I GSK 3139/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-30
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Henryk Wach, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego prawidłowo odrzucił wniosek z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, mimo przedstawienia przez niego innych dowodów prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organ miał podstawy do odrzucenia wniosku o dofinansowanie. Brak wymaganego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wraz z potwierdzeniem braku sprzeciwu organu, był kluczowy do potwierdzenia, czy budynek utracił charakter mieszkalny i mógł być przedmiotem projektu termomodernizacyjnego zgodnie z regulaminem konkursu. Sąd podkreślił, że organ prawidłowo podjął działania wyjaśniające rozbieżności i nie mógł oprzeć się wyłącznie na innych dowodach, jeśli podstawowy dokument potwierdzający zgodność z przepisami był wymagany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego o negatywnej ocenie projektu termomodernizacji budynku usługowo-noclegowego. Wniosek został odrzucony z powodu nieprawidłowego uzupełnienia uchybień formalnych, w szczególności braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że budynek nie utracił charakteru mieszkalnego, co wykluczało go z konkursu. M. M. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 176/18 w sprawie ze skargi M. M. na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Zarządu Województwa Świętokrzyskiego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 26 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 176/18, oddalił skargę M. M. na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucja Zarządzająca w piśmie z dnia [...] marca 2018 roku [...] poinformował M. M., że w związku z ubieganiem się o dofinansowanie projektu nr [...] pod nazwą "Termomodernizacja budynku usługowo-noclegowego /HOSTEL/ K. ul. P.", złożonego w ramach naboru nr [...] dla Działania 3.2 Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w przedsiębiorstwach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020, wniosek został odrzucony, ponieważ nieprawidłowo zostały poprawione uchybienia formalne wskazane w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę skarżącego wskazał, że spór w sprawie dotyczył oceny formalnej projektu pod względem jego zgodności z typami projektu przewidzianymi dla danego działania.
W ocenie Sądu skarga była bezzasadna, gdyż bezpodstawne były twierdzenia skarżącego, że oceniający działali z naruszeniem zasady obiektywizmu, legalizmu czy też zaufania do organów państwa. Jak wynikało z § 6 pkt. 3 lit a, b i c regulaminu wprowadzono ograniczenia i określono wymogi, co do charakteru budynków będących przedmiotem projektu.
Jak wynikało z informacji organu w złożonym przez wnioskodawcę wniosku w ramach konkursu nr [...] znajdowały się informacje, iż zakres rzeczowy projektu obejmował modernizację budynku z częścią mieszkalną, w której dopiero planowane było prowadzenie hostelu. Tym samym organ w ramach swoich działań posiadał informację, co do innego sposobu wykorzystywania budynku będącego przedmiotem projektu, i rodzaju prowadzonej działalności, niż to miało wynikać ze złożonego wniosku. Prawidłowo w ocenie Sądu organ nie oparł się wyłącznie na informacjach wynikających z Rejestru CEIDG. Tak więc, organ będąc zobowiązanym dla obiektywnego i rzetelnego rozpatrzenia wniosku skarżącego zasadnie podjął działania celem wyjaśnienia pojawiających się rozbieżności w tym zakresie.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo zwrócił się do wnioskodawcy o udokumentowanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części uznając, że dokument taki jest niezbędny do potwierdzenia dnia, w którym wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą. Zasadnie zobowiązał jednocześnie wnioskodawcę do wyjaśnienia, kiedy wnioskodawca (konkretna data) rozpoczął działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług noclegowych w budynku. Prawidłowo organ stwierdził, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1994 nr 89 poz. 414 z późn. zm. – dalej: Prawo budowlane) zmiana sposobu użytkowania, to rozpoczęcie lub zakończenie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności, która zmienia warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, lub też zmienia układ i wielkość obciążeń.
Wnioskodawca rozpoczynając działalność hostelową w budynku, który to budynek miał wcześniej charakter budynku mieszkalnego taki dokument winien uzyskać. Do złożonej dokumentacji nie zostało dołączone zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wraz z potwierdzeniem właściwego organu o braku sprzeciwu dokonania przedmiotowej zmiany, o które wnioskodawca został poproszony. Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy takie zgłoszenie zostało już złożone oraz czy właściwy organ nie wniósł sprzeciwu jego dokonania. Wobec powyższego, zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że brak przedmiotowego dokumentu potwierdzało, iż w budynku będącym przedmiotem projektu nie była prowadzona działalność polegająca na prowadzeniu hostelu, bądź jest prowadzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym budynek nie utracił charakteru mieszkalnego co w świetle § 6 pkt.3 lit. a Regulaminu nie może być on przedmiotem projektu w ramach rozstrzyganego konkursu.
Jednocześnie podkreślono, że jak stanowi §12 II ust. 5 określający możliwości uzupełnienia i poprawy wniosku - poprawie mogą podlegać wyłącznie elementy wskazane do poprawy lub uzupełnienia przez oceniających chyba, że wprowadzane zgodnie z uwagami zmiany implikują kolejne, należy je wówczas wprowadzić oraz poinformować o tym fakcie Instytucję Organizującą Konkurs. Jeśli wnioskodawca zauważy we wniosku inne błędy formalne, poprawia je składając jednocześnie w piśmie stosowne wyjaśnienia. Natomiast w przypadku wprowadzenia dodatkowych nieuzasadnionych zmian, bądź zmian, które prowadzą do istotnej modyfikacji projektu lub wnioskodawca nie dokona poprawek zgodnie z zaleceniami IOK wniosek uzyskuje negatywną ocenę, co skutkuje jego odrzuceniem.
Tym samym skoro wnioskodawca nie dokonał poprawek wskazanych mu przez organ w piśmie z dnia 1 lutego 2018 r., zasadnie wniosek został odrzucony.
M. M. złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego poprzez:
- błędne zastosowanie § 6 pkt. 3 c) regulaminu jednoetapowego konkursu zamkniętego w ramach Osi Priorytetowej 3 - Efektywna i zielona energia Działania 3.2 Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w przedsiębiorstwach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020, co doprowadziło w konsekwencji zdaniem organu i potem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do niespełnienia kryterium formalnego nr 16 w brzmieniu "Wniosek zgodny z typami projektów przewidzianymi dla danego działania"- cześć A Karty oceny formalnej;
błędne zastosowanie art. 71 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie;
błędne przyjęcie, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, pomimo że projekt został odrzucony chociaż snełniał kryteria wyboru;
II. naruszenie prawa procesowego tj:
- art. 141 ust. 4, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej oraz przyczyn dla których podniesione przez stronę skarżącą zarzuty nie zostały uwzględnione;
a) naruszenie określonej w k.p.a. zasady prawdy formalnej, która nakazuje organowi podejmować decyzję zgodną, wyłącznie ze stanem wynikającym z akt sprawy;
Podczas gdy organ w niniejszej sprawie :
za podstawę swojej decyzji przyjął przede wszystkim ustalenia które zostały poczynione podczas innego konkursu o numerze [...] oraz wniosku [...],
pominął i nie dał wiary dokumentowi, który zgodnie z Regulaminem był jedynym wymaganym dokumentem, który miał wykazać, że budynek objęty projektem jest wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej - tj. "Oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej w budynku przeznaczonym do termomodernizacji". Oświadczenie to wnioskodawca składał pod rygorem odpowiedzialności karnej;
pomiął dowód w postaci faktury, która dokumentowała operacje gospodarcze w postaci świadczenia usług hostelowych oraz inne dokumenty przedłożone przez stronę skarżącą;
zażądał dokumentu - który nie był wymagany Regulaminem oraz brak było podstaw prawnych by wnioskodawca przedstawiał taki dokument.
Działanie powyższe doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mających istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności.
b) naruszenie zasady prawdy obiektywnej, która zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Tymczasem organ nie podjął żadnych kroków by zweryfikować że działalność gospodarcza jest faktycznie prowadzona oraz nie wykazał w żaden sposób by żądane przez niego dodatkowe dokumenty były wymagane w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym;
c) zasadę praworządności (legalności), nakazującą organom administracyjnym orzekanie zgodnie z duchem i literą prawa (art. 8 w zw. z art. 2 Konstytucji RP);
d) zasadę zaufania obywatela do organów państwa, nakazującą organom orzekanie zgodnie z prawem, bez oglądania się na subiektywne i znane wyłącznie sobie przesłanki;
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 26 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 176/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego, z których wynika że wniosek M. M. o dofinansowanie został odrzucony, ponieważ nieprawidłowo zostały poprawione uchybienia formalne wskazane w piśmie z 1 lutego 2018 roku. Skorygowany wniosek o dofinansowanie nie zawierał bowiem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wraz z potwierdzeniem właściwego organu o braku sprzeciwu dokonania przedmiotowej zmiany. Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy takie zgłoszenie zostało już złożone oraz czy właściwy organ nie wniósł sprzeciwu jego dokonania. Dokument ten był niezbędny do potwierdzenia dnia, w którym wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług noclegowych, ponieważ we wniosku znajdowały się informacje, że zakres rzeczowy projektu obejmował modernizację budynku z częścią mieszkalną, w której dopiero planowane było prowadzenie hostelu. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawiera jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Skarga kasacyjna oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. nie została sporządzona zgodnie z wszystkimi wymogami. Jednak mimo dostrzeżonego błędu, mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Należy podkreślić, że w u.z.r.p. ustawodawca inaczej niż w p.p.s.a. nie wskazał, że naruszenie prawa to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, kiedy naruszono system realizacji programu operacyjnego zawierający warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 u.z.r.p.). Ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, kiedy naruszono ogłoszone w trybie art. 40 ust. 2 u.z.r.p. informacje o konkursie, regulamin konkursu, w tym kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 u.z.r.p.), jak również zasady normatywne określone w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. Zgodnie z tym przepisem, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Przepis ten nie wskazuje podmiotu oraz warunków otrzymania dofinansowania projektu. Regulacja ta jest zatem przepisem postępowania tj. zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniającą przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Reguły te znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie art. 37 ust. 1 u.z.r.p. zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jest to ustalenie z zakresu faktów.
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2) p.p.s.a.) jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, w tych ramach jednoznacznie wyjaśnił, jaki stan faktyczny sprawy przyjął.
W ramach omawianej podstawy kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., I OSK 62/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (tak: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Przy ocenie skuteczności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pamiętać należy, że jest to przepis procesowy, zatem może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeżeli jego naruszenie miało wpływ i to istotny na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). To obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu pierwszej instancji byłby inny. Należy również zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przyjmuje się, że zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., powinno także obejmować odniesienie się do ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego przez prowadzący je organ. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Nie wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, co ustalił sąd, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez sąd pierwszej instancji, a które nie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 stwierdził: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia." Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. powiązany z naruszeniem wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów k.p.a. oraz przepisami Konstytucji RP. Zgodnie bowiem z art. 50 u.z.r.p., do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast według art. 64 u.z.r.p., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. W art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) u.z.r.p. uregulowano sposób rozstrzygnięcia skargi na akt nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia: "w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1."
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie naruszył przepisów postępowania dokonując kontroli działalności administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na nieuwzględnienie protestu oraz stosując środek określony w ustawie - oddalenie skargi w przypadku jej nieuwzględnienia (art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p.). Oddalenie skargi było konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji, że doszło do naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny.
Zastosowanie przez wojewódzki sąd administracyjny środka określonego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka, nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Przepis art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) u.z.r.p. przewiduje ustawowy środek, który jest wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2) p.p.s.a. stosowanym po zamknięciu rozprawy na etapie wyrokowania. Z tego też powodu zastosowanie tego środka nie może być naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Kasator zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów, cytując ich treść oraz odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie naruszył prawa materialnego.
Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, prawo procesowe określa sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Prawo formalne, procesowe to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Normy prawa procesowego mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego.
Przepisy art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p. nie wskazują podmiotu oraz warunków otrzymania dofinansowania projektu. Regulacje te są zatem przepisami postępowania tj. zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu. Stawianie zarzutu naruszenia § 6 pkt lit c) Regulaminu konkursu oraz art. 37 ust. 1 i 2 u.z.p.r. w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. formalnie nie jest dopuszczalne, przez co jest merytorycznie nietrafne. Naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p. zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz kiedy projekt nie podlegał ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Są to ustalenie z zakresu faktów.
Zgodnie z § 6 pkt lit c) Regulaminu konkursu, w ramach niniejszego Działania termomodernizacji mogą podlegać wyłącznie budynki w których jest prowadzona bieżąca działalność gospodarcza przez wnioskodawcę, (zgodnie z dokumentem rejestrowym Wnioskodawcy: CEIDG, KRS). Wnioskodawca zobligowany jest do załączenia oświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej w budynku przeznaczonym do termomodernizacji, stanowiącego załącznik nr 16 do niniejszego regulaminu. Przepis ten jednoznacznie określa wymogi, co do charakteru budynków będących przedmiotem projektu. Ustalenie, że termomodernizacji mogą podlegać wyłącznie budynki w których jest prowadzona bieżąca działalność gospodarcza przez wnioskodawcę również jest ustaleniem z zakresu faktów.
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który to przepis nie miał zastosowania w sprawie pomimo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyjaśniając podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia powołał ten przepis w rozważaniach dotyczących budynku położonego w Kielcach przy ulicy Paderewskiego 27. Wyjaśnianie podstawy prawnej nie doznaje ograniczeń, co do doboru argumentów i języka, poza tymi wynikającymi wprost z Konstytucji RP i ustaw, którym sędzia podlega. Zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej jest rezultatem przeprowadzonej przez ten sąd kontroli administracji publicznej. Podstawa rozstrzygnięcia powinna być podana i wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku, w uzasadnieniu orzeczenia sąd administracyjny powinien wskazać, jakie przepisy uprawniały organ administracji publicznej do wyciągnięcia określonych konsekwencji prawnych z dokonanych w sprawie ustaleń. W uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSA WSA 2010/1, poz. 1) wyjaśniono, że stosowanie przepisów prawa przez sąd administracyjny polega również na uczynieniu takiego przepisu wzorcem kontroli legalności decyzji administracyjnej lub innego działania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło