VI SA/Wa 2226/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-12
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Joanna Kruszewska-Grońska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa, poprzez wpływ na spółkę P., może być uznany za podmiot dominujący wobec spółki A. w rozumieniu przepisów Prawa bankowego, w sytuacji gdy nie posiada bezpośrednio większości głosów na walnym zgromadzeniu spółki A.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla uznania jednego podmiotu za dominujący wobec innego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b Prawa bankowego wystarczające jest posiadanie zdolności do wywierania znaczącego wpływu na kierunki polityki finansowej i operacyjnej, nawet jeśli ta zdolność nie jest stale wykonywana. W niniejszej sprawie Skarb Państwa, poprzez wpływ na spółkę P., a następnie przez P. na spółkę A., wykazał taką zdolność, co uzasadniało uznanie go za podmiot dominujący.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), która uznała Skarb Państwa (SP) za podmiot dominujący wobec A. S.A. KNF oparła swoje stanowisko na tym, że SP wywiera znaczący wpływ na A. S.A. poprzez spółkę P., która z kolei wywiera znaczący wpływ na A. S.A. Skarb Państwa zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia podmiotu dominującego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Skarbu Państwa na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Prezesa Rady Ministrów na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania Skarbu Państwa za podmiot dominujący wobec A. S.A. oddala skargę
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: KNF, Komisja), działając na podstawie art. 4a ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 128 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 174 ze zm.) uznała Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: SP) za podmiot dominujący wobec A. S.A. w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe.
KNF oparła swoje decyzje na ustaleniu, że SP wywiera znaczący wpływ na A. poprzez wywieranie znaczącego wpływu na P. S.A. (dalej: P.), który bezpośrednio wywiera znaczący wpływ na A.. Dokonując powyższych ustaleń, KNF wzięła pod uwagę:
- wykładnię pojęcia "znaczącego wpływu" zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo bankowe,
- informacje dotyczące głosowania akcjonariuszy na walnym zgromadzeniu (dalej: WZA) P., wskazujące na faktyczne wykonywanie przez SP większości głosów, uprzywilejowaną pozycję SP jako akcjonariusza P., wynikającą z postanowień statutowych P., w tym polegającą na ograniczeniu prawa głosu innych niż SP akcjonariuszy oraz możliwości kształtowania przez SP składu rady nadzorczej P., informacje dotyczące głosowania akcjonariuszy na WZA A. i faktyczne wykonywanie przez P., wraz z P. S.A. (dalej: P.) oraz zarządzanymi przez T. i P., większości głosów,
- okoliczności faktyczne, zgodnie z którymi:
➢ P. oraz P. są jednostkami objętymi konsolidacją w ramach Grupy P., a więc są przez P. traktowane stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości jako jednostki zależne wchodzące w skład grupy kapitałowej,
➢ w dniu [...] kwietnia 2016 r. P. (posiadający udział stanowiący 25,1948% kapitału i ogólnej liczby głosów na WZA A.) zawarł z:
• P. (posiadającym udział stanowiący 0,0376% kapitału i ogólnej liczby głosów na WZA A.),
• P. (posiadającym udział stanowiący 0,0023% kapitału i ogólnej liczby głosów na WZA A.),
• P. (posiadającym udział stanowiący 3,9886% kapitału i ogólnej liczby głosów na WZA A.,
porozumienie na czas nieoznaczony w sprawie zgodnego głosowania na WZA A.,
➢ P. wraz z podmiotami zależnymi – P. oraz P. posiadał największy spośród akcjonariuszy A. pakiet akcji, który w warunkach rozproszonego akcjonariatu i niskiej frekwencji akcjonariuszy na WZA A., pomimo że stanowił ok. 29% kapitału i ogólnej liczby głosów, zapewniał ponad 50% udziału w głosach na WZA A..
Pismem z [...] grudnia 2016 r. SP wystąpił do KNF z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z [...] lutego 2017 r. KNF odmówiła wstrzymania, wskazując na brak okoliczności uzasadniających żądanie strony.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 196 ze zm.), art. 4a ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1988 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa, utrzymała w mocy decyzją z [...] grudnia 2016 r.
W uzasadnieniu zakarżonej decyzji KNF wyjaśniła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo bankowe podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy Prawo bankowe jest:
a) jednostka dominująca, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego Rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L176 z 27 czerwca 2013, str. 1, ze zm.),
b) podmiot, który w ocenie KNF może w inny sposób wywierać znaczący wpływ na inny podmiot.
Jak podkreśliła KNF znaczący wpływ, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy Prawo bankowe został zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 14 tej ustawy jako zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty bilansowej innego podmiotu. W odniesieniu do podmiotów funkcjonujących w formie spółki akcyjnej pojęcie "znaczącego wpływu" zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo bankowe należy rozumieć przede wszystkim jako zdolność wpływania przez określony podmiot na podejmowanie przez WZA innego podmiotu uchwał w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty bilansowej. Chodzi tu o właściwość WZA dotyczącą w szczególności:
- rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenia absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków, roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru, zbycia i wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego, nabycia i zbycia nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, emisji obligacji zamiennych lub z prawem pierwszeństwa i emisji warrantów subskrypcyjnych, powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej spółki, zmiany statutu spółki, w tym - w zakresie podwyższenia kapitału zakładowego czy podziału spółki.
- SP, w warunkach rozproszonego akcjonariatu i niskiej frekwencji akcjonariuszy na WZA P., pomimo posiadania udziału w kapitale i ogólnej liczby głosów na WZA P. na poziomie 34,1875%, wywiera znaczący wpływ na P., w szczególności poprzez udział w podejmowaniu uchwał na WZA P., w tym uchwał wyznaczających kierunki polityki finansowej i operacyjnej. Ponadto, SP posiada uprzywilejowaną pozycję jako akcjonariusz P., co wynika z postanowień statutowych P., w tym w zakresie kształtowania składu osobowego organów P. (rada nadzorcza, zarząd).
- P., w warunkach rozproszonego akcjonariatu i niskiej frekwencji akcjonariuszy na WZA A., pomimo posiadania udziału w kapitale i ogólnej liczby głosów na WZA A. na poziomie 29,22%, wywiera znaczący wpływ na Bank poprzez udział w podejmowaniu uchwał na WZA A.. Wobec tego, P. wywiera znaczący wpływ na A. w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe poprzez zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej Banku, w tym również dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty bilansowej.
W konkluzji KNF uznała, że SP wywiera znaczący wpływ na A. w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy KNF uwzględniła dodatkowe fakty, które zaistniały po dniu wydania decyzji tj. od [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. takiej jak to, że:
- na nadzwyczajnym WZA P., które rozpoczęło się w dniu [...] stycznia 2017 r. oraz było kontynuowane w dniu [...] lutego 2017 r., SP, dysponując 34,1875% ogólnej liczby głosów, uprawniony był do wykonywania 58,0456% liczby głosów. W wyniku uchwał podjętych na WZA zostało odwołanych trzech dotychczasowych i powołanych czterech nowych członków rady nadzorczej P.. Wniosek o zwołanie WZA oraz zamieszczenie w jego porządku obrad podjęcia uchwał w sprawie zmian w składzie rady nadzorczej P., wraz z projektami tych uchwał, został zgłoszony przez SP.
- na nadzwyczajnym WZA P., które rozpoczęło się w dniu [...] kwietnia 2017 r. i było kontynuowane w dniu [...] kwietnia 2017 r., SP, dysponując 34,1875% ogólnej liczby głosów, uprawniony był do wykonywania 56,9261% liczby głosów. W wyniku uchwał podjętych na WZA został odwołany jeden dotychczasowy i powołanych dwóch nowych członków rady nadzorczej P.. Wniosek o zwołanie WZA oraz zamieszczenie w jego porządku obrad podjęcia uchwał w sprawie zmian w składzie rady nadzorczej P., wraz z projektami tych uchwał, został zgłoszony przez SP.
- na WZA P., które odbyło się w dniu [...] czerwca 2017 r., SP, dysponując 34,1875% ogólnej liczby głosów uprawniony był do wykonywania 56,8176% liczby głosów. Uchwały podjęte na tym WZA dotyczyły w szczególności rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdań finansowych P. i grupy kapitałowej P. oraz sprawozdań zarządu i rady nadzorczej, podziału zysku netto, udzielenia absolutorium członkom zarządu i rady nadzorczej, zmiany uchwały WZA w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków zarządu P., zmiany statutu.
- na nadzwyczajnym WZA A., które rozpoczęło się w dniu [...] kwietnia 2017 r. i było kontynuowane w dniu [...] maja 2017 r. P. wraz z podmiotami zależnymi – P. oraz P. i P., dysponując 29,22% ogólnej liczby głosów, uprawniony był do wykonywania 49,06% liczby głosów. Ponadto w WZA wziął udział P. dysponujący 3,71% ogólnej liczby głosów, uprawniony był do wykonywania 6,23% liczby głosów. Fundusz ten zarządzany jest przez P. S.A. Jedynym akcjonariuszem T. jest P. S.A., którego podmiotem dominującym jest SP. W wyniku uchwał podjętych na WZA został odwołany jeden dotychczasowy i powołany nowy członek rady nadzorczej A.. Wniosek o zamieszczenie w porządku obrad WZA podjęcia uchwał w sprawie zmian w składzie rady nadzorczej A., wraz z projektami tych uchwał, został zgłoszony przez P..
- w dniu [...] czerwca 2017 r. pomiędzy P., P., P., P. oraz P. zostało zawarte pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania przez wymienione podmioty akcji A. oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na walnych zgromadzeniach Banku,
- na WZA A., które odbyło się w dniu [...] czerwca 2017 r. P. wraz z podmiotami zależnymi – P. oraz P. i P., dysponując 31,22% ogólnej liczby głosów uprawniony był do wykonywania 53,61% liczby głosów. Uchwały podjęte na tym WZA dotyczyły w szczególności rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdań finansowych A. i grupy kapitałowej A. oraz sprawozdań zarządu i rady nadzorczej, podziału zysku netto, udzielenia absolutorium członkom zarządu i rady nadzorczej, zmiany regulaminu WZA A. oraz powołania dwóch nowych członków rady nadzorczej. Wniosek o zamieszczenie w porządku obrad WZA podjęcia uchwał w sprawie zmian w składzie rady nadzorczej A., wraz z projektami tych uchwał, został zgłoszony przez P..
- według stanu na dzień [...] lipca 2017 r. w następstwie transakcji giełdowych, P. wraz z podmiotami zależnymi posiadał akcje uprawniające do wykonywania 31,64% głosów na WZA A..
KNF podkreśliła, że powyższe okoliczności, uwzględnione zostały w informacjach przekazywanych przez P. i A. do publicznej wiadomości, wobec czego, jako fakty powszechnie znane, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. nie wymagały przeprowadzenia dowodu. Okoliczności te potwierdzały, że ustalenia KNF wskazujące na taktyczne wykonywanie przez SP większości głosów na walnych zgromadzeniach P. oraz zdolność do kształtowania przez SP składu rady nadzorczej P., a także faktyczne wykonywanie przez P. większości głosów na walnych zgromadzeniach A. są prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie SP wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2016 r. oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucał:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 4, art. 80, art. 104 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na dowolnej i naruszającej granice swobody uznania administracyjnego ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, niepełne wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że SP wywiera znaczący wpływ na A., poprzez wywierania znaczącego wpływu na P., który bezpośrednio wywiera znaczący wpływ na A.,
b) art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia, na przyjętych przez organ, jako fakty powszechnie znane, informacjach o wynikach WZA, bez bliższego sprecyzowana źródła uzyskanych przez organ informacji oraz niezasadne przyjęcie przez organ, iż informacje o WZA i zapadłe na nich rozstrzygnięcia są faktami powszechnie znanymi, w rozumieniu art. 77 § 4 k.p.a. i nie wymagają przeprowadzenia dowodu, co w konsekwencji uniemożliwiło wykonanie przez skarżącego uprawień wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. w odniesieniu do tej części ustaleń, a które to ustalenia jak wynika z uzasadnienia decyzji miały kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
c) art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny w zakresie ustaleń, podstaw prawnych i oceny relacji pomiędzy SP a P., które to działanie stanowi jednocześnie naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego dotyczących pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz obowiązku wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co uniemożliwia ostateczne ustalenie na jakich przepisach organ opierał się wydając rozstrzygnięcie, a także jakich ostatecznie ustaleń i ocen dokonał, a więc miało istotny wpływ na wynik sprawy,
d) art. 138 § 1 k.p.a. polegające na niewłaściwej kontroli oraz odmowie uchylenia decyzji z [...] grudnia 2016 r., pomimo istnienia przesłanek warunkujących jej uchylenie i umorzenie postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo bankowe przez jego błędną wykładnię nie uwzględniającą art. 22 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającą dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG Tekst mający znaczenie dla EOG (Dz. Urz. UE L182 z 29.06.2013) co doprowadziło do uznania Skarbu Państwa za podmiot dominujący wobec A., w sytuacji, gdy przepisy prawa unijnego, a w konsekwencji również art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo bankowe, zastrzegają pojęcie podmiotu dominującego dla działalności przedsiębiorstw a nie SP,
b) art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w okolicznościach sprawy ustalonych na podstawie zebranego materiału dowodowego SP poprzez wpływ na P. jest podmiotem dominującym względem A., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż SP jest podmiotem dominującym względem A. w rozumieniu tego przepisu,
c) art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż dla spełnienia przesłanki "wywierania znaczącego wpływu" rozumianej jako zdolność wpływania przez określony podmiot na podejmowane przez WZA innego podmiotu uchwał w zakresie wyznaczania kryteriów polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty bilansowej wystarczającym jest zaistnienie okoliczności (niezależnych od podmiotu mającego być uznanym za dominujący), które pozwoliły w kilku głosowaniach na podjęcie uchwał zgodnych ze zgłoszonymi uprzednio wnioskami, gdy tymczasem prawidłowa wykładania pojęcia "wywierania znaczącego wpływu" rozumianego jako zdolność wpływania przez określony podmiot na podejmowane przez WZA innego podmiotu uchwały w ocenie skarżącego, nie powinna być wynikiem przypadku (aktywności lub bierności pozostałego akcjonariatu innego niż P., niskiej frekwencji akcjonariuszy na WZA A.), lecz powinna wynikać z rzeczywistych, obiektywnych możliwości wynikających bądź z dysponowania przez P. większością ogólnej liczby głosów, odpowiedniego uprzywilejowania posiadanych akcji w zakresie wykonywania prawa głosu, bądź też wynikających z postanowień aktów korporacyjnych, statutowych, tj. zdolność wpływania przez określony podmiot na podejmowane przez WZA innego podmiotu uchwały powinna mieć charakter stały i prawnie uregulowany ("zinstytucjonalizowany").
W odpowiedzi na skargę organ szczegółowo odniósł się do zarzutów zawartych w treści skargi i wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w jego ocenie, A. S.A. przysługuje status strony postępowania w sprawie uznania SP za podmiot dominujący względem A. z uwagi na treść art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy Prawo bankowe. Pełnomocnik organu wskazał, że wprawdzie A. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania jednak nie otrzymał decyzji. Zaznaczył również, że procesowo nie została rozwiązana kwestia zakończenia postępowania w stosunku do A..
Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] KNF umorzył postępowanie administracyjne w sprawie uznania SP za podmiot dominujący wobec A. w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe jako bezprzedmiotowe w zakresie, w jakim prowadzone było wobec A..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja KNF z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję KNF [...] grudnia 2016 r., uznającą Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej za podmiot dominujący wobec A. S.A. w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy Prawo bankowe, podmiotem dominującym jest podmiot, który w ocenie KNF może w inny sposób wywierać znaczący wpływ na inny podmiot. Uprawnienie KNF do dokonania oceny wynika z treści art. 4a ustawy Prawo bankowe. Ocena KNF nie jest swobodna, ponieważ w art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo bankowe ustalono, że znaczący wpływ polega na zdolności do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty bilansowej innego podmiotu. Ocena wydawana przez KNF może podlegać określonej weryfikacji w sposób uregulowany w art. 4a ww. ustawy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowane w doktrynie stanowisko, zgodnie z którym dla uznania jednego podmiotu za dominujący w stosunku do innego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy Prawo bankowe, wystarczające jest samo posiadanie przez ten pierwszy podmiot takich uprawnień, dzięki którym dysponuje on zdolnością określoną w art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo bankowe - nie jest zatem konieczne, aby ze zdolności tej faktycznie korzystał (por. F. Zoll (red. Prawo bankowe. Komentarz. Tom I i II, Zakamycze 2005).
Do wywierania znaczącego wpływu na inny podmiot wystarczająca jest zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji. Nie musi być ona wykonywana, ale potencjalnie w każdym momencie może być wykorzystana. Rację ma organ wskazując, że "zdolność" ta powinna być nie tylko teoretyczna, ale także rzeczywista (w niektórych wypadkach, np. przy rozproszonym akcjonariacie, nawet podmiot mający poniżej 10-15% akcji może wywierać znaczący wpływ na politykę danego podmiotu). O wywieraniu znaczącego wpływu przesądza realna "władza", jaką daje posiadanie określonej liczby akcji lub udziałów w innym podmiocie.
W przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie SP za podmiot dominujący wobec A. w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe. SP, wywierając znaczący wpływ na P., za jego pośrednictwem wywiera znaczący wpływ na A. w sposób określony w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo bankowe, tj. poprzez zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty finansowej A.. Powyższe dotyczy w szczególności takich decyzji, jak:
➢ rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz
➢ sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz
➢ udzielenia absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków, powoływania,
➢ odwoływania członków rady nadzorczej spółki,
➢ zmiany statutu spółki.
Z ustaleń dokonanych w toku postępowania jednoznacznie wynika, że uchwały w powyższym zakresie podejmowano na WZA P. i A. z inicjatywy i większością głosów wykonywanych odpowiednio przez SP i P.. Jak słusznie podkreśla organ do uznania, że SP wywiera znaczący wpływ na A. nie jest konieczne istnienie regulacji, w szczególności - w statucie P., które stwierdzałyby wprost, że to SP wydaje lub akceptuje instrukcje co do sposobu głosowania na WZA A.. Uznanie to wywodzone jest z faktu, że SP posiada samodzielne prawo do kształtowania większości, a w związku z faktycznym wykonywaniem ponad 50% głosów na WZA P. - w istocie całego składu rady nadzorczej P., która z kolei powołuje i odwołuje zarząd P., który decyduje o sposobie wykonywania przez P. faktycznie ponad - 50% głosów na WZA A..
Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji KNF wykazała niezbicie, że SP faktycznie dysponuje większością głosów na WZA P., a także posiada wyłączne uprawnienie do powołania jednego i wskazania połowy pozostałych członków rady nadzorczej P.. Członkowie rady nadzorczej są powoływani i odwoływani przez WZA. Przeprowadzona analiza przebiegu walnych zgromadzeń P. na przestrzeni ostatnich 4 lat wskazała ponadto, że SP wykonywał na walnych zgromadzeniach większość głosów i był zdolny do samodzielnego powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej. KNF wskazała też, ze zgodnie ze statutem P. członków zarządu P. powołuje i odwołuje rada nadzorcza. Uchwały rady nadzorczej podejmowane są bezwzględną większością głosów, tak więc członkowie rady nadzorczej powołani i wskazani przez SP zdolni są do samodzielnego kształtowania całego składu zarządu P.. Jak wynika ze statutu P., to zarząd P. decyduje o sposobie wykonywania praw głosu z posiadanych przez P. akcji w innych spółkach, w szczególności ustanawiając pełnomocników reprezentujących P. na walnych zgromadzeniach tych spółek. Analizując informacje dotyczące głosowania akcjonariuszy na WZA A., KNF wykazała - co zostało uwzględnione w uzasadnieniach obydwu decyzji, że P. wraz z podmiotami zależnymi, faktycznie dysponują większością głosów na WZA A.. KNF szczegółowo uzasadniła także, w jaki sposób wykonywanie większości głosów na WZA spółki przekłada się na zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty finansowej tego podmiotu, a więc - na wywieranie znaczącego wpływu stosownie do dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo bankowe.
W ocenie Sądu stwierdzenia skarżącej dotyczące naruszenia przez KNF przepisów prawa materialnego jak i procesowego nie znajdują uzasadnienia w świetle obowiązującego stanu prawnego oraz akt sprawy. Wydając zaskarżona decyzję KNF wziął pod uwagę wszystkie materiały dowodowe oraz wszystkie wyjaśnienia przedstawione przez stronę skarżącą (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania był wystarczający do podjęcia zaskarżonej decyzji. Organ w sposób wnikliwy i wyczerpujący rozważył wszystkie okoliczności dokonując prawidłowej oceny istniejącego stanu faktycznego, prawidłowo dokonał subsumpcji, a co za tym idzie dokonał również prawidłowego ustalenia następstw prawnych, zarówno prawa procesowego jak i materialnego. Wydając decyzję KNF działała na podstawie obowiązujących przepisów i przy udziale strony postępowania. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, zostało uzasadnione w sposób szczegółowo określony przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. , poz. 1369).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło