II SA/Ke 306/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-06
Skład orzekający: Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej może zostać wydana, gdy istniejące linie są przestarzałe i mogą ulec awarii, a inwestycja jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej była uzasadniona. Istnienie dodatkowej, nowej linii zwiększa gwarancje nieprzerwanego dostarczania prądu, zwłaszcza w kontekście przestarzałych istniejących linii i potencjalnych awarii spowodowanych warunkami atmosferycznymi. Zastosowanie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami było uzasadnione ważnym interesem społecznym i gospodarczym, a opóźnienie w realizacji inwestycji potwierdzało jej znaczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV. Inwestor, PSE S.A., argumentował, że inwestycja jest niezbędna ze względu na niewystarczającą przepustowość i zły stan techniczny istniejących linii, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu regionu. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność wydania decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku obiektywizmu organu i uniemożliwienia czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda decyzją z [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...]I Sp. z o.o. od decyzji Starosty z [...] orzekającej o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów gminy [...], obr. K. jako działki: nr [...], stanowiących własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], poprzez udzielenie Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. z siedzibą w Konstancinie - Jeziorna, zezwolenia na przeprowadzenie jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Radkowice - Kielce Piaski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 kpa oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), zwanej dalej "ugn", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wnioskiem z 17 listopada 2015 r. PSE S.A., wystąpiła do Starosty, m.in. o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie opisanej wyżej nieruchomości oraz o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając swój wniosek inwestor wskazał, że niniejsza inwestycja jest niezbędna, ponieważ aktualnie aglomeracja kielecka jest zasilana wybudowanymi kilkadziesiąt lat temu dwoma liniami przesyłowymi 220 kV niebędącymi w stanie przesyłać wystarczającej ilości energii elektrycznej dla zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania dla tego regonu. W wyniku intensywnego napływu inwestycji, pokrycie zapotrzebowania na energię elektryczną z istniejącej sieci napotyka na poważne trudności. Realizacja linii 220 kV zapewni poprawę bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej dla mieszkańców gmin i innych odbiorców zlokalizowanych wokół miasta Kielce. Rozbudowa systemu elektroenergetycznego umożliwi przyłączenie nowych odbiorców energii, powstaną alternatywne możliwości zasilania w energię elektryczną oraz stworzone zostaną korzystne warunki umożliwiające napływ nowych inwestycji. Natomiast niezrealizowanie inwestycji stworzy niebezpieczeństwo niedostarczenia lub nienależytego dostarczenia energii elektrycznej do indywidualnych gospodarstw domowych, obniżenie poziomu bezpieczeństwa energetycznego województwa, a także niedostarczenie energii elektrycznej do zakładów przemysłowych oraz placówek użyteczności publicznej tj. urzędów, szkół, żłobków, przedszkoli, szpitali.
Starosta decyzją z [...] orzekł o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, została ona jednak uchylona przez organ odwoławczy decyzją z [...], z powodu wcześniejszego uchylenia decyzji Starosty orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Skarga na tę decyzję została odrzucona przez WSA w Kielcach postanowieniem z 21 marca 2017 r.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Starosta wydał zaskarżoną decyzję.
Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie Starosta decyzją z [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, poprzez udzielenie PSE S.A., zezwolenia na przeprowadzenie jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Radkowice - Kielce Piaski. Od decyzji tej złożone zostało odwołanie, które nie zostało jeszcze rozpoznane, zatem nie uzyskała ona waloru ostateczności. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa linii energetycznej ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców na znacznym obszarze. Istniejące linie doprowadzające energię elektryczną do aglomeracji kieleckiej nie są w stanie przesłać wystarczającej ilości energii, a ich awarie powodują poważne problemy w zasilaniu stacji Radkowice i stacji Kielce Piaski, a w konsekwencji końcowych odbiorców. Omawiana inwestycja przyczyni się do zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie aglomeracji kieleckiej, co oznacza, że realizowana jest w interesie społecznym. Inwestycja ta zapewni bezpieczeństwo energetyczne poprzez niwelację zagrożenia przerw w dostawie energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii energetycznej, czy też wskutek siły wyższej np. warunków pogodowych. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji trafnie zatem wskazano, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1a ugn było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym oraz społecznym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń.
Organ odwoławczy zauważył, że powodem realizacji planowanej inwestycji jest zły stan techniczny istniejących linii napowietrznych, które pracują obecnie na granicy możliwości technicznych, co może spowodować awarie, a w konsekwencji przerwy w dostawach energii elektrycznej i straty materialne zarówno dla inwestora jak i odbiorców indywidualnych. Tym samym planowana inwestycja z uwagi na swój charakter związany z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej, czyli ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn jest bez wątpienia inwestycją celu publicznego i ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. W świetle postępującego rozwoju cywilizacji i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, energia elektryczna posiada szczególną rolę. Niezrealizowanie inwestycji grozi zahamowaniem rozwoju regionu, gdyż może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych. Wydanie opisanej wyżej decyzji ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami (np. w razie awarii energetycznej). Istotnym jest także zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy energii ma charakter realny.
W ocenie organu II instancji, dla wydania zaskarżonej decyzji wystarczające było ustalenie, że wniosek o jej wydanie został złożony przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, została wydana decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i zachodzi jedna z okoliczności, o której mowa w art. 108 kpa.
Uwzględniając powyższe, Wojewoda podzielił ocenę organu I instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1a ugn. Dodał, że wnioskodawca jest podmiotem specjalizującym się w przesyłaniu i dostawach energii i co za tym idzie posiada wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny zagrożenia awarią związanego ze stanem istniejącej linii energetycznej, w tym zagrożenia pożarem, porażeniem.
Reasumując organ II instancji uznał, że dokumentacja zebrana w sprawie potwierdza, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, że możliwość wystąpienia awarii i znacznych szkód jest realna. Zagrożenia, jakie niesie ze sobą brak realizacji planowanej inwestycji, w szczególności brak zapewnienia ciągłości dostaw energii do odbiorów w przypadku awarii jednej linii zasilającej, są ważniejsze niż chronione ustawą zasadniczą prawo własności przysługujące stronie odwołującej. Prawo własności nie jest bowiem wartością nieograniczoną, a w szczególnych sytuacjach, uregulowanych przepisami prawa, właściciel nieruchomości musi się liczyć z ograniczeniem prawa własności.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania zwrócił się do inwestora o wskazanie konkretnych argumentów uzasadniających wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe inwestor wskazał, że w ramach budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice - Kielce Piaski na trasie liczącej ponad 25 km dotychczas wykonano montaż pionowy konstrukcji słupów dla 80 z 81 stanowisk. Do montażu pozostał jedynie ostatni słup na działce nr [...]. Zaznaczył, że inwestycja powinna zostać zrealizowana do 2015 r., jednak do dnia dzisiejszego postępowanie nie zakończyło się ostateczną decyzją. Powoduje to wstrzymanie procesu budowlanego i opóźnienia w oddaniu istotnej z punktu widzenia regionu oraz Krajowego Systemu Energetycznego inwestycji. Wykonawca inwestycji zobowiązany jest do przekazania PSE S.A. do odbioru końcowego całość inwestycji w przeciągu kilku najbliższych miesięcy. Ponadto 6 listopada 2017 r. wykonawca wystąpił do Wojewody z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę napowietrznej linii 220 kV relacji Radkowice- Kielce Piaski dla działek objętych niniejszym postępowaniem. W związku z powyższym wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest niezbędne. Jednocześnie inwestor przedstawił szereg przykładowych informacji z publicznego obiegu dowodząc, że w ciągu ostatnich lat dochodziło do przerw i awarii w zakresie dostaw energii elektrycznej.
Organ odwoławczy zaznaczył, że zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień zostało stronie doręczone 29 stycznia 2018 r., a termin do dokonania tych czynności minął 5 lutego 2018 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności dowodzące naruszenia wskazanych przepisów kpa ani prawa materialnego. Organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sposób pozwalający na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy, a ocena tego materiału jest prawidłowa. Wnioskodawca w dostateczny sposób uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek (a przesłanki te są realne), o których mowa w art. 108 § 1 kpa, w szczególności dotyczących ważnego interesu społecznego, jak również ważnego interesu strony.
W kwestii zarzutów dotyczących naruszenia art. 108 § 2 kpa, organ II instancji podkreślił, że z art. 124 ust. 1a ugn wynika, że warunkiem wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest uprzednie wydanie decyzji stosownie do art. 124 ust. 1 ugn oraz spełnienie przesłanek zawartych w art. 108 § 1 kpa. Zaskarżona decyzja jest w sposób ścisły i nierozerwalny związana z decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i ich wydanie jest wynikiem rozpatrzenia jednego wniosku inwestora zawierającego w swojej treści zarówno wydanie decyzji zgodnie z art. 124 ust 1 ugn oraz art. 124 ust 1a ugn. Ponadto w niniejszej decyzji w sposób szczegółowy odniesiono się do spełnienia przesłanek związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 30 października 2017 r., art. 124 ust. 1a ugn nie nakłada na wnioskodawcę konieczności szczegółowego przedstawiania danych dotyczących zasilania i przedstawiania na potwierdzenie swoich twierdzeń m.in. audytów energetycznych. Organ dodał, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z siedzibą w Konstancinie - Jeziornej są przedsiębiorstwem energetycznym o szczególnym znaczeniu gospodarczo- obronnym (rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo - obronnym z dnia 3 listopada 2015 r.) i oczywistym jest, że podmiot ten nie planowałby, będącej dla niego finansowym obciążeniem, kosztownej budowy linii w sytuacji, gdy istniejąca infrastruktura w pełni zabezpieczałaby potrzeby energetyczne odbiorców, a jej stan nie powodowałby wystąpienia niebezpieczeństwa rozległej awarii.
Z kolei odnosząc się do zarzutu niewyłączenia pracownika z prowadzonego postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek spółki [...] Sp. z o.o. w tej sprawie dotyczył postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Ponieważ na postanowienie Starosty z [...] o odmowie wyłączenie pracownika nie służy zażalenie, a strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, stanowisko w tej sprawie zostanie zajęte przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Z kolei w zakresie zawartego w odwołaniu wniosku o natychmiastowe wstrzymanie wykonania decyzji zostanie wydane odrębne postanowienie.
Zdaniem organu II instancji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niezastosowania się przez Starostę do wytycznych zawartych w decyzji Wojewody z 26 sierpnia 2016 r. uchylającej decyzję z [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie K., gmina [...], oznaczonej jako działki: nr [...] m.in. ze względu na konieczność umorzenia postępowania w części dotyczącej działki nr [...]. Wskazał, że niniejsze postępowanie nie dotyczy żadnej z tych działek, więc zarzut zawarty w odwołaniu nie dotyczy tego postępowania.
Ponadto Wojewoda zauważył, że nie można również kwestionować rozstrzygnięcia organu w przypadku, gdy zajął on odmienne stanowisko niż oczekuje tego strona, jeśli znajduje to uzasadnienie w materiale dowodowym i jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] zarzuciła naruszenie:
1. art. 24 § 3 kpa w związku z art. 24 § 4 kpa w związku z art. 145 § 1 ust. 3 kpa, poprzez brak uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania decyzji z 26 października 2017 r., mimo że została ona wydana na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez D.G.- inspektora w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego (dalej zwanym przewodniczącym), osobę, która powinna była zostać wyłączona od udziału w tej sprawie z powodu zaistnienia uprawdopodobnionych przyczyn braku obiektywizmu, tj. bliskiego stosunku koleżeńskiego pomiędzy nim a jednym z pełnomocników inwestora – T. M., o czym świadczy m.in. przebieg rozprawy administracyjnej w tożsamym do niniejszego postępowaniu administracyjnym z udziałem inwestora i spółek [...] Spółka z o.o. S.K.A oraz [...] Spółka z o.o., na której: co najmniej dwukrotnie przewodniczący zwracał się do pełnomocnika inwestora po imieniu; na jaw wyszła okoliczność posiadania przez przewodniczącego numeru telefonu do pełnomocnika inwestora; o niektórych czynnościach podjętych w trakcie rozprawy przewodniczący informował wyłącznie pełnomocników inwestora (np. o przedłużeniu przerwy w rozprawie); przewodniczący wielokrotnie głośno wzdychał i "docinał" pełnomocnikowi Spółek, sugerując jak najszybsze zakończenie rozprawy; przewodniczący uniemożliwił Spółkom ochronę swoich praw poprzez odmowę umożliwienia nagrywania przebiegu rozprawy administracyjnej; przewodniczący wielokrotnie naruszył przepisy kpa, wykorzystując własną interpretację przepisów kpa, poprzez odrzucanie na rozprawie wszelkich wniosków Spółek powołując się na art. 10 kpa tj. zasadę czynnego udziału stron, na podstawie której powinien te wnioski przyjąć; przewodniczący sporządził protokół nieodpowiadający ustawowemu wzorowi określonemu w przepisach kpa, w szczególności nie odnotował w protokole okoliczności złożenia przez Spółki ustnych wniosków do protokołu, nie zaprotokołował wszystkich pytań zadanych przez pełnomocnika Spółek, nie zaprotokołował okoliczności wniesienia uwag do protokołu przez skarżącą, uniemożliwił weryfikację protokołu z faktycznym przebiegiem rozprawy, nie odnotował w protokole faktu odmowy podpisania protokołu przez pełnomocnika Spółek, a nadto nie przeprowadził prawidłowej rozprawy administracyjnej, gdyż skarżąca została zawiadomiona o rozprawie na 3 dni przed jej wyznaczonym terminem, co skutkowano nieobecnością na tej rozprawie i naruszeniem prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu wobec braku odpowiedniego czasu na przygotowanie się do obrony interesów oraz odmówił ponownego przeprowadzenia takiej rozpraw, nie uzasadniając z jakich powodów;
2. art. 6 kpa, poprzez tworzenie nowych (nieznanych ustawodawcy) norm prawnych zgodnie, z którymi PSE SA jest przedsiębiorstwem energetycznym o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, więc każda inwestycja PSE SA jest przeprowadzana w interesie społecznym i interesie gospodarczym, a PSE SA nie musi tego w żaden sposób udowodnić i wszystkie jej twierdzenia są zgodne z prawdą, nawet gdy druga strona postępowania je kwestionuje. Tym samym organ przyjmuje wszystkie twierdzenia inwestora za prawdziwe i niepodważalne;
3. art. 77 § 1 w związku z art. 7 kpa, poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje uznaniem, że w niniejszej sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w szczególności takie jak interes społeczny lub ważny interes gospodarczy, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wystąpienie takiego interesu nie zostało w żaden sposób udowodnione. Przedstawione bowiem przez organ dokumenty w postaci:
- artykułów prasowych o wystąpieniu awarii linii elektroenergetycznych, nie wskazują w jakikolwiek sposób na zły stan techniczny obecnej infrastruktury elektroenergetycznej w województwie świętokrzyskim, gdyż powodem wskazanych przez inwestora awarii były fatalne warunki atmosferyczne,
- print screena w postaci wydruku z portalu samorządowego gminy Łagów, nie wskazującego w jakikolwiek sposób na zły stan obecnej infrastruktury elektroenergetycznej, gdyż wyłączenia prądu były spowodowane planowanymi pracami konserwacyjnymi, którymi poddane są tak nowe, jak i starsze linie elektroenergetyczne. Ponadto prace te dotyczyły ostatniego odcinka sieci tzw. "ostatniej mili", tj. przyłączy prądu do poszczególnych gospodarstw domowych a nie magistrali przesyłowej wysokiego napięcia.
Tym samym organ nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, na podstawie których wydał zaskarżoną decyzję, wskazując jedynie ogólniki, które mógłby powołać w każdym uzasadnieniu rozstrzygnięcia w podobnej sprawie.
4. art. 80 kpa w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez brak zebrania materiału dowodowego, który potwierdzałby zasadność wydania zaskarżonej decyzji. Organ bowiem wydał decyzję na podstawie gołosłownego twierdzenia inwestora, który stwierdził, że w interesie społecznym i interesie gospodarczym jest niezwłoczna realizacja inwestycji, które to stwierdzenie nie potwierdza żaden dokument znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności takiego dowodu nie mogą stanowić dokumenty przedstawione przez inwestora, wskazujące na awarie linii elektroenergetycznych, będące konsekwencją fatalnych warunków atmosferycznych oraz na przeprowadzenie planowych prac konserwacyjnych na terenie gminy Łagów i to nie na magistrali przesyłowej a na tzw. "ostatniej mili";
5. art. 108 § 1 kpa w związku z art. 124 ust. 1a ugn, poprzez wydanie decyzji, w której organ nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów potwierdzających zasadność wniosku inwestora, które to dowody implikowałyby konieczność wydania decyzji ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, w szczególności:
- nie wskazał, na czym polega realność zagrożenia brakiem dostaw energii, gdyż tylko lakonicznie stwierdził, że istnieje możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa niedostarczania lub nienależytego dostarczania energii elektrycznej, lecz nie wskazał na podstawie jakich danych technicznych doszedł do takiego wniosku;
- organ przyjął bezkrytycznie twierdzenia inwestora za prawdziwe, mimo ich kwestionowania przez skarżącą, podczas gdy inwestor w swoim wniosku gołosłownie wskazał, że brak niezwłocznej modernizacji sieci stanowi zagrożenie dla województwa świętokrzyskiego (bez podania jakichkolwiek danych technicznych), w sytuacji, gdy takie zagrożenie nie występuje, bowiem co najmniej od momentu złożenia przez inwestora pierwszego wniosku dotyczącego nieruchomości (a więc przez ponad 2 lata) nie doszło do ograniczenia w dostawie energii elektrycznej w województwie świętokrzyskim, będących konsekwencją złego stanu infrastruktury,
- nie wskazał, z jakiego powodu nie zaczekał na doręczenie pisma z 5 lutego 2018 r., stanowiącego wypowiedzenie w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, podczas gdy z zasad logiki, dotychczasowego doświadczenia organu (skarżąca wysyła pisma pocztą polską), ustanowionego przez skarżącą adresu do korespondencji w P. oraz sporządzenia przez pełnomocnika fotokopii akt sprawy 31 stycznia 2018 r. wynika, że organ powinien przewidywać ewentualne złożenie pisma przez skarżącą, które zostanie doręczone w ciągu kilku dni za pomocą poczty polskiej. Organ jednak [...] wydał zaskarżoną decyzję nie czekając na doręczenie pisma do organu (co miało miejsce 9 lutego 2018 r.). W związku z powyższym skarżąca nie wie z jakiego powodu organ uniemożliwił jej czynny udział w sprawie (art. 10 kpa);
6. art. 7 kpa w związku z art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 1a ugn, poprzez wydanie w pierwszej kolejności zaskarżonej decyzji tj. decyzji subsydiarnej, bez uprzedniego wydania rozstrzygnięcia co do decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. W chwili wydania zaskarżonej decyzji, nie istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, gdyż w dalszym ciągu była rozpatrywana przez organ, a więc na dzień wydania zaskarżonej decyzji była ona decyzją trwale niewykonywalną, która nie może istnieć bez decyzji względem, której jest subsydiarna;
7. art. 10 kpa w związku z art. 6 i 7 kpa, poprzez brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, pomimo złożenia przez skarżącą w terminie wyznaczonym przez organ pisma, które organ całkowicie pominął przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem pismo to zostało doręczone 9 lutego 2018 r. (podczas gdy organ wydał zaskarżoną decyzje [...]), a więc wydał zaskarżoną decyzję nie czekając czy pismo od skarżącej wpłynie do organu, co uniemożliwiło skarżącej przedstawienie własnych argumentów, dotyczących w szczególności: polemiki z dowodami przedstawionymi przez inwestora, z których rzekomo wynika, że w ciągu ostatnich 2 lat występowały przerwy w dostawach prądu spowodowanych złym stanem technicznym obecnej linii elektroenergetycznej; powołania artykułów prasowych, z których wynika, że przerwy w dostawach prądu w dniach wskazanych przez inwestora miały miejsce również w innych rejonach Polski a nie tylko na terenie województwa świętokrzyskiego; braku wystąpienia awarii linii elektroenergetycznych na terenie województwa świętokrzyskiego w ciągu ostatnich 2 lat, spowodowanych przestarzałą infrastrukturą; brakiem konieczności wydania decyzji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości, bowiem nie wystąpiły przesłanki warunkujące konieczność wydania takiej decyzji, a inwestycja może być realizowana w trybie zwykłym; koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w związku z możliwością wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych; dotyczących konieczności wyłączenia pracownika organu I instancji;
8. art. 81 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa, poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy, podczas gdy w sprawie nie został zebrany materiał dowodowy uzasadniający wydanie zaskarżonej decyzji (w szczególności takiego materiału nie może stanowić pismo inwestora z 9 stycznia 2018 r.), ponieważ organ uniemożliwił wypowiedzenie się skarżącej w tej kwestii. Organ wydał bowiem zaskarżoną decyzję bez zapoznania się z pismem z 5 lutego 2018 r., stanowiącym wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału, co uniemożliwia uznanie ww. okoliczności za dowody w świetle kpa;
9. art. 8 kpa w związku z art. 32 Konstytucji RP, w związku z naruszeniem zasady zaufania do organów, poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron postępowania i faworyzowanie inwestora, w tym poprzez: uznanie wszystkich twierdzeń inwestora za prawdziwe, mimo że nie zostały one poparte jakimikolwiek dowodami wskazującymi na konieczność niezwłocznej realizacji inwestycji; uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało, że organ nie zachował się w trakcie prowadzonego przez siebie postępowania jak organ administracji publicznej, lecz jak pełnomocnik inwestora.
W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Również o oddalenie skargi wniósł uczestnik Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z siedzibą w Konstancinie – Jeziorna.
Na rozprawie sądowej 6 września 2018 r. Sąd dopuścić dowód z akt sprawy tut. Sądu o sygn. II SA/Ke 305/18 a w szczególności znajdującego się w tych aktach dokumentu pełnomocnictwa dla T. N. oraz z akt administracyjnych dołączonych do tych akt, a w szczególności złożonego przez skarżącą wniosku o wyłączenie D. G. oraz postanowienia rozpoznającego ten wniosek, a także decyzji organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jej przedmiotem jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a ugn, zgodne z którym w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Na wstępie należało odnieść się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, a mianowicie art. 24 § 3 kpa w związku z art. 24 § 4 kpa w związku z art. 145 § 1 ust. 3 kpa, poprzez brak uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania decyzji z [...], "mimo że została ona wydana na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez D. G. - inspektora w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego, osobę, która powinna była zostać wyłączona od udziału" oraz zarzutu naruszenia art. 10 w zw. z art. 6 i 7 kpa art. 10 kpa w związku z art. 6 i 7 kpa, poprzez brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, pomimo złożenia przez skarżącą w terminie wyznaczonym przez organ pisma, które organ całkowicie pominął przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia,
Odnośnie pierwszego z zarzutów to przede wszystkim zauważyć należy, że rozpoznając odwołanie od decyzji z [...], zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ nie mógł uchylić w tej sprawie decyzji z [...], której przedmiotem była decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Aczkolwiek wniosek o wydanie obu tych decyzji został zawarty w jednym piśmie, z 17 listopada 2015 r., tym niemniej wnioski te spowodowały wszczęcie dwóch postępowań, zakończonych odrębnymi decyzjami. Dlatego też w niniejszej sprawie Wojewoda rozpoznając odwołanie od jednej z tych decyzji (wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a ugn) nie mógł tą samą decyzją rozpoznać odwołania od innej decyzji, w tym w szczególności nie mógł jej uchylić. Również Sąd w niniejszej sprawie nie może oceniać prawidłowości rozstrzygnięcia przez Wojewodę wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji Starosty z [...]. Dlatego też zarzut skargi, że organ w niniejszej sprawie nie uchylił decyzji z [...] jest zupełnie bezzasadny. Również wskazywane przez autora skargi okoliczności, które jego zdaniem stanowiły podstawę do wyłączenia pracownika, w niniejszej sprawie nie mogą odnieść oczekiwanego przez autora skargi skutku, zwłaszcza, że skarżąca Spółka nie złożyła wniosku o wyłączenie tego pracownika w sprawie o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Jedynie na marginesie wskazać należy, że złożony wniosek o wyłączenie pracownika w sprawie zakończonej decyzją z [...]został oddalony, również oddalona została przez WSA w Kielcach wyrokiem z 9 sierpnia 2018 r. skarga Spółki [...] w [...] na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...]. Zarówno Wojewoda jak i WSA w Kielcach w tamtej sprawie, zarzut związany z niewyłączeniem pracownika uznały za niezasadny.
Z kolei odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 kpa w zw. z art. 6 i 7 kpa to zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącej zawiadomienie z 10 stycznia 2018 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy z pouczeniem o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów odebrał 29 stycznia 2018 r. (ostatniego dnia). W dniu 31 stycznia 2018 r. zapoznał się on z aktami sprawy, sporządzając fotokopie materiałów w nich zgromadzonych. Pismem z tego samego dnia poinformował on, że w terminie wypowie się w tej sprawie. Termin upływał 5 lutego 2018 r. Pismo skarżącej, nadane w urzędzie pocztowym w Krakowie tego dnia przesyłką poleconą, ale nie priorytetową, wpłynęło do organu dopiero 9 lutego 2018 r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Zwlekając do ostatniego dnia terminu i wysyłając pismo z innego miasta, nie przesyłką priorytetową, skarżąca musiała się liczyć z tym, że organ nie prędko pismo to otrzyma. Zdaniem Sądu Wojewoda nie miał obowiązku w takiej sytuacji wstrzymywać się z wydaniem decyzji przez bliżej nieokreślony czas; w niniejszej sprawie wystarczające było wstrzymanie się przez ten organ z wydaniem decyzji do [...] Ponadto, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, aby niezapoznanie się przez organ z jej pismem z 5 lutego 2018 r. mogło mieć jakiś wpływ na wynik sprawy.
Przesłankami wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości są:
- złożenie wniosku przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny,
- wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości,
- zaistnienie przesłanek z art. 108 kpa (niezbędność wydania takiej decyzji z uwagi na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na ważny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony) lub ważny interes gospodarczy.
W sprawie nie jest sporne, że z wnioskiem wystąpił podmiot, który będzie realizował cel publiczny, jakim niewątpliwie jest budowa jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Radkowice - Kielce Piaski. Inwestycja została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i jej przebieg został wytyczony zgodnie z tym planem, co wynika z akt sprawy tut. Sądu o sygn. II SA/Ke 305/18.
Wbrew zarzutowi skargi, wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a nie wymaga, aby wcześniej została wydana ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, o jakiej mowa w ust. 1 tego samego artykułu. Celem wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest właśnie to, aby inwestor mógł rozpocząć inwestycję zanim decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na zakładanie na niej różnego rodzaju ciągów i przewodów stanie się ostateczna i wykonalna.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału uzasadnione było wydanie tej decyzji, a więc, czy zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 108 kpa lub czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem gospodarczym.
Sąd w całości podziela stanowisko organu, że w realiach tej sprawy zachodziły podstawy do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n.
Przede wszystkim, zdaniem składu orzekającego, bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji jest to, czy wykazane przez inwestora awarie i przerwy w dopływie prądu były spowodowane złym stanem infrastruktury czy też złymi warunkami atmosferycznymi. Sąd nie podziela w szczególności stanowiska, jakie zdaje się wynikać ze skargi, że jeśli przerwy w dopływie energii elektrycznej zostały spowodowane warunkami atmosferycznymi to nie uzasadnia to zastosowania art. 124 ust. 1a ugn. Zauważyć należy, że w sprawie chodzi o budowę nowej, a więc dodatkowej linii elektroenergetycznej. Niewątpliwie istnienie takiej dodatkowej, nowej linii stwarza większe gwarancje, że w czasie negatywnych zjawisk atmosferycznych w postaci silnych wiatrów, osadzania się na przewodach zmarzniętego śniegu (które to zjawiska w ostatnich latach znacznie się nasiliły), nie nastąpią przerwy w dostawie energii. Zawsze bowiem większa ilość źródeł energii elektrycznej zwiększa gwarancje w zakresie nieprzerwanego dostarczania prądu jego odbiorcom, a więc zwiększa bezpieczeństwo energetyczne, zwłaszcza, że jak wynika z pisma inwestora, obecnie aglomeracja miasta Kielce zasilana jest dwoma przestarzałymi liniami przesyłowymi z sieci 220 V, wybudowanymi kilkadziesiąt lat temu. Tak więc, zdaniem Sądu, organy w tej sprawie miały podstawy do uznania, że zachodzi ważny interes społeczny. Chociaż dla zastosowania art. 124 ust. 1a ugn wystarczające jest zaistnienie jednej z przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności lub istnienia ważnego interesu gospodarczego, to za uzasadnione uznać należy także stanowisko organów, iż w sprawie inwestor w sposób wystarczający uzasadnił istnienie tej ostatniej przesłanki, a więc interesu gospodarczego, o czym świadczy chociażby to, że prowadzona na odcinku 25 km inwestycja została wstrzymana i ma obecnie ponad 2-letnie opóźnienie.
Zdaniem Sądu, oceniając wystąpienie przesłanek do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie jest konieczne udowadnianie przesłanek wymienionych w art. 124 ust.1a ugn, poprzez w szczególności przedstawianie przez inwestora audytów energetycznych i opinii, co do awaryjności obecnej linii czy też innych dowodów świadczących o konieczności jak najszybszej budowy, poza tymi, które już zostały przez inwestora w tej sprawie wskazane. Podniesiona przez Wojewodę okoliczność dotycząca tego, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z siedzibą w Konstancinie - Jeziornej są przedsiębiorstwem energetycznym o szczególnym znaczeniu gospodarczo- obronnym (rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo - obronnym z dnia 3 listopada 2015 r.), w związku z czym podmiot ten nie planowałby, będącej dla niego finansowym obciążeniem, kosztownej budowy linii w sytuacji, gdy istniejąca infrastruktura w pełni zabezpieczała potrzeby energetyczne odbiorców, a jej stan nie powodowałby wystąpienia niebezpieczeństwa rozległej awarii, nie narusza - wbrew zarzutowi autora skargi - art. 6 kpa. Stwierdzenie to nie było bowiem jedynym uzasadnieniem wydania decyzji, a jedynie dodatkowym argumentem, który zdaniem organu przemawia za uznaniem, że w sprawie zachodzi interes społeczny oraz ważny interes gospodarczy, uzasadniające wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło