I OSK 2668/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-18

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Jolanta Sikorska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjant, który nie powiadomił sądu rodzinnego o spożywaniu alkoholu przez nieletniego i nie odnotował tego faktu w notatniku służbowym, dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, a jeśli tak, to czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że policjant dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie powiadomienia sądu rodzinnego o demoralizacji nieletniego oraz nieodnotowanie tego faktu w notatniku służbowym. Sąd stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że każdy policjant odpowiada indywidualnie za swoje przewinienia, a fakt nie wszczęcia postępowania wobec drugiego funkcjonariusza patrolu nie ma wpływu na odpowiedzialność skarżącego.
Stan faktyczny
Policjant został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej za zaniechanie powiadomienia sądu rodzinnego o spożywaniu alkoholu przez nieletniego oraz za nieodnotowanie tego faktu w notatniku służbowym. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne i zarzucał stronniczość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 94/16 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenie kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 94/16 oddalił skargę R. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania za winnego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy: Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczeniem z [...] października 2015 r., nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.; dalej: "ustawa o Policji"), uznał skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. W uzasadnieniu Komendant Powiatowy Policji wyjaśnił, że [...] lipca 2015 r. został powiadomiony przez nieletniego A. R. o podjętej [...] lipca 2015 r. wobec jego osoby interwencji przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w [...], podczas której potwierdzono spożywanie przez tego nieletniego alkoholu w obrębię sklepu [...] w [...]. Taką samą korespondencję otrzymał również Komendant Komisariatu Policji w [...]. W wyniku dokonanych przez Komendanta tego Komisariatu czynności organ ustalił, że skarżący podczas pełnionej w tym dniu służby, w wyniku podjętej interwencji wobec nieletniego, stwierdzając zaistnienie okoliczności świadczących o jego demoralizacji oraz popełnienie przez niego czynu zabronionego określonego w art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.), zaniechał czynności służbowej w zakresie dotyczącym powiadomienia o tym fakcie właściwego Sądu Rodzinnego i Nieletnich według miejsca zamieszkania nieletniego. Organ ustalił również, że skarżący nie odnotował w prowadzonym notatniku służbowym sposobu załatwienia wykonanej z jego udziałem interwencji. Komendant Powiatowy Policji uznał postępowanie skarżącego jako niewłaściwe i nieetyczne - wbrew przyjętym w tym zakresie zasadom oraz procedurom określonym w art. 4 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2014 r., poz. 382) oraz w § 4 pkt 2 lit. b i § 5 ust. 2 pkt 3 wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz. Urz. KGP z 2007 r. Nr 13 poz. 104), a także zasadom etyki zawodowej policjanta, wynikającym z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta i obowiązku ich przestrzegania. Komendant Powiatowy Policji wskazał, że przybyli na miejsce przedmiotowej interwencji policjanci łącznie wylegitymowali 6 osób. Legitymowany przez skarżącego A. R. znajdował się we wskazanym w zgłoszeniu miejscu wraz z pięcioma innymi osobami, wśród których tylko on był osobą nieletnią. Alkohol spożywał wraz z innym mężczyzną. W momencie ujawnienia tego faktu przez skarżącego nie było wiadome, iż jest on osobą nieletnią. Jednak informacja ta została mu niezwłocznie przekazana przez kolegę z patrolu. Po zakończeniu interwencji skarżący nie wskazał w prowadzonym notatniku służbowym sposobu załatwienia, jak i również sposobu zakończenia czynności wobec i z udziałem nieletniego A. R., czym naruszył zasady określone w § 4 pkt 2 lit. b i w § 5 ust. 2 pkt 3 wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych. Ponadto, mając wiedzę i świadomość, że spożywanie alkoholu przez nieletniego i to niezależnie od ilości i rodzaju tego alkoholu, jest okolicznością świadcząca o jego demoralizacji, zaniechał sporządzenia pisemnej informacji w tym zakresie do właściwego według miejsca jego zamieszkania Sądu Rodzinnego i Nieletnich - postępując wbrew normie prawnej wskazanej w art. 4 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Organ zaznaczył, że A. R. nie był znany skarżącemu i ten nie mógł w żaden sposób potwierdzić lub wykluczyć, że była to pierwsza tego typu sytuacja. Ponadto skarżący nie powiadomił bezpośredniego przełożonego o okolicznościach utrudniających lub uniemożliwiających realizację wskazanego zadania, czym naruszył normę określona w § 15 ust. 2 zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 r. poz. 99). Komendant Powiatowy Policji podał, że zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy w myśl art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. W jego ocenie z ustalonych okoliczności wynika, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne z winy umyślnej. Zachowanie skarżącego organ ocenił również jako niedochowanie zasad poprawnego zachowania, do czego zobowiązywały go zasady etyki zawodowej policjanta zawarte w zarządzeniu nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. (Dz. urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3). Jednocześnie Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że w sprawie wystąpiły okoliczności wpływające na zaostrzenie kary, bowiem orzeczeniem z 21 kwietnia 2015 r. nr 9/Ks/o/2015 Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z [...] marca 2015 r. o uznaniu skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. W odwołaniu skarżący zarzucił ww. orzeczeniu naruszenie art. 135 g ustawy o Policji, przez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie przypisanej mu winy umyślnej i sprawstwa dwóch przewinień dyscyplinarnych, przez nieprawidłową i nieobiektywną ocenę zebranych w sprawie dowodów oraz brak należytego wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, oraz art. 135g w związku z art. 135f ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy o Policji, przez nieuprawnione pominięcie i nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez niego dowodów. Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie potwierdza fakt naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej policjanta. Organ uznał, że stwierdzając zaistnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego oraz popełnienie przez niego czynu zabronionego określonego w art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, skarżący winien powiadomić o tym fakcie stosowanym pismem właściwy Sąd Rodzinny i Nieletnich. Ponadto organ zaznaczył, że informacja o spożywaniu alkoholu przez nieletniego została przekazana skarżącemu bezpośrednio po ujawnieniu, przez drugiego policjanta z patrolu, tj. st. post. M. P. i była ona wiarygodna. Skarżący, mimo iż nie był bezpośrednim świadkiem spożywania alkoholu przez A. R., w związku z powzięciem przez niego informacji o powyższym fakcie od drugiego funkcjonariusza, winien podjąć adekwatne działania. Poza tym nieletni przesłuchany w charakterze świadka przyznał się do spożywania alkoholu [...] lipca 2015 r. w [...] i fakt ten nie może budzić żadnych wątpliwości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 135l ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 135 f ust. 1 pkt 2 i ust.7 pkt. 1 i art. 135 g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, polegające na nieuprawnionym pominięciu konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało naruszenie prawa do obrony i brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie uchybiono konieczność zastosowania, w postępowaniu odwoławczym, zasady uzupełnienia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem oddalił ww. skargę skarżącego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że obowiązek z art. 4 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich spoczywał na obydwu interweniujących funkcjonariuszach. Niezależnie czy skarżący widział, że małoletni spożywał alkohol, czy został o tym poinformowany przez interweniującego z nim funkcjonariusza, ciążył na nim obowiązek poinformowania Sądu Rodzinnego i Nieletnich w tych okolicznościach. Ponadto z treści pisma A. R. z [...] lipca 2015 r. wynika, że małoletni miał świadomość ciążącego na funkcjonariuszu obowiązku poinformowania Sądu Rodzinnego i Nieletnich o spożywaniu przez niego alkoholu, a to pozwala przyjąć, że został o tym poinformowany przez interweniującego funkcjonariusza. Powyższe w ocenie Sądu świadczy, iż organy prawidłowo uznały, że skarżący naruszył dyscyplinę służbową przez niedopełnienie obowiązków służbowych. Zaniepokojenie może jednak budzić fakt, iż w związku z opisaną powyżej sytuacją właściwy organ Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne jedynie w stosunku do skarżącego, w sytuacji gdy to na obu funkcjonariuszach ciążył obowiązek z art. 4 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy i pozostaje poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, iż organ nie wyjaśnił w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, Sąd podał, iż z art. 135 f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji wynika, że można odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego jeżeli okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu I instancji taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem nie wskazał w jaki sposób przeprowadzenie wnioskowanych dowodów mogłoby wpłynąć na ocenę naruszenia przez niego dyscypliny służbowej. Formułując powyższe stwierdzenie Sąd podkreślił, że okoliczność spożywania przez nieletniego alkoholu została potwierdzona przez samego nieletniego. Sąd podzielił również stanowisko organów w zakresie niedopełnienia obowiązków służbowych polegającego na zaniechaniu czynności służbowej w postaci dokonania zapisu o sposobie załatwienia interwencji w prowadzonym notatniku służbowym. Podniósł, że z akt sprawy, tj. kserokopii notatnika skarżącego, nie wynika aby dokonał on zapisów dotyczących sposobu zakończenia przedmiotowej interwencji. Faktu tego nie kwestionuje sam skarżący. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o zmianę powyższego wyroku przez uchylenie orzeczenia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] listopada 2015 r. wraz z poprzedzającym go orzeczeniem organu I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa udzielonego przez adwokata, wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, a to art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: “P.p.s.a.") w zw. z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, przez oddalenie skargi w sytuacji, w której postępowanie dyscyplinarne prowadzone było wobec skarżącego w sposób stronniczy, z uwzględnieniem jedynie okoliczności przemawiających na jego niekorzyść, bez uwzględnienia okoliczności na jego korzyść; 2. naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 135a ust. 1, art. 135e ust. 1 i art. 135j ust. 3 ustawy o Policji, przez oddalenie skargi w sytuacji, w której postępowanie dyscyplinarne prowadzone było wobec skarżącego w sposób sprzeczny z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności, a organy postępowania dyscyplinarnego nie dochowały obowiązku zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy; 3. naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 125 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., przez brak zawieszenia postępowania z urzędu, pomimo toczącego się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn, którego dopuszczenie się przez skarżącego zostało potraktowane jako okoliczność wpływająca na obostrzenie kary w niniejszej sprawie, co skutkowało ustaleniem, że kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby była karą adekwatną do przewinienia dyscyplinarnego i opartą na uwzględnieniu wszystkich okoliczności wpływających na wymiar kary. W ocenie skarżącego Sąd I instancji błędnie przyjął, że pociągnięcie do odpowiedzialności jedynie jednego członka patrolu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i pozostaje poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł także, że wiarygodnie wyjaśniał, iż nie miał świadomości, że A. R. spożywał alkohol. Tym samym nie sposób uznać, iż przedmiotowe przewinienie popełnił umyślnie. Zdaniem skarżącego skoro organy dyscyplinarne uznały, że to drugi funkcjonariusz stwierdził, że legitymowany spożywał alkohol, to dziwi brak wyciągnięcia jakichkolwiek konsekwencji wobec tego drugiego funkcjonariusza. Skoro natomiast organy dyscyplinarne uznały, że zachowanie funkcjonariusza M. P. w związku z przedmiotową interwencją nie było podstawą do wszczęcia wobec niego postępowania dyscyplinarnego, to tym bardziej nie było podstaw do tego w stosunku do skarżącego. Zdaniem skarżącego nie można w niniejszej sprawie uznać, iż wystąpiły okoliczności wpływające na zaostrzenie kary. Zwrócił uwagę, że w sprawie, w której wymierzono mu karę nagany, została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosowna sprawa toczyła się pod sygnaturą IV SA/Po 467/15. W tej sytuacji zasadne było zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii poprzedniego ukarania skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym. Naczelny Sąd Administrcyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione w niej zarzuty. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów zawartych w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej, zwrócić należy uwagę, iż pozostają one ze sobą w ścisłym związku. Istota tych zarzutów sprowadza się bowiem do oceny, czy postępowanie dyscyplinarne zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone w sposób prawidłowy. Tym samym zasadne jest łączne ich rozpoznanie. Zasady postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zawarte zostały w Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". W rozdziale tym (art. 132 – 144a) ustawodawca zamieścił przepisy określające materialnoprawne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz uregulował tryb postępowania dyscyplinarnego. Wskazać należy, iż uznanie przez organ dyscyplinarny, że policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na rzeczniku dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (art. 135e ust. 1, 135a ust. 1 ustawy o Policji). Następnie przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego wydaje orzeczenie określone w art. 135j ust. 1-4 cyt. ustawy. Są to warunki niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego i rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej. Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Zgodnie z art. 135 i ust. 7 ww. ustawy rzecznik dyscyplinarny, po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego, wydaje postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządza sprawozdanie, które: wskazuje prowadzącego postępowanie i przełożonego dyscyplinarnego, który wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (pkt 1); wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, z opisem stanu faktycznego ustalonym na podstawie zebranych dowodów (pkt 2); przedstawia wnioski dotyczące uniewinnienia, odstąpienia od ukarania lub wymierzenia kary albo umorzenia postępowania (pkt 3). Wedle art. 135j ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 135i ust. 7, oraz przekazuje akta sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu do uzupełnienia, w przypadku stwierdzenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organy orzekające w sprawie zebrały kompletny materiał dowodowy, który nie budzi żadnych zastrzeżeń, a prowadząc postępowanie dochowały wszelkich reguł wynikających z powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji. Brak jest również podstaw do uznania, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było wobec skarżącego w sposób stronniczy. Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, nie można uznać, że "skarżący wiarygodnie wyjaśniał, iż nie miał świadomości, że A. R. spożywał alkohol." Jak wynika wprost ze znajdujących się w aktach sprawy, złożonych na piśmie wyjaśnień skarżącego z 4 października 2015 r., w trakcie podjętej przez policjantów interwencji, skarżący osobiście legitymował A. R., natomiast o fakcie spożywania przez ww. nieletniego alkoholu skarżący dowiedział się od pełniącego z nim tego dnia służbę st. post. M. P., wraz z którym prowadził czynności legitymowania osób w związku z otrzymanym zgłoszeniem o spożywaniu alkoholu w obrębie sklepu [...]. Powyższe wyjaśnienia skarżący podtrzymał podczas przesłuchania przeprowadzonego 7 października 2015 r. Zaznaczenia również wymaga, że wyjaśnienia skarżącego są zgodne z zeznaniami A. R., jak i st. post. M. P. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy został bowiem ustalony w sposób jednoznaczny i niewymagający prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Bezspornie bowiem wynika z niego, iż skarżący osobiście podejmował czynności wobec A. R., jak również, że uzyskał informację od st. post. M. P. o spożywaniu przez wyżej wymienionego alkoholu. Tym samym zasadnym jest uznanie, że skarżący winien odnotować w prowadzonym notatniku służbowym sposób załatwienia wykonanej z jego udziałem powyższej interwencji, jak również winien spełnić ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 4 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Zgodnie z tym przepisem każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji lub innego właściwego organu. W tym miejscu zwrócić należy także uwagę na treść art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którym kto spożywa napoje alkoholowe wbrew zakazom określonym w art. 14 ust. 1 i 2a-6 albo nabywa lub spożywa napoje alkoholowe w miejscach nielegalnej sprzedaży, albo spożywa napoje alkoholowe przyniesione przez siebie lub inną osobę w miejscach wyznaczonych do ich sprzedaży lub podawania podlega karze grzywny. W związku z powyższym, stwierdzając zaistnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, a niewątpliwie spożywanie alkoholu uznać należy za demoralizację, oraz o popełnieniu przez niego czynu zabronionego określonego w art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, skarżący winien był, oprócz dokonania odpowiedniego zapisu w tym zakresie w prowadzonym notatniku służbowym, sporządzić stosowną dokumentację i powiadomić o tym fakcie właściwy Sąd Rodzinny i Nieletnich, według miejsca zamieszkania nieletniego. Brak dokonania powyższych czynności stanowił wystarczającą przesłankę do wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania dyscyplinarnego i orzeczenia kary dyscyplinarnej. Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, iż wobec st. post. M. P. nie wszczęto postępowania dyscyplinarnego, pozostaje bez wpływu na wszczęcie oraz wynik postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącego. Stosownie do treści art. 132b ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie, jeżeli popełnia przewinienie dyscyplinarne sam albo wspólnie lub w porozumieniu z inną osobą, a także w przypadku, gdy kieruje popełnieniem przez innego policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Każdy z policjantów, o których mowa w ust. 1 i 2, odpowiada w granicach swojej winy, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych osób (art. 132b ust. 3 ww. ustawy). Z treści powyższych przepisów bezspornie wynika, że wobec każdego z policjantów, który popełnił przewinienie dyscyplinarne, prowadzone jest odrębne postępowanie dyscyplinarne. Zatem okoliczność, iż takie postępowanie nie jest wszczęte wobec drugiego z policjantów, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Każdy policjant odpowiada bowiem indywidualnie za naruszenie dyscypliny służbowej. W związku z powyższym fakt, że wobec st. post. M. P. nie wszczęto postępowania dyscyplinarnego, nie może stanowić podstawy do uznania, że skarżący nie naruszył dyscypliny służbowej i nie powinien ponosić odpowiedzialności. Tym bardziej, że – jak już wskazano powyżej – w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, iż na skarżącym ciążył obowiązek zarówno wynikający z art. 4 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jak również odnotowania w służbowym notatniku sposobu załatwienia interwencji. Niezrozumiałe są wprawdzie motywy jakimi kierował się organ, wszczynając postępowanie dyscyplinarne jedynie w stosunku do skarżącego, w sytuacji gdy bezsprzecznie na obu funkcjonariuszach ciążył obowiązek z art. 4 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Jednakże, jak prawidłowo wskazał to już Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, powyższe okoliczności pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy i pozostają poza kognicją sądu administracyjnego, kontrolującego legalność orzeczenia dyscyplinarnego, na które wpłynęła skarga. Naczelny Sąd Administracyjny jako nietrafny uznał również zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., przez niezawieszenie przedmiotowego postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się postępowania dyscyplinarnego za czyn, którego dopuszczenie się przez skarżącego zostało potraktowane jako okoliczność wpływająca na obostrzenie kary w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że w świetle art. 125 § 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1. jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym; 2. jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że ww. przepis stanowi instytucję zawieszenia fakultatywnego z urzędu. W razie wystąpienia którejś z przesłanek wskazanych w tym przepisie sąd zobowiązany jest rozważyć, czy zawieszenie postępowania jest uzasadnione. Oznacza to, że ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 P.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu. Podstawę zawieszenia postępowania wskazaną w art. 125 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. można określić jako przyczynę prejudycjalną. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będąca przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. wyroki NSA z: 15 maja 2018 r., I OSK 1254/18; 31 stycznia 2013 r., I OSK 1549/12; 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07, z 26 października 2005 r., I FSK 230/05). Podkreślić należy, iż związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji nie był zobowiązany do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sprawy o sygn. akt IV SA/Po 467/15 (w sprawie ze skargi skarżącego na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2015 r., nr [...]). Sprawa ta dotyczyła bowiem nałożenia na skarżącego kary dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej za inne przewinienie, niezwiązane w żaden sposób z przewinieniem ocenianym na gruncie niniejszej sprawy. Nie można zatem uznać, że stanowiła zagadnienie wstępne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto wskazania wymaga, że zgodnie z art. 134h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Stosownie natomiast do treści art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy. Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że wymierzając karę dyscyplinarną organ mógł wziąć pod uwagę wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] orzeczenie z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie dyscyplinarne nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] marca 2015 r. o uznaniu skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. W dniu wydania rozstrzygnięć w niniejszej sprawie ww. orzeczenia, zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, były prawomocne. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że podstawą obostrzenia kary nie była jedynie okoliczność uznania skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i nałożenia na niego w związku z tym kary nagany orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. Za obostrzeniem kary przemawiały bowiem także inne okoliczności, tj., dopuszczenie się przez skarżącego dwóch przewinień dyscyplinarnych. Dlatego też okoliczność, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 157/16 uchylił powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2015 r., nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło