanej dalej "ustawą". Stosownie do brzmienia tego przepisu starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Jak wynika z hipotezy zastosowanego przepisu krąg adresatów, do których zawarta w nim norma odnosi się to bezrobotni, którzy nie stawili się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomili w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Wyłącznie wobec tych adresatów organ jest upoważniony do działania opisanego w dyspozycji art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Bezspornym pozostaje w sprawie, że skarżący w dniu 22 sierpnia 2017 r. złożył w PUP w K. pismo, w którym wyraził wolę utraty statusu osoby bezrobotnej. W takim stanie faktycznym i prawnym kwestią kluczową, wymagającą oceny Sądu, jest odpowiedź na pytanie, czy organ I instancji był uprawniony na mocy wskazanego przepisu w stosunku do skarżącego, który w dniu 22 sierpnia 2017r wyraził wolę rezygnacji ze statusu bezrobotnego. zastosować sankcję w postaci pozbawienia statusu bezrobotnego począwszy od dnia 23 sierpnia 2017r. Z brzmienia art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy wynika, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który złożył wniosek o pozbawienie statusu bezrobotnego. Wniosek zawierający oświadczenie o rezygnacji ze statusu bezrobotnego wywołuje skutki w zakresie prawa procesowego, gdyż nakłada na organ obowiązek wydania decyzji uwzględniającej wolę dotychczasowego bezrobotnego. Wywołuje nadto skutek w zakresie prawa materialnego, jakim jest utrata statusu bezrobotnego. Ustawodawca w przepisie tym, ani też w żadnym innym z przepisów ustawy, nie ustanowił w tym względzie żadnych dodatkowych warunków. Posiadanie statusu jest bowiem całkowicie dobrowolne, a nie przymusowe. W konsekwencji tego bezrobotny ma prawo żądać pozbawienia go przywilejów i obowiązków wynikających z posiadanego prawa, a organ zobowiązany jest wydać decyzję w tym przedmiocie i nie ma tu możliwości odmowy. Z dniem otrzymania przez organ oświadczenia woli przez bezrobotnego następuje utrata posiadanego przez niego statusu, a wydana w tym przedmiocie decyzja jest wyłącznie potwierdzeniem zaistniałego faktu. Wniosek skarżącego złożony w dniu 22 sierpnia 2017 r. w siedzibie organu, zawierający oświadczenie woli o rezygnacji ze statusu bezrobotnego, zainicjował postępowanie administracyjne, które powinno było zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy. Począwszy od dnia 22 sierpnia 2017 r., a zatem dnia, w którym złożone zostało w siedzibie PUP oświadczenie woli skarżącego organ nie był natomiast uprawniony do wydawania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Od dnia 22 sierpnia 2017r. skarżący nie należał już do kręgu adresatów określonych w hipotezie tej normy. Zasadnie wskazuje skarżący na art. 6 K.p.a nakazujący organom administracji publicznej działanie wyłącznie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Uzależnianie skutków wynikających z oświadczenia woli o rezygnacji ze statusu bezrobotnego od rozliczenia się z otrzymanego skierowania do pracy jest działaniem nie mieszczącym się w ustawie i nieznajdującym pokrycia w obowiązujących przepisach prawa. Nie dostrzegł tego uchybienia organ odwoławczy naruszając tym samym regulację zawartą w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było usunąć z obrotu prawnego obie, błędnie wydane w kontrolowanej sprawie decyzje. Wskazania co do dalszego działania organu I instancji wynikają wprost z przedstawionych rozważań. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a orzekł jak w sentencji.