I SA/Sz 474/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-09-12
Skład orzekający: Alicja Polańska, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego określające koszty postępowania egzekucyjnego, oparte na stawkach procentowych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodne z Konstytucją, jeśli nie uwzględnia proporcjonalności kosztów do nakładu pracy organu i stopnia skomplikowania czynności egzekucyjnych, a także nie określa maksymalnej wysokości tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że sposób ustalenia kosztów egzekucyjnych nie przystaje do wzorców konstytucyjnych. Organy nie wykazały, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości, ani nie zbadały, czy koszty te pozostają w rozsądnej proporcji do podjętych działań, co narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. określające koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ustalenie kosztów w rażącej wysokości, bez wykazania konkretnych wydatków i związku z czynnościami organu, a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia A. S. wysokości kosztów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 sierpnia 2017 r. nr [...] w łącznej wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., będący jednocześnie wierzycielem i administracyjnym organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku spółki na podstawie ww. tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2017 r. w wysokości [...] zł (należność główna).
Organ egzekucyjny skierował 30 sierpnia 2017 r. do 3 kontrahentów spółki zajęcia innych wierzytelności pieniężnych. Wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu, doręczono spółce odpis tytułu wykonawczego.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. spółka wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. ww. postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. określił spółce koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, spółka wniosła zażalenie. W uzasadnieniu podniosła, że normy prawne, które określają wysokość opłat za czynności egzekucyjne - art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2017.1201 ze zm.); dalej: "u.p.e.a.", tj. wysokość opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych oraz nakładają obowiązek uiszczenia tych opłat, pomimo dobrowolnej zapłaty egzekwowanej należności po dokonaniu tych czynności (art. 64 § 8 u.p.e.a.), naruszają zakaz nadmiernej ingerencji ustawodawcy przez to, że nie przewidują górnej granicy wysokości opłat, a także nie uwzględniają stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania poszczególnych czynności oraz nakładu pracy organu egzekucyjnego. Ponadto, nie uzależniają także wysokości opłat egzekucyjnych od tego, czy postępowanie zostało umorzone z uwagi na dobrowolne uiszczane przez dłużnika należności w całości lub w części, co powoduje, że są one nieadekwatne do zakładanego celu, którym jest prowadzenie skutecznej egzekucji, a przy tym są nadmiernie dolegliwe. Na poparcie stanowiska spółka przywołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt. SK 31/14.
Podnosząc powyższe zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. w mocy zaskarżone postanowienie, przywołał wyrok dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt. SK 31/14 Trybunału Konstytucyjnego i wskazał, że organ I instancji - na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i 6 u.p.e.a. - określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za czynność tj. zajęcie wierzytelności w wysokości 5% oraz opłatę manipulacyjną w wysokości 1%. Dodał przy tym, że na dzień wydania postanowienie brak jest interwencji ustawodawcy we wspomnianym zakresie. Tym samym, organ odwoławczy, dokonując oceny zgodności z prawem ustalonej wysokości kosztów, nadal działa w obszarze nienormowanym przez ustawodawcę.
Zdaniem organu odwoławczego, kluczowa w sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Aby jednak na nie odpowiedzieć, należy dostrzec, że u.p.e.a. określa jedynie minimalną wysokość opłaty. Niemniej jednak biorąc pod uwagę skuteczność egzekucji, a także konieczność zapewnienia funkcji fiskalnej, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych byłoby obniżenie kosztów egzekucyjnych do ich minimalnej wysokości tj. łącznej wysokości [...] zł (do wysokości minimalnych stawek określonych w u.p.e.a - [...] zł za opłatę manipulacyjną; [...] zł za zajęcia innej wierzytelności).
Według organu, odnosząc ustalone za pomocą stawek procentowych koszty do wzorców konstytucyjnych, jako punkt odniesienia należy przyjąć górną granicę kosztów z tytułu zajęcia nieruchomości, tj. kwotę [...]zł. Art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości. Opłata ta w przypadku dokonania zajęcia nieruchomości wynosi 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż [...] zł. Uprawniony jest więc wniosek, iż nieuzasadnione jest obciążenie opłatą za zajęcie innej wierzytelności w kwocie przekraczającej stawkę maksymalną w wysokości [...] zł. Prowadzenie egzekucji z innej wierzytelności jest bowiem mniej skomplikowane niż prowadzenie egzekucji z nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego, wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Wobec tego, skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie [...] zł, to są podstawy do przyjęcia zachowując proporcję, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł. W sprawie organ egzekucyjny ustalił opłatę egzekucyjną za zajęcie innej wierzytelności pieniężnej na poziomie [...] zł, tym samym opłata nie przekracza wyznaczonego w przedstawiony wyżej sposób poziomu.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że w sprawie wykonanie zobowiązania objętego tytułem wykonawczym, które wynosiło [...] zł, plus odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości [...] zł, nastąpiło w następujący sposób:
- w dniu 28 sierpnia 2017 r. w wysokości [...] zł (wpłata własna spółki przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego);
- w dniu 31 sierpnia 2017 r. w wysokości [...] zł (wpłata własna spółki po wszczęciu postępowania egzekucyjnego);
- w dniu 9 września 2017 r. w wysokości [...] zł (wpłata własna spółki po wszczęciu postępowania egzekucyjnego), przy czym w dniu 9 września 2017 r. wpłacono [...] zł, jednak pozostała kwota została rozdysponowana na inne zobowiązania spółki);
- w pozostałym zakresie, tj. w wysokości [...] zł zobowiązanie zostało wykonane w dniach 4 września 2017 r. oraz 29 września 2017 r. w wyniku realizacji zajęć innych wierzytelności pieniężnych.
Tym samym, czynności egzekucyjne podjęte wobec spółki dały ok. 70% skuteczności.
W ocenie organu odwoławczego, nie można uznać, że nakład pracy pozostawał niewielki czy mało czasochłonny. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania był zobligowany do wystosowania zawiadomień związanych z podejmowanymi czynnościami. Wraz z podejmowanymi działaniami egzekucyjnymi pojawiła się efektywność, a naliczone koszty jak najbardziej odzwierciedlają wkład organu egzekucyjnego.
Przechodząc do opłaty manipulacyjnej, organ odwoławczy podkreślił, że jest ona pobierana w związku z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego niezależnie od innych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego
i niezależnie od zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. W przypadku opłaty manipulacyjnej zasadne jest przyjęcie analogicznego sposobu ustalania opłaty manipulacyjnej, tak jak opłaty za czynności poprzez odwołanie się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. określającego wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż [...] zł. Przyjmując zatem jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie [...]zł stanowiącej 8% egzekwowanej należności, to maksymalna opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności nie może być wyższa niż [...] zł. Ustalona przez organ I instancji opłata manipulacyjna w wysokości [...] zł nie przekracza kwoty granicznej.
W ocenie organu odwoławczego, wynikające z zastosowania stawek procentowych (5% w przypadku opłaty za czynności oraz 1% opłaty manipulacyjnej) koszty egzekucyjne nie powodują zerwanie związku między świadczeniem organu
a wysokością ponoszonych kosztów za dokonanie tych czynności opłat. Tym samym,
w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec spółki kwota należnych kosztów egzekucyjnych przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.
Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych
w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty, wydatki egzekucyjne miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;
2. art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ustalenie opłaty manipulacyjnej w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki egzekucyjne miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;
3. art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia,
w szczególności ustalenia czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające
z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania;
4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji
oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem skargi jest ocena legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych naliczonych stronie
skarżącej w łącznej wysokości [...] zł, pobranych w postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z
dnia [...] r. nr [...]
Na wstępie należy wskazać, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi,
że:
1) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest
niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;
2) art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art.
2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.
W uzasadnieniu wyroku (pkt 4.3. uzasadnienia) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania
stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania
wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji
indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty
podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego
i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie
ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym
świadczeniem podmiotu publicznego. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak
nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między
interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed
nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby
zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej
zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością
opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie, rola tych opłat
sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania
egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.
Ponadto, Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty
manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku
między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą
zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami
stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu
sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed
jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy opłat powoduje, że z punktu widzenia organu
egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych
czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Trybunał uznał, że, regulacje zawarte w
zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia
maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym
stopniu funkcję represyjną.
Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy wyprowadzić zatem wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną
jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu
ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.
Nadto, Trybunał - wyjaśniając skutki swojego orzeczenia - wskazał, że dla właściwej jego realizacji konieczna będzie interwencja
ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z tego wyroku, określić
maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64
§ 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych
w sprawie.
Mając na uwadze wnioski wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy wskazać, że w uzasadnieniu postanowienia organu I
instancji wyliczono koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł, przyjmując, że od kwoty egzekwowanej należności wraz z odsetkami w
wysokości [...] zł opłata za zajecie wierzytelności pieniężnej od tej wysokości wynosi [...] zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), a
opłata manipulacyjna wynosi [...] zł (art. 64 § 6 u.pe.a.).
Według organu odwoławczego, koszty egzekucyjne tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej zostały naliczone
zgodnie z art. 64 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu odpowiednio stawek 5% egzekwowanych należności w związku
z zajęciem prawa majątkowego, a także stawki 1% egzekwowanych należności przy określeniu opłaty manipulacyjnej.
Organ ten wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz omówił jego skutki jak też
jego wpływu na możliwość dalszego orzekania w kwestii kosztów egzekucyjnych, jednak w żaden sposób nie odniósł się do adekwatności
wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w tej
konkretnej sprawie oraz co do nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na
podstawie ww. tytułu wykonawczego, jak również nie odniósł się do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być
ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, ale przy zachowaniu racjonalnej
zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty
nie sprowadzały się do swoistej kary.
Za takie bowiem rozważenie nie można uznać stanowiska organu odwoławczego, który odwołał się do hipotetycznego sposobu ustalenia opłat,
tj. na podstawie maksymalnych procentowych stawek opłaty za zajęcie nieruchomości (8% - [...] zł; art. 64 § 1 pkt 6), i ustalił je w
ten sposób w tej sprawie według hipotetycznych proporcjonalnych kwot: za zajęcie wierzytelności pieniężnej (5% - [...] zł; art. 64 §
1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz opłaty manipulacyjnej (1% - [...] zł; art. 64 § 6 u.pe.a.).
Także, zawarcie w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenia, że dzięki podejmowaniu działań egzekucyjnych, polegających na wystosowaniu
zawiadomień "pojawiła się efektywność" nie dowodzi, że w sprawie zachodziła konieczność wielokrotnego podejmowania czynności, że miały
one skomplikowany charakter, a nade wszystko organ ten pominął w tych rozważaniach, że skarżąca spółka opłaty w części uiściła
jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, tj. 2 x po [...] zł, a po wszczęciu postępowania, lecz przed zajęciem dokonanym
przez organ kwotę [...]zł, zatem organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tej obiektywnej okoliczności mającej wpływ na
"pojawienie się efektywności" dzięki podejmowaniu działań egzekucyjnych, polegających na wystosowaniu zawiadomień.
Zgodzić się należy zatem z zarzutami skargi, że organ odwoławczy nie wykazał jakie to konkretne czynności organu egzekucyjnego w
toczącym się postępowaniu egzekucyjnym miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości jeśli zważyć, że organ I
instancji wystosował jedynie trzy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności skierowane do trzech kontrahentów skarżącej.
Wbrew zatem stanowisku organu odwoławczego, sposób ustalenia kwoty należnych kosztów egzekucyjnych w sprawie nie przystaje do wzorców
konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, bowiem analiza akt sprawy, przeprowadzona, z uwzględnieniem
brzmienia przepisów będących podstawą prawną zaskarżanego orzeczenia, całokształtu okoliczności stanu faktycznego oraz i przede
wszystkim - wskazań wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, potwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do
wyjaśnienia, czy określone koszty egzekucyjne pozostają w rozsądnej proporcji działań podjętych przez organ egzekucyjny.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd - uznając za zasadne zarzuty skargi - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.1302); dalej: "p.p.s.a.", uchylił
zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, gdyż naruszają one przepisy art. 61 § 1 pkt 4 i art.
64 § 6 u.p.e.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto, na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd wskazuje, że wobec braku dotychczas interwencji ustawodawcy po wyroku Trybunału
Konstytucyjnego (jak też ewentualnie do czasu ponownego orzekania w sprawie), zadaniem organów będzie w pierwszym rzędzie ponowna
odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., in concreto,
przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji i w jakim zakresie na gruncie tej sprawy
należy je miarkować. Organy powinny zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności
podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania
racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organu, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak
aby opłaty te nie przekroczyły maksymalnego rozsądnego pułapu, które to okoliczności winny być wskazane w rozstrzygnięciu. Brak takiego
wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej. Nie sposób bowiem poznać jakie
czynności organu egzekucyjnego, jaki nakład pracy organu egzekucyjnego, legły u podstaw takiego hipotetycznego i proporcjonalnego
ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego
składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.
c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804.
ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło