II GZ 137/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2267/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2267/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. S. wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Sąd I instancji podniósł, że skarżący wraz ze skargą złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W złożonym wniosku wskazał na nieodwracalne ujemne skutki i znaczącą szkodę w postaci niemożności prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo że jest ona jego jedynym źródłem dochodu, a wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do braku środków na utrzymanie jego oraz rodziny. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA stwierdził, że uzasadnienie złożonego wniosku nie przedstawia żadnych konkretnych danych dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Sąd wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wprawdzie może wywołać konsekwencje finansowe dla skarżącego, jednakże nie musi to być równoczesne z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, jego żona pracuje na stanowisku dyrektora ds. rozwoju i uzyskuje stały dochód. Okoliczność ta, zdaniem WSA, oznacza, że dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej nie jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Sąd podniósł ponadto, że w sprawie brak jest jakichkolwiek danych obrazujących aktualną sytuację finansową, np. odnośnie wysokości dochodu uzyskiwanego z działalności gospodarczej, wysokości wynagrodzenia żony skarżącego, stanu pozostających do dyspozycji zasobów pieniężnych, przy jednoczesnym wskazaniu jak sytuacja ta zmieniłaby się po wykonaniu zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym WSA uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że wykonanie decyzji pozbawi go możliwości ubiegania się w przetargach nieograniczonych na usługi, w których kontrahenci uzależniają uczestnictwo od wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Skarżący wskazał, że utrzymuje się głównie z tego typu usług, a pozbawienie go tej możliwości doprowadzi do negatywnych skutków w postaci zerwania licznych kontraktów, w których warunkiem jest posiadanie odpowiednich zezwoleń, a zatem pozbawi go głównego źródła dochodu. Wnioskodawca podniósł, że postępowanie karne jest na etapie postępowania przygotowawczego i nie można przewidzieć ile czasu zajmie rozpoznanie sprawy. Po zakończeniu postępowania karnego, które może trwać nawet kilkanaście miesięcy skutki wykonania decyzji będą dla skarżącego nieodwracalne. Podmiot będzie zmuszony ponownie uzyskać wszystkie pozwolenia, co jest działaniem czasochłonnym i kosztownym. Ponadto przedsiębiorca utraci bazę dotychczasowych kontrahentów oraz zaufanie w środowisku. Zdaniem wnoszącego zażalenie, Sąd I instancji bezpodstawnie analizował stanowisko zawodowe jego żony, zakładając, że dochody mogłyby zaspokoić ją oraz skarżącego. Skarżący podkreślił, że posiadają z żoną umowę rozdzielności majątkowej. Szkoda, którą poniesie na skutek wykonania decyzji nie może być zaś sprowadzana jedynie do podstawowego źródła utrzymania. Wykonanie tej decyzji, w środowisku usług ochrony fizycznej na okres kilkunastu miesięcy, a nawet kilku lat, sprowadzi nieodwracalne skutki i doprowadzi do upadłości przedsiębiorcy. Przy piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r. M. S. przesłał postanowienie Komendy Miejskiej Policji w Katowicach z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie popełnienia przez skarżącego czynu wypełniającego znamiona art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Postanowienie o umorzeniu dochodzenia zostało zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Południe. Zdaniem skarżącego, wobec umorzenia względem niego dochodzenia i uznania zarzutów za bezpodstawne, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd. Zdaniem strony, nie zachodzą żadne przesłanki ku temu, by skreślić go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę którejkolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która może ale nie musi mieć charakteru materialnego i nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W stanie sprawy przedstawionym do rozpoznania Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieprawidłową, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i wstrzymaniem wykonania skarżonego aktu. Sąd kasacyjny uznał, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, iż przesłanki uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Za usprawiedliwione uznać należało twierdzenie wnioskodawcy, że wykonanie zaskarżonej decyzji bezsprzecznie będzie skutkowało utratą przez skarżącego uprawnień do prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej w ramach świadczenia usług z zakresu ochrony fizycznej. Tym samym nie dość, że po stronie wnioskodawcy zaistnieje obowiązek ponownego ubiegania się o uprawnienia i wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, to jeszcze utrata kwalifikacji skutkować będzie niespełnieniem przesłanek podmiotowych, warunkujących prowadzenie tego rodzaju działalności, co z kolei może przyczynić się do jej zaprzestania, ogłoszenia upadłości i likwidacji całego przedsiębiorstwa. W konsekwencji może również wystąpić konieczność rozwiązania umów z dotychczasowymi wyszkolonymi i zaufanymi pracownikami i utrata wypracowanej pozycji na rynku przedsiębiorców w danej branży. Brak możliwości wykonywania pracy w sposób oczywisty wpłynie zaś na sytuację materialną skarżącego. Przedstawione okoliczności sprawy w sposób wystarczający dowodzą, że wystąpiła określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanka niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkująca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.