IV SA/Wa 1024/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-06

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji środowiskowej może zostać wydana, jeśli pierwotny wniosek o jej wydanie został podpisany przez pełnomocnika, który nie miał należytego umocowania, a brak umocowania został potwierdzony przez mocodawcę w późniejszym oświadczeniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach nie były dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności. Wskazano, że nawet jeśli pełnomocnik nie miał początkowo należytego umocowania do złożenia wniosku, późniejsze oświadczenie mocodawcy o potwierdzeniu czynności pełnomocnika, zgodnie z art. 103 § 1 k.c., konwaliduje wadę prawną. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym, gdy wady postępowania zostały sanowane.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zarzucając, że wniosek inicjujący postępowanie został złożony przez niewłaściwie umocowanego pełnomocnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując na późniejsze oświadczenie mocodawcy potwierdzające czynności pełnomocnika. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję SKO do WSA, podtrzymując zarzuty o rażącym naruszeniu prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej organ), po rozpoznaniu wniosku z dnia 20 października 2016r. Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] (dalej skarżący) o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].01.2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu podziemnego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5ha, w ramach przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu budynków użyteczności publicznej wiodącej funkcji biurowo - usługowo- handlowej oraz służącej prowadzeniu działalności społeczno - kulturalnej Towarzystwa [...] wraz z siedzibą [...] [...], [...] i [...] propagujących kulturę [...] w [...] i na świecie wraz z garażami podziemnymi wjazdem i towarzysząca infrastrukturą, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji objętych w/w wnioskiem. Stan sprawy był następujący: Wnioskiem z dnia 20 października 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą w, [...] wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].01.2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu podziemnego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5ha, w ramach przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu budynków użyteczności publicznej wiodącej funkcji biurowo - usługowo- handlowej oraz służącej prowadzeniu działalności społeczno - kulturalnej Towarzystwa [...] wraz z siedzibą [...] [...] propagujących kulturę [...] w [...] i na świecie wraz z garażami podziemnymi wjazdem i towarzysząca infrastrukturą. W uzasadnieniu wniosku skarżący, wskazał, że w/w decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydana pomimo braku wniosku inicjującego postępowanie w sprawie. Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wniosek inicjujący postępowanie nie pochodził od uprawnionego podmiotu, bowiem został podpisany przez pełnomocnika, który został niewłaściwie umocowany. Nadto zdaniem skarżącego zakres przedmiotowy pełnomocnictwa ograniczał się do działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy [...], a wnioski obejmowały również działki ewidencyjne [...] i [...]. Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...], te okoliczności sprawiły, że doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2018r. znak [...], odmówiło stwierdzenia nieważności objętych wnioskiem decyzji. Odnosząc się do zarzutów wniosku organ wskazał, iż w aktach sprawy znajdują się pełnomocnictwa udzielone przez Towarzystwo [...] w [...] A. W. i P. S. podpisane przez A. H. uprawnionego do reprezentowania Towarzystwa. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności Towarzystwo [...] w [...] przedłożyło do akt sprawy oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym potwierdziło wszystkie czynności oraz ich skuteczność, a w szczególności skuteczność oświadczeń woli składanych przez pełnomocników A. W., P. S. i A. M. w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji budowlanych przy [...] w [...] na działkach ew. Nr [...], [...], [...] z obrębu [...]. W tych okolicznościach, zarzuty dotyczące wadliwości udzielonych pełnomocnictw okazały się w ocenie organu bezzasadne. Kolegium podniosło, iż do kwestii dotyczących stosunku pełnomocnictwa należy stosować - w sprawach nieuregulowanych w przepisach administracyjnych - przepisy kodeksu cywilnego, a zgodnie z art. 103 §1 k.c. jeżeli pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę w imieniu której została zawarta. Możliwość potwierdzenia dokonanych czynności nie jest ograniczona czasowo, zatem mogą być one potwierdzone także na etapie postępowania nadzwyczajnego. W przedmiotowej sprawie takie potwierdzenie dokonanych przez pełnomocników czynności zostało złożone w oświadczeniu z dnia –[...] sierpnia 2017 r. co sprawia, że zarzuty dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez inicjującego wniosku Towarzystwa, są bezzasadne. Również wniosek o przekroczeniu zakresu przedmiotowego pełnomocnictwa, wobec złożenia powyższego oświadczenia był w ocenie organu nieuzasadniony. Podsumowując swoje wywody Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, ze jego decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].01.2014 r., nie są obarczone wadą, o której mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., a wobec powyższego zarzut wydania w/w decyzji z rażącym naruszeniem prawa tj. naruszeniem przepisu art. 61 k.p.a jest całkowicie nieuzasadniony. Z takim stanowiskiem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa [...] zaskarżając w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] sierpnia 2016 r. znaki [...] oraz decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie w wyniku uznania, iż decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy została ona wydana na podstawie wniosku zawierającego uchybienia formalne, które winny skutkować niemożliwością jego merytorycznego rozpoznania czego konsekwencją powinno być stwierdzenie nieważności decyzji SKO [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.. 2. art. 6 w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 10 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz zasady wysłuchania stron. 3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem było nieuzasadnione uznanie, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do uznania decyzji SKO nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r. za nieważną; 4. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że SKO w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji SKO nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r. miało możliwość konwalidowania braków formalnych postępowania przez przyjęcie oświadczenia o potwierdzeniu czynności dokonanych przez osoby nieuprawnione do reprezentowania Wnioskodawcy. W związku z powyższym, wobec oczywistego, w swojej ocenie, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w pierwszej kolejności na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o uwzględnienie w całości niniejszej skargi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w trybie autokontroli, tj. uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. i wydanie nowej - stwierdzającej nieważność decyzji SKO nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r. W razie nieuwzględnienia przez SKO powyższego wniosku skarżący wniósł o przekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem jej rozpoznania, jednocześnie wnosząc o to by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: - uchylił zaskarżoną decyzję w całości, - zobowiązał SKO do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji SKO nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r., - zasądził od SKO na rzecz Skarżącej koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W dniu 20 sierpnia 2018r. do Sądu wpłynęło pismo uczestników postępowania – [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w [...] oraz Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego [...] w [...] z siedzibą w [...] zawierające ich stanowisko w sprawie, w tym wniosek o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Należy mieć na uwadze, że dokonanie oceny zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma bowiem w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. ) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne - skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. A zatem reasumując z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy, przeprowadziły postępowania zgodnie z wymogami wynikającymi z brzmienia art. 156 k.p.a. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a wymaga od organu innego podejścia do sprawy niż w zwykłym postępowaniu administracyjnym, gdy organ ten orzeka w I instancji lub jako organ odwoławczy. Organ staje tu wobec kwestii czysto prawnych. W doktrynie stwierdza się bowiem, iż art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a zawierający pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności dotyczy dwóch rodzajów wadliwości decyzji, a mianowicie wadliwości polegającej na rażącym naruszeniu prawa oraz wadliwości polegającej na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Z treści zaskarżonych decyzji wynika, iż w niniejsze sprawie organy, uznały, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jaki udało się uzyskać wynika, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie narusza w sposób rażący przepisów prawa, brak zatem było podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W swoim wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący, jako podstawę stwierdzenia nieważności wskazał art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Analizując przedmiotowy wniosek należało podzielić stanowisko organu, że wskazane w nim podstawy są bezzasadne. Nie ma racji skarżący twierdząc, że wniosek inicjujący postępowanie nie pochodził od uprawnionego podmiotu, bowiem został podpisany przez pełnomocnika, który został niewłaściwie umocowany, a zakres przedmiotowy pełnomocnictwa ogranicza się do działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy [...], gdy tymczasem wnioski obejmują swym zakresem również działki ewidencyjne [...] i [...]. W aktach sprawy znajdują się pełnomocnictwa udzielone przez Towarzystwo [...] w [...] A. W. i P. S., a, podpisane przez A. H., członka Prezydium Zarządu Głównego, tj. organu uprawnionego do reprezentowania tego podmiotu. W wyniku prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności Towarzystwo [...] w [...] przedłożyło do akt sprawy oświadczenie z dnia 8 listopada 2017r. oraz uchwałę z tego samego dnia Prezydium Zarządu Głównego Stowarzyszenia Towarzystwo [...] w [...] w sprawie oświadczenia o potwierdzeniu czynności, podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu. Wskazanymi dokumentami z dnia 8 listopada 2017r. potwierdzone zostały wszystkie czynności oraz ich skuteczność, a w szczególności skuteczność oświadczeń woli składanych przez pełnomocników A. W., P. S. i A. M. w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji budowlanych przy [...] w [...] na działkach ew. Nr [...], [...], [...] z obrębu [...]. Wobec powyższego, Sąd podzielił stanowisko organu, że zarzuty dotyczące wadliwości udzielonych pełnomocnictw są bezzasadne, bowiem do kwestii dotyczących stosunku pełnomocnictwa należy stosować - w sprawach nieuregulowanych w przepisach administracyjnych - przepisy kodeksu cywilnego, tj. art. 103 §1 k.c., zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w imieniu której została zawarta. Powyższy przepis zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego może być stosowany w postępowaniu administracyjnym. Możliwość potwierdzenia dokonanych czynności nie jest ograniczona czasowo, zatem należało podzielić stanowisko organu, że mogą być one potwierdzone także na etapie postępowania nadzwyczajnego. Wobec powyższego zarzut skarżącego, że wnioski o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie pochodzą od Towarzystwa, bo zostały złożone przez niewłaściwe umocowanych pełnomocników należało uznać bezzasadny, podobnie jak zarzut przekroczenia zakresu przedmiotowego pełnomocnictwa. Reasumując, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].01.2014 r., nie są obarczone wadą, o której mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższych wywodów niezasadny jest także zarzut skargi naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione - w ocenie skarżącego - przyjęcie, że SKO w postępowaniu nadzorczym miało możliwość konwalidowania braków formalnych postępowania przez przyjęcie oświadczenia o potwierdzeniu czynności dokonanych przez osoby nieuprawnione do reprezentowania Wnioskodawcy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 6, art.7 k.p.a., art. 8, art.10 k.p.a., art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Organ w ocenie Sądu poczynił niezbędne czynności w celu zgromadzenia akt sprawy i oparł się na wystarczających materiałach dowodowych. Oznacza to w ocenie Sądu, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została uzasadniona, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło