I SA/Rz 789/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-09-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości, dysponując znacznymi środkami na rachunku bankowym masy upadłości, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, pomimo licznych toczących się postępowań i potencjalnie wysokich kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że syndyk masy upadłości, mimo licznych postępowań i potencjalnie wysokich kosztów sądowych, dysponuje wystarczającymi środkami na rachunku bankowym masy upadłości, aby pokryć koszty postępowania. Stan środków finansowych masy upadłości, wynoszący około 2.800.000 zł, czyni zbędnym przyznanie prawa pomocy, gdyż nie zachodzi przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości U. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na zły stan finansów masy upadłości spowodowany ogłoszeniem upadłości. Syndyk podniósł, że toczą się liczne postępowania administracyjne i sądowe, a potencjalne koszty sądowe mogą zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Przewodniczący Wydziału I określił wartość przedmiotu zaskarżenia na 7.261 zł, a wpis od skargi na 291 zł. Stan rachunku bankowego masy upadłości wynosił około 2.800.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – syndyka masy upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – syndyka masy upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2018 r. nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy JP - syndyk masy upadłości U. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w skardze, że chodzi o opłaty sądowe. W złożonych oświadczeniach (skarga, formularz) podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem upadłej Spółki/Syndyka toczy się przed organami administracji skarbowej wiele postępowań, a liczba doręczanych decyzji dotyczących należności celno-podatkowych stale rośnie; dotychczas doręczono ich około 700 wydanych w I instancji, a w maju i czerwcu 2018 r. około 150 decyzji II instancji (od marca już około 300), przeciwko którym będą wnoszone skargi. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 dokonanych przez Spółkę zgłoszeń celnych, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się jednorazowo od 100 do przeszło 1.000 zł. Każda łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawach, w których tut. Sąd wydał już wyroki wnoszone będą skargi kasacyjne, które także wiązać się będą z opłatami. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może więc zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Aktualny stan rachunku bankowego wynosi około 2.800.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, a stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I określił na 7.261 zł; wpis od skargi wyniesie 291 zł. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza wniosku nie pozwoliła na jego uwzględnienie. Opłaty sądowe kształtować się będą na nieznacznym poziomie, w tym wpis od skargi 291 zł, a ewentualny od skargi kasacyjnej połowę tej kwoty. Wydatki takie znajdują w całości pokrycie w zadeklarowanych środkach pieniężnych masy upadłości. Biorąc natomiast pod uwagę, że jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze uznać należało, że Syndyk posiada możliwość zadośćuczynienia w niniejszej sprawie wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim, także przy kumulacji opłat z innych spraw, których wysokość jest zbliżona lub korzysta w niektórych z nich z częściowego prawa pomocy. Syndyk jest uczestnikiem wielu spraw sądowych, ale każdą należy ocenić indywidualnie. W 2018 r., na dzień 7 września, zarejestrowanych zostało 262 sprawy tego podmiotu. Jednak pomimo regulowania opłat sądowych w licznych wcześniej inicjowanych sprawach stan środków masy upadłości wynosi około 2.800.000 zł. Dysponując takimi walorami, również przy konieczności pokrywania innych jeszcze wydatków, poniesienie kosztów niniejszego postępowania sądowego jest w pełni w zasięgu wnioskodawcy, choćby suma opłat sądowych dotyczących decyzji wydanych w maju i czerwcu 2018 r. miała wynieść, jak podano we wniosku, co najmniej 15.000 zł. Wskazane okoliczności stanowią zaprzeczenie przesłanek prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa, ponieważ Syndyk posiada dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Nie przedstawiono natomiast dowodów na istnienie aktualnych zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę. Stan środków na rachunku bankowym czynił też zbędnym kierowanie do wnioskodawcy wezwania w trybie art. 255 Ppsa, ponieważ informacje zawarte w formularzu oraz fakty znane referendarzowi z urzędu były wystarczające do oceny wniosku. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego należy zaś zaliczać do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344) i traktować na równi z innymi podobnymi wydatkami mieszczącymi się w dyspozycji przepisów art. 230 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło