II OZ 821/18

Dnia 12 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora [...] – Szpitala Miejskiego [...] w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SO/Gl 8/18 o nałożeniu grzywny w sprawie wniosku J. D. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] – Szpitala Miejskiego [...] w B. w związku z nieprzekazaniem Sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nałożył na Dyrektora [...] – Szpitala Miejskiego [...] w B. grzywnę w kwocie 200 zł. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, powołując się na treść art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 i art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że organ otrzymał skargę w dniu 6 grudnia 2017 r. i obowiązany był do nadania jej właściwego biegu w terminie 30 dni, który upłynął w dniu 5 stycznia 2018 r. Tymczasem organ nadał w wyżej wymienionym terminie odpowiedź na skargę i akta administracyjne natomiast oryginał skargi przekazał dopiero na wezwanie Sądu w dniu 5 lutego 2018 r. Sąd, odnosząc się do argumentacji podniesionej przez organ, zauważył, że obowiązek organu przekazania Sądowi administracyjnemu oryginału skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od jej otrzymania jest niezależny od tego, w jaki sposób została wniesiona skarga (bezpośrednio do sądu, czy też za pośrednictwem organu), ani też jaki charakter ma sprawa, której dotyczy. Wskazane przez organ okoliczności (wielość składanych przez wnioskodawcę skarg) nie są zatem tego rodzaju, żeby usprawiedliwiały zaistniałe opóźnienie. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Opóźnienie w realizacji tego obowiązku, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Sąd, określając wysokość grzywny, miał na uwadze stopień winy organu, okres jaki faktycznie upłynął pomiędzy złożeniem skargi a przekazaniem jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, brak istnienia obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy. Zażalenie na ww. postanowienie złożył ww. Dyrektor, podnosząc zarzut dotyczący naruszenia art. 55 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zaistniały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jak stanowi art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ administracji publicznej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, przy czym termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Przedmiot zaskarżenia, określony w art. 55 § 1 p.p.s.a., obejmuje zatem nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wynika z tego, że art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia miarkowanie grzywny, w zależności od okoliczności danej sprawy. Ponadto z omawianych przepisów wynika charakter represyjny, prewencyjny i dyscyplinujący grzywny. W niektórych zatem przypadkach orzeczenie grzywny może okazać się niecelowe. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji błędnie ocenił, że działania ww. Dyrektora kwalifikują się do wymierzenia mu kary grzywny. Organ ten w ustawowym terminie przekazał Sądowi kopię skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Ponadto na wezwanie Sądu nadesłał oryginał skargi wraz z wyjaśnieniem, że zaistniała sytuacja spowodowana była dużą ilością skarg złożonych przez wnioskodawcę. W tej sytuacji nie można dostrzec aby organ swoim działaniem kwestionował obowiązek wynikający z ustawy – terminowe przekazanie skargi do sądu. Poza tym należy uwzględnić okoliczność, że nie mamy do czynienia z wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, który na co dzień nie zajmuje się wyłączenie przekazywaniem skarg do sądu administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględnienie przedmiotowego wniosku nie mogłoby zatem doprowadzić do realizacji celu grzywny, która powinna mieć nie tylko charakter represyjny, ale i dyscyplinujący i prewencyjny, co zdaje się Sąd I instancji pomijać, w sytuacji gdy przekazanie skargi nastąpiło na wezwanie Sądu. Mając zatem na względzie charakter fakultatywny grzywny i okoliczności sprawy, należało uznać, że zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, a wniosek jako niezasadny należało oddalić. Z tych względów, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.