I GZ 216/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 96/18 w zakresie odrzucenia skargi W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 96/18 odrzucił skargę W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...)w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem oznaczonym w sentencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji uznające za niezasadny zarzut wniesiony przez W. O.na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego P.S.A. z dnia(...)listopada 2015 r. nr (...)obejmującego zaległości w opłacie abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 do maja 2015. Na powyższe postanowienie W.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lutego 2018 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie odpisu skargi, celem doręczenia uczestnikowi postępowania, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie to opatrzone zostało tym samym rygorem. Przesyłka polecona zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu została doręczona stronie skarżącej w dniu 1 marca 2017 r. W wyznaczonym terminie uiszczono wymagany wpis sądowy od skargi. Sąd wskazał, że do chwili obecnej natomiast nie został uzupełniony brak formalny skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na to, że jej brak formalny nie został uzupełniony. W rozpatrywanej sprawie termin wyznaczony wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi, wyznaczony przez Sąd w wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia, upłynął bezskutecznie w dniu 8 marca 2018 r. Zażalenie od przedmiotowego postanowienia złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzucając temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania: art. 58 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z niewłaściwym ustaleniem, że żalący się w niniejszej spawie otrzymał wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w zakresie złożenia dodatkowego odpisu skargi. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 26 marca 2018 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym WSA w Gliwicach postanowił odrzucić moją skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Z otrzymanego uzasadnienia skarżący dowiedział się, że powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie braku formalnego poprzez złożenie odpisu skargi, celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Sąd w swoim postanowieniu powołał się na doręczenie przesyłki poleconej odebranej przez skarżącego w dniu 1 marca 2018 r. Dalej skarżący wskazał, że przesyłka polecona odebrana dnia 1 marca 2018 r., zawierała jedynie wezwanie do usunięcia braków formalnych poprzez uiszczenie wpisu, co też wykonał. Przesyłka natomiast nie zawierała wezwania do usunięcia braków formalnych polegających na doręczeniu dodatkowego odpisu skargi. Jednocześnie celem skrócenia przebiegu ewentualnego dalszego postępowania, jeżeli Sąd przychyli się do zażalenia, skarżący przesłał wniosek o przywrócenie terminu oraz dwa egzemplarze odpisu skargi, które powinny kompletnie uzupełnić braki formalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą istotne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być formułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość, co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (postanowienie SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt: III CKN 871/98, LEX nr 50714). Sytuacja taka nie ma jednak miejsca w sprawie niniejszej. Należy zauważyć, że zarządzeniem z dnia 22 lutego 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie odpisu skargi. W przypadku, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma okaże się, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełniania lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania zgodnie z jego treścią i w wyznaczonym terminie, pod rygorem wskazanym w wezwaniu. Analiza akt wskazuje, że przesłane skarżącemu pismo zostało sformułowane jasno, w sposób umożliwiający skarżącemu identyfikację. Co więcej należy wskazać, że przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje obowiązek strony do załączenia odpisów pism, tym samym brak jest podstaw do żądania wykonania takiej czynności przez Sąd. Analogiczne zasady dotyczą uzupełniania braków formalnych skargi, czy skargi kasacyjnej, w tych przypadkach rygor nie uzupełnienia braków, jest surowszy, prowadzi bowiem do odrzucenia tych środków. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 podkreślono wyraźnie, że tryb określony w art. 49 p.p.s.a. ma zastosowanie w razie takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, tj. wywołanie przez nie właściwych skutków procesowych zarówno w stosunku do sądu, jak i pozostałych uczestniczących w postępowaniu podmiotów (uczestników postępowania). Sporządzanie odpisów pisma przez sąd w celu usunięcia braków za jedną ze stron postępowania nie tylko nie mieści się w zakresie dopuszczalnych czynności procesowych sądu, ale ponadto mogłoby wskazywać na działanie sądu w interesie jednej ze stron, a to z kolei podważałoby zasadę bezstronności sądu. Brak jest uzasadnienia prawnego dla stanowiska nakazującego sądowi uzupełnianie braków formalnych pisma procesowego za stronę w celu umożliwienia nadania mu dalszego biegu lub zapobieżenia sankcji prawnej w postaci odrzucenia pisma. Tym samym brak jest podstaw do uznania zażalenia za oparte na uzasadnionych zarzutach. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia nie może skutecznie powoływać się, że w nadesłanej z Sądu przesyłce poleconej brak było wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie jej odpisu. Trzeba zauważyć, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki doręczonej skarżącemu w dniu 1 marca 2018 r. zamieszczonej na karcie 70 akt sprawy znajduje się zapis dotyczący zawartości spornej przesyłki. Z zapisu tego wynika, jednocześnie że przesyłka zawiera m. in. "wezwanie do uzup. + o wpis od skargi + odpis odpow. na skargę". Należy zaznaczyć, że odbierający przesyłkę złożył podpis pod informacją o zawartości przesyłki oraz pod oświadczeniem: "Potwierdzam własnoręcznym podpisem, że w dniu dzisiejszym wyżej wymienioną przesyłkę otrzymałem". Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, wypełnione przez pracowników poczty, korzysta z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. W niniejszej sprawie skarżący nie obalił jednak skutecznie tego domniemania, nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia wezwania. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie strony w tym zakresie. Należy podkreślić, że to w interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Osoba odbierająca przesyłkę w momencie odbioru, nie stwierdziła, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Natomiast zwrotne potwierdzenie odbioru niewątpliwie wskazywało, że przesyłka zawierała zarówno wezwanie do uzupełnienia braków, odpis odpowiedzi na skargę, jak i wezwanie do uiszczenia wpisu (por: postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II GZ 207/18 publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tak przedstawionym stanie sprawy nie można Sądowi I instancji zarzucić, że dał wiarę wynikającym z akt sprawy okolicznościom co do zawartości spornej przesyłki. Zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Postępowanie Sądu było zatem uprawnione mimo twierdzeń skarżącego. W sytuacji jedynie częściowego wykonania wezwania, tj. w istocie jego niewykonania i nieuzupełnienia braku formalnego przez nadesłanie wymaganej liczby odpisów, WSA prawidłowo odrzucił skargę. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji