II SA/Po 464/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-09-13

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, które zostało przeniesione na inną część działki w okresie tzw. "przerwy technologicznej", stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, pomimo twierdzeń o jego ciągłym funkcjonowaniu od lat 90. XX wieku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przeniesienie urządzenia reklamowego na inną część działki w okresie "przerwy technologicznej", potwierdzone analizą zdjęć lotniczych i dokumentacji, stanowi budowę nowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ lokalizacja tego urządzenia jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji reklam z wyjątkiem szyldów i tablic informacyjnych, nie jest możliwe zastosowanie procedury legalizacyjnej, a nakaz rozbiórki jest uzasadniony.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wolno stojącego urządzenia reklamowego. Organy ustaliły, że urządzenie zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego obecna lokalizacja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółka twierdziła, że urządzenie funkcjonuje nieprzerwanie od lat 90. XX wieku i że doszło jedynie do wymiany oświetlenia, a nie budowy nowego nośnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą W. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257, dalej k.p.a.) decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. (dalej jako skarżąca lub spółka) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. P. (dalej: PINB) z dnia [...] listopada 2017r. (znak: [...]), którą PINB nakazał spółce rozbiórkę wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego wybudowanego na nieruchomości przy Rondzie R. w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.). Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 19 grudnia 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę w sprawie wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości położonej przy Rondzie R. w P. (działka nr [...]) i potwierdził fakt istnienia opisanego wyżej nośnika reklamowego na wyżej opisanej działce nr [...], który składa się z następujących (widocznych) części: słup osadzony w gruncie oraz tablica reklamowa, zamocowana do słupa. Na podstawie danych, którymi dysponuje Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. oraz treści księgi wieczystej nr [...] organ ustalił, że właścicielem działki nr [...] jest M. P., a na tej działce obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Rataje - Łacina" część A w Poznaniu (przyjęty uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 29 sierpnia 2006 r., nr CI/1149/F//2006, publ. Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 153/2007, poz. 3365 z dnia 29 października 2007 r., dalej: m.p.z.p.). Do akt sprawy załączono także podanie Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia 21 września 2016 r. (sygn. [...]), zawierające wniosek o podjęcie przez organ nadzoru budowlanego czynności wyjaśniających w sprawie legalności powstania przedmiotowego nośnika reklamowego, a także załączono kopię korespondencji pomiędzy ZDM P. a skarżącą, w sprawie funkcjonowania przedmiotowego urządzenia reklamowego. Z korespondencji wynika, że [...] S.A. obsługuje przedmiotowy nośnik w celach reklamowych. Jest bezumownym użytkownikiem działki nr [...], a ponadto nie przedstawiła Zarządowi Dróg Miejskich w P. dokumentów dotyczących legalności powstania urządzenia. W okresie pomiędzy 17 lipca 2015 r. a 19 stycznia 2016 r. doszło do "przerwy technologicznej" w ekspozycji przedmiotowego urządzenia reklamowego. Z protokołu sporządzonego przez PINB dnia 11 stycznia 2017r. wynika, iż ad K. - pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż inwestorem przedmiotowego nośnika reklamowego była firma [...]., która wykonała nośnik przed 21 maja 2001 r. [...] S.A. przejęła w.w. nośnik w 2001 r. i nie posiada innych dokumentów dotyczących postawienia nośnika. Ponadto pełnomocnik spółki wskazał, że obiekt powstał najprawdopodobniej w latach 90tych ubiegłego wieku, a wspomniana w piśmie [...] S.A. z dnia 19 stycznia 2016r. przerwa technologiczna polegała na wymianie oświetlenia nośnika (wcześniej tablica nie była podświetlana). W piśmie z dnia 11 stycznia 2017r. ([...]) PINB zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu M. P. z prośbą o wskazanie czy budowa w/w nośnika została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia. W odrębnym piśmie z dnia 11 stycznia 2017r. ([...]) PINB zwrócił się do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] o umożliwienie wglądu do zdjęć lotniczych działki nr [...], na której umiejscowiony jest nośnik reklamowy. Wraz z pismem z dnia 11 stycznia 2017r. pełnomocnik skarżącej, działając w imieniu skarżącej przekazał do PINB projekt budowlany typowej konstrukcji reklamowej. Wraz z pismem z dnia 6 lutego 2017r. ([...]) Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu M. P. przekazał do PINB posiadane akta archiwalne, które dotyczyły wydawanych przez Urząd M. P. pozwoleń na czasowe użytkowanie obiektu znajdującego się na przedmiotowej działce w latach 1993-2000. W piśmie z dnia 19 lipca 2017r. ([...]) ZDM przekazał do PINB dokumentację mającą świadczyć o demontażu nośnika oraz o zmianie lokalizacji reklamy. Pracownicy ZDM dokonali pomiarów, z których wynika, iż reklama początkowo (w 2014r.) była zlokalizowana w południowo-zachodniej części działki [...], natomiast w 2016r. została już przesunięta w centralną część działki. Pismem z dnia 9 sierpnia 2017r. ([...]) PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych związanych z wybudowaniem wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Odrębnym pismem z dnia 9 sierpnia 2017r. ([...]) PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Następnie, decyzją z dnia 2 listopada 2017r. ([...]) PINB nakazał [...] S.A. rozbiórkę wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego wybudowanego na nieruchomości przy Rondzie R. w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego PINB doszedł do przekonania, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane przez [...] S.A. na działce nr [...] w okresie tzw. przerwy technologicznej. Pomiędzy 24 lipca 2015 r. a 19 stycznia 2016r. doszło bowiem do inwestycji polegającej na rozbiórce dotychczasowego i wykonaniu nowego urządzenia reklamowego w innym miejscu. Przy piśmie z dnia 19 lipca bieżącego roku (sygn. [...]) Zarząd Dróg Miejskich przekazał do tutejszego Inspektoratu m.in. mapy z naniesionym przez pracowników ZDM usytuowaniem urządzenia reklamowego na działce. Z mapy nr 1 ukazującej usytuowanie nośnika w dniu 6 czerwca 2014 r. wynika, iż urządzenie to było zlokalizowane w południowo - zachodniej części działki nr [...], natomiast mapa nr [...] przedstawiająca pomiary dokonane w dniu 10 lutego 2016 r. pokazuje, że nośnik został usytuowany w innej części działki, tj. środkowej, centralnej, jego lokalizacja ulega zatem zmianie. Z kolei mapa nr [...] działki nr [...] ukazuje, iż gdyby przedmiotowy nośnik znajdował się w pierwotnej lokalizacji (zgodnie z mapą nr [...]) to obecnie, w związku z przebudową układu drogowego Ronda R. , usytuowany byłby na terenie ścieżki pieszo - rowerowej. Podczas wizji w terenie z dnia 19 grudnia 2016 r. ustalono, że nośnik nie jest usytuowany na terenie tejże ścieżki lecz w głębi działki nr [...] na terenie zielonym. Nie ma wątpliwości, że nastąpiła zmiana lokalizacji nośnika. Do podania z dnia 19 lipca 2017 r. Zarząd Dróg Miejskich w P. ponownie dołączył kopie pism [...] S.A. skierowanych do ZDM w dniu 24 lipca 2015 r. oraz 19 stycznia 2016 r. a informujących o "przerwie technologicznej" w ekspozycji urządzenia reklamowego. Z pism tych w ocenie PINB wynika więc, iż w rzeczywistości owa "przerwa technologiczna" polegała na rozebraniu urządzenia reklamowego (gdyż jego usytuowanie kolidowało z przebudową układu drogowego Ronda R. ) i wykonaniu go w innej części działki nr [...]. Powyższy wniosek potwierdza także znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna nieruchomości, którą dysponuje Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego Geopoz w P. - zdjęcie z roku 2014 r. ukazuje usytuowanie nośnika przy granicy działki nr [...], natomiast zdjęcie z 2016 r. ukazuje nowe usytuowanie nośnika reklamowego, w centralnej części działki nr [...] oraz przebudowany układ drogowy - w miejscu pierwotnego nośnika znajduje się ścieżka pieszo - rowerowa. W powyższym zatem zakresie wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika skarżącej nie znajdują poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skoro we wskazanym okresie - pomiędzy 24 lipca 2015 r. a 19 stycznia 2016 r. doszło do inwestycji polegającej na rozbiórce i wykonaniu nowego urządzenia reklamowego w innym miejscu, przedmiotem postępowania PINB stała się legalność robót budowlanych związanych z jego powstaniem w tymże okresie. Z uwagi na datę budowy tego urządzenia bez znaczenia dla wyjaśnienia legalności tej inwestycji stało się odwoływanie się do archiwalnych akt WUiA UMP skoro dotyczyły one wykonania poprzedniego urządzenia reklamowego, wykonanego w innym miejscu i obecnie już nie istniejącego. W ocenie organu przedstawione przez pełnomocnika spółki pismo WUiA UMP z dnia 21 maja 2000 r. z oczywistych przyczyn nie mogło dotyczyć wykonanej kilkanaście lat później (pomiędzy 24 lipca 2015 r. a 19 stycznia 2016 r.) inwestycji, polegającej na wykonaniu obecnie istniejącego urządzenia reklamowego - skoro wypowiadało się o nośniku już istniejącym, zrealizowanej już inwestycji wzniesienia. Dokumentacja fotograficzna nieruchomości, pozyskana z Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego Geopoz w P. wskazuje, że pierwszy nośnik reklamowy (jednak o innej konstrukcji niż obecnie istniejący) powstał na działce nr [...] w okresie pomiędzy 24 lipca 1993 r. a 24 kwietnia 1994 r. Natomiast nośnik o konstrukcji odpowiadającej nośnikowi obecnie istniejącemu, ale położony w południowo - zachodniej części działki nr [...] (pierwotna, nie dzisiejsza lokalizacja) pojawił się dopiero na dokumentacji pochodzącej z dnia 1 maja 1999 r. Poprzednio, tj. do tej daty, na działce znajdował się inny nośnik, o innej konstrukcji. Z uwagi na fakt, iż nośnik reklamowy obecnie obsługiwany jest w celach reklamowych przez [...] S.A. a właśnie ten podmiot informował Zarząd Dróg Miejskich w P. o "przerwie technologicznej" w jego ekspozycji, PINB uznał, iż spółka ta była inwestorem wykonania przedmiotowego nośnika reklamowego. Dalej PINB wskazał, że nośnik reklamowy należy traktować jako budowlę gdyż jest trwale związany z gruntem. Powołując się na art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych, polegających na budowie wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy Rondzie R. w P. wymagało uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób samowolny, tj. bez uzyskania wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę, ale także bez dokonania skutecznego zgłoszenia. PINB stwierdził, że w sprawie nie zachodzi możliwość wszczęcia procedury legalizacyjnej, bowiem zrealizowana w sposób samowolny inwestycja narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które w tym przypadku skonkretyzowały się w postaci obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazującego lokalizacji reklam z wyjątkiem szyldów i tablic informacyjnych. Mając to na uwadze PINB na podstawie art. 48 pr. bud. nakazał rozbiórkę nośnika reklamowego. [...].S.A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu wskazano, że przedmiotowy nośnik powstał w latach 90-tych XX wieku na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów budowlanych i od tego czasu nieprzerwanie funkcjonuje na nieruchomości. W piśmie z dnia 14 marca 2018r. [...] spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia aktualnego położenia reklamy oraz ewentualnych różnic w jej położeniu, wskazując jednocześnie, iż zdjęcia lotnicze w aktach sprawy mogą mieć jedynie charakter informacyjny i są robione z innych ujęć, co może prowadzić do błędnych wniosków. Decyzją z dnia 21 marca 2018 r. WWINB utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. WWINB podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Wskazał, że przedmiotowy nośnik stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. i wymaga pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Oparcie się na zdjęciach i pismach kierowanych przez inwestora do innych organów było wystarczające do ustalenia stanu faktycznego. Przeprowadzanie dalszych dowodów byłoby zbędne. Zwrócił uwagę na to, że nośnik reklamowy znajduje się na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rataje - Łacina" część A w Poznaniu, przyjętego uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 29 sierpnia 2006r. nr CI/1149/IV/2006. Zgodnie z w/w planem działka nr [...] znajduje się na terenie określonym jako 02KD- GP (teren ulic klasy głównej ruchu przyśpieszonego). Z kolei § 11 ust. 2 planu stanowi, iż w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się zakaz lokalizacji reklam z wyjątkiem szyldów i tablic informacyjnych. Z analizy m.p.z.p. wynika zatem jasno, że lokalizacja przedmiotowego urządzenia reklamowego na działce nr [...] arkusz 05 obręb R. jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodności z prawem - ze względu na brak możliwości sytuowania takich obiektów na terenach objętych ustaleniami m.p.z.p. Ze względu na naruszenie przez obiekt ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe zastosowanie procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 prawa budowlanego, zatem organ I instancji był zobowiązany do nałożenia na właściciela obiektu obowiązku rozbiórki. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie sytuacja była atypowa. Przedmiotowe urządzenie posadowione zostało bez zgody i wiedza właściciela działki. Zasadnym było więc nałożenie obowiązku rozbiórki na podmiot, który faktycznie jest sprawcą samowoli, tj. spółkę [...] S.A. Mając to na uwadze WWINB nie znalazł podstaw od uwzględnienia odwołania strony. W skardze do WSA [...] S.A. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 2 listopada 2017 r. i zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na skarżone rozstrzygnięcie- art. 7, 8, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnej, pobieżnej oraz niewyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego polegającej na oparciu rozstrzygnięcia na zdjęciach lotniczych oraz wydrukach GeoMap, które mogą być wykorzystywane wyłącznie w celach informacyjnych, a także na przedstawionych przez ZDM w P. notatkach bliżej nieznanych osób pozbawionych wiadomości specjalnych, skutkujących nieprawidłowym uznaniem, ze tablica reklamowa nie jest tą samą która istnieje nieprzerwanie od lat 90-tych XX wieku. Wniósł nadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 maja 2018r. WWINB wstrzymał na wniosek wykonanie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 13 września 2018 r. pełnomocnik skarżącej podał, ze decyzją z dnia 17 lipca 2018 r. zostało umorzone postępowanie w sprawie nałożenia na spółkę kary za zajęcie pasa drogowego, co uzasadnia twierdzenie, ze nie zakwestionowano legalności reklamy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało oddalić. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji Sąd stwierdził, że zostały one wydane zgodnie z prawem, a zarzuty i wnioski sformułowane przez stronę skarżącą okazały się chybione. Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, że w dniu 19 grudnia 2016 r. upoważniony przedstawiciel PINB przeprowadził kontrolę na działce o nr ewidencyjnym [...] ark. 05, obręb R., M. P. i stwierdził, iż na nieruchomości tej, usytuowane jest wolnostojące urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, składające się ze słupa zamocowanego w gruncie oraz tablicy reklamowej mocowanej do słupa (k. 5). Na słupie nośnika widnieje logo firmy skarżącej (por. dokumentacja fotograficzna k.3-4). Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowe urządzenie reklamowe składa się z fundamentu blokowego wykonanego z betonu o wymiarach 1,5 m wysokości i 3,8 m szerokości, z fundamentu o wysokości 11,56 m, nachylonego pod kątem 15 stopni w stosunku do pionu oraz tablicy reklamowej o wymiarach 4,46 m x 10,46 m zamocowanej na słupie wykonanej z płótna reklamowego. Przedmiotowy nośnik reklamowy został zakwalifikowany jako wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2017 poz. 1332, dalej pr. bud.). Zgodnie z powoływanym wyżej artykułem przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (...). W orzecznictwie sądowo - administracyjnym istnieje pogląd, iż dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. II OSK 735/080). Wielkość przedmiotowego nośnika, posadowienie oraz ciężar bezspornie przesądzają o zakwalifikowaniu obiektu umiejscowionego na terenie nieruchomości przy Rondzie R. w P., do kategorii budowli w rozumieniu pr. bud. Organ dokonał więc prawidłowej kwalifikacji, czego nie kwestionował skarżący. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, ze realizacja nośnika, będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 pr. bud. nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Instalacja może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 pr. bud. dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 pr. bud. Stosownie do art. 28 ust. 1 pr. bud. wykonywanie robót budowlanych, polegających na budowie opisanego wyżej urządzenia reklamowego wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Konsekwencją zaś wybudowania obiektu budowlanego bez decyzji o pozwoleniu na budowę (samowola budowlana) jest, w sytuacji braku możliwości zastosowania postępowania naprawczego, rozbiórka obiektu. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe na nieruchomości przy Rondzie R. w P. (działka nr [...], ark. 05, obręb R. R.) zostało posadowione w warunkach samowoli budowlanej, czy też nie. Skarżąca spółka konsekwentnie podnosiła, że sporne urządzenie reklamowe nie stanowi samowoli budowlanej, albowiem powstało w latach 90 - tych XX wieku na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów budowlanych i jest w pełni legalne oraz zgodne z przepisami prawa budowlanego i od tego czasu nieprzerwanie funkcjonuje na nieruchomości. Organ zaś utrzymywał, ze przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało posadowione w ramach samowoli budowlanej, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z okoliczności sprawy wynika, że, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane przez [...] S.A. na działce nr [...] w okresie pomiędzy 24 lipca 2015 r. a 19 stycznia 2016 r. Przed tym okresem urządzenie reklamowe było zlokalizowane w innym miejscu działki. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze są jasne i czytelne, jak i nie pozostawiają wątpliwości odnośnie innego usytuowania aktualnego nośnika względem dotychczasowego. Szczególnie porównanie 3 zdjęć z 16 kwietnia 2015 r. - stary nośnik bliżej ulicy, z 3 sierpnia 2015 r. - brak nośnika, z 4 maja 2016 r. - nośnik nowy - za ścieżką pieszo - rowerową, której przedtem nie było i która powstała w miejscu poprzedniego posadowienia nośnika. Zaś na k. 49-52 akt PINB znajdują się zdjęcia "starego" nośnika tj. z lat 1994-1999. Zdjęcia te wskazują, że doszło do zmiany lokalizacji urządzenia reklamowego poprzez przeniesienie go do części centralnej działki. Przesunięcie nowego względem starego nośnika jest bardzo widoczne na zdjęciach np. 72v i 73 v (akt PINB), czy na k. 15 i 20 akt (WWINB) względem tych elementów układu drogi na rondzie, które nie zmieniły się i wykazane pomiarami na zdjęciach 7 – 9 akt PINB. Poza tym okres zgłoszonej "przerwy technologicznej"- 17.07.2015 r. do 19.01.2016 r. koreluje z okresem kiedy doszło do zmiany lokalizacji urządzenia reklamowego, tj. rozbiórki dotychczasowego i posadowienia przedmiotowego nośnika w nowym miejscu. Wobec powyższego nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej, że nie doszło do wybudowania nowego nośnika reklamowego na dz. o nr [...]. Przy tym Sąd zauważa, że skarżąca inaczej niż podmiot w sprawie przez nią cytowanej w skardze sprawie o sygn. II SA/PO 641/17, nie wskazała żadnych dowodów wskazujących na brak istotnego znaczenia wykonanych zdjęć, czy błędów w ustaleniu położenia aktualnego nośnika. Poza twierdzeniem, że nośnik jest w tym samym miejscu nie wskazała jakie okoliczności przemawiają za takim twierdzeniem odnosząc się choćby do stałych elementów drogi przy której się znajduje nośnik czy przedstawiając dowody podważające te przeprowadzone przez organ. Organ prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód mógł dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, a w tym zdjęcia lotnicze z Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z działu fotogrametrii, zdjęcia dostępnie powszechnie w internecie na portalu geozpozu i stronach Google Earth Pro, mapy.google.pl) z portalu geopoz, protokołu czynności kontrolnych. Dowody te wraz z pismami samej spółki dotyczące "przerwy technologicznej" były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego, nie zostały podważone przez stronę, nie przedłożono innych np. zdjęć, które mogłyby podważyć ustalenia organu. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie nie było konieczne dokonywanie dokładnych pomiarów, i korzystanie w tym zakresie z pomocy rzeczoznawców, biegłych. Bez względu na kąt zdjęcia, położenie dotychczasowej i przedmiotowej reklamy względem stałych obiektów przy których zostały wybudowane wyraźnie wskazuje, że miejsce zostało zmienione. W lokalizacji dotychczasowej reklamy wybudowana została bowiem ścieżka pieszo – rowerowa. W takiej sytuacji dalsze dowodzenie okoliczności już wykazanej i nie podważonej jest nieuzasadnione. Tym samym prawidłowo organ uznał, że zbędne było dodatkowe postępowanie dowodowe, w tym opinia geodety. Przeprowadzona w dniu 19 grudnia 2016 r. wizja lokalna potwierdziła, że nośnik reklamowy, prawdopodobnie w związku z przebudową układu drogowego na Rondzie R. , został przez skarżącą przesunięty w centralną część działki. W świetle tych ustaleń za niewiarygodne należało uznać twierdzenia skarżącej, że aktualnie znajdujący się w środkowej części działki nr [...] nośnik reklamowy jest tym samym, który został tam wybudowany w latach 90-tych, a zmiana polegała jedynie na wymianie jego oświetlenia. Skarżąca przy tym nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dokumentów, na potwierdzenie swoich twierdzeń. Zgodzić się trzeba z ustaleniami organów nadzoru budowlanego, ze zgłoszona "przerwa technologiczna" w istocie posłużyła skarżącej do zmiany lokalizacji obiektu. Spółka nie wskazała żadnych okoliczności podważających ustalenia dokonane przez organ. W piśmie z 19 stycznia 2016r. kierowanym do ZDM skarżąca sama przyznała, że nośnik reklamowy wrócił na swoją lokalizację po przerwie technologicznej związanej z przebudową ronda [...], co słusznie uznane zostało przez organ jako potwierdzenie, że obiekt nie znajdował się na działce przez co najmniej okres wskazywany jako przerwa technologiczna. Spółka nie przedstawiła także żadnych dowodów podważających twierdzenia zawarte w piśmie ZDM z 19 lipca 2017r., które dotyczyły informacji związanych z zarządzanymi przez ten podmiot nieruchomościami. Przy tym skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem na budowę obecnie znajdującego się na działce urządzenia reklamowego. Za słuszny należało więc uznać wniosek organu, że przedmiotowy nośnik został wybudowany w ramach samowoli budowlanej. Należy w tym miejscu wskazać, że stosownie do art. 48 ust. 1 Pr.bud. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jak przy tym wynika z art. 48 ust. 2 Pr.bud., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wskazał (co zaaprobował następnie organ odwoławczy), że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób samowolny, tj. bez uzyskania wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę, ale także bez dokonania skutecznego zgłoszenia. Oznacza to, że urządzenie reklamowe objęte niniejszym postępowaniem (znajdujące się w centralnej części działki i wskazane na fotografiach k. 3-4, k. 7-9) stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 pr.bud. Słusznie zatem zastosowano tryb z art. 48 p.b. i nakazano rozbiórkę obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.. Z uwagi na fakt, że nie było podstaw do zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 48 ust. 2 i 3 p.b. zasadnie organy odstąpiły od tego trybu. Stosownie do tych przepisów jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). Niewątpliwie na terenie gdzie znajduje się działka nr [...] obowiązuje m.p.z.p., który zakazuje lokalizacji reklam z wyjątkiem szyldów i tablic informacyjnych. Przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest ani szyldem ani tablicą informacyjną ( § 2 pkt 15 i § 11 ust. 2 m.p.z.p.). Nie znajduje się obok i nie oznacza siedziby przedsiębiorcy a jest wynajmowany przez spółkę innym podmiotom na cele reklamowe. (k. 22 akt adm.) W świetle powyższego zasadnie organy obu instancji przyjęły, że przedmiotowe wolno stojące urządzenie reklamowe zlokalizowane na działce nr [...] nie odpowiada wymogom m.p.z.p. W konsekwencji niedopuszczalne było też doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji jedynym sposobem na doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest rozbiórka nośnika reklamowego. Sąd stwierdził też, że organy orzekające prawidłowo (art. 52 pr. bud.) uczyniły adresatem przedmiotowego obowiązku rozbiórki urządzenia reklamowego na działce nr [...] skarżącą spółkę. Skarżąca jest bowiem właścicielem nośnika reklamowego. Nie było zasadne kierowanie tego nakazu do właściciela gruntu, gdyż na jego gruncie to spółka dokonała samowoli budowlanej i ona winna niezgodny z prawem stan rzeczy usunąć. Teren na którym znajduje się nośnik reklamowy należy do M. P., znajduje się na przestrzeni ogólnodostępnej i nieogrodzonej. Nie ma więc żadnych przeszkód aby została dokonana jego rozbiórka. Na teren dokonanej samowoli skarżąca spółka w sposób nieograniczony może wejść i dokonać rozbiórki. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane, wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego stosownej oceny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa materialnego. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco zostały wyjaśnione przesłanki, które legły u podstaw utrzymania w mocy orzeczonego przez PINB nakazu rozbiórki. Sumując, należy stwierdzić, iż organy prowadzące postępowanie, nie dopuściły się naruszenia przepisów procesowych mający istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego a zarzuty skargi nie były zasadne. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania było również wskazane na rozprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania o nałożenie na spółkę kary za zajęcie pasa drogowego. W tym bowiem postępowaniu prowadzone jest inne niż niniejsze postępowanie, przez inne organy i z uwzględnieniem innych okoliczności. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło