II SA/Lu 421/18
WyrokWSA w Lublinie2018-09-18
Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, odmawiając inwestorowi zatwierdzenia projektu i pozwolenia, bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. lub zastosowania art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Brak jest podstaw do takiego rozstrzygnięcia bez wcześniejszego wezwania inwestora do uzupełnienia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. lub zastosowania art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było zbyt skrótowe i ogólnikowe, nie spełniając wymogów art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta Z. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. Z. pozwolenia na budowę przy przebudowie i remoncie budynku usługowo-mieszkalnego, odmawiając zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Organ odwoławczy uznał, że inwestycja stanowiła budowę (nadbudowę), a nie przebudowę, a także wskazał na brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki sąsiedniej oraz pasa drogowego. Inwestor wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu błędne rozstrzygnięcie i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz A. Z. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz A. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak [...] Wojewoda (dalej jako: "organ"), po rozpatrzeniu odwołania W. W. oraz S. Z. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Z. (dalej jako: "inwestor" lub skarżąca") pozwolenia na budowę obejmujące wykonanie robót budowlanych przy przebudowie i remoncie budynku usługowo-mieszkalnego, uchylił decyzję w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. Z. pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie robót budowlanych przy przebudowie i remoncie budynku usługowo-mieszkalnego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] przy ul. [...] w Z..
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
Inwestor w dniu [...].11.2017 r. wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę przy przebudowie i remoncie budynku usługowo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] w arkuszu 49 mapy ewidencyjnej przy ul. [...] w Z.. Organ pierwszej instancji dokonał sprawdzenia kompletności wniosku oraz zgodności projektu budowlanego w zakresie art. 34 i 35 ust. 1 ustawy z dnia [...].07.1994 r. Prawo budowlane. Jak wskazał organ odpowiedzi na zgłoszone w trakcie postępowania przez W. W. i S. Z. uwagi i zastrzeżenia do inwestycji udzielono pismami z dnia [...].12.2017 r. i [...].01.2018 r.
W tej sytuacji organ pierwszej instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A. Z. obejmujące wykonanie robót budowlanych przy przebudowie i remoncie budynku usługowo-mieszkalnego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] w arkuszu 49 mapy ewidencyjnej przy ul. [...] a w Z..
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli W. W. oraz S. Z..
W wyniku rozpatrzenia odwołań Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2018 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. Z. pozwolenia na budowę obejmujące wykonanie robót budowlanych przy przebudowie i remoncie budynku usługowo-mieszkalnego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] przy ul. [...] w Z..
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że inwestor wystąpił z wnioskiem o remont i przebudowę budynku usługowo - mieszkalnego. Jak wskazuje art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". Z nadesłanego egzemplarza projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że wysokość budynku uleganie zmianie, zmieni się także kubatura obiektu. Według Polskiej Normy PN-ISO 9836 "Właściwości użytkowe w budownictwie", "Kubatura brutto budynku obliczana jest jako objętość przestrzeni utworzonej przez powierzchnie zewnętrzne elementów ograniczających...". Na przedmiotowym budynku, który wcześniej posiadał "stropodach", projektuje się dach o konstrukcji dwuspadowej. W związku z powyższym, w omawianej sprawie nie mamy do czynienia z przebudową lecz z budową, a dokładnie z nadbudową budynku, bowiem w przytoczonym powyżej art. 3 pkt 6 cytowanej ustawy mówi się, że: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego".
W dalszej kolejności Wojewoda stwierdził, że wątpliwości organu odwoławczego budzi również fakt usytuowania budynku, ponieważ jak wynika z nadesłanej dokumentacji, obiekt będący przedmiotem rozpatrywania, nie jest zlokalizowany tylko na działce nr [...], lecz również usytuowany jest w części na działce oznaczonej nr ewid. [...], której użytkownikiem W. Z. W.. W aktach sprawy brakuje oświadczenia Inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr [...] położonej w Z. przy ul. [...], a z treści odwołania wynika, że W. W. nie wyraża zgody na tak zaprojektowane rozwiązania konstrukcyjne. Uwaga ta odnosi się także do zakresu robót związanych z częścią kondygnacji wystającej nad działką oznaczona nr [...], stanowiącą pas drogi publicznej ul. [...] w Z., stanowiąca własność Skarbu Państwa i zarządzana przez Z. G. w Z. (uzgodnienie z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] nie daje prawa do złożenia takiego oświadczenia).
Organ drugiej instancji odniósł się również do pozostałych zarzutów odwołań stron, w tym wskazał na fakt braku w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji argumentacji na wnoszone w trakcie postępowania przez strony uwagi i zastrzeżenia, który to obowiązek wynika bezpośrednio z treści art. 107 § 3 K.p.a.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że biorąc powyższe pod uwagę oraz treść art. 4 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że: "Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami", organ drugiej instancji postanowił uchylić w całości i orzec o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie inwestor wskazał, że rozstrzygnięcie organu II instancji jest krzywdzące i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżąca zwróciła uwagę, że rozwiązania przyjęte w dokumentacji projektowe w żaden sposób nie naruszają nieruchomości p. W. z wyjątkiem wspólnej ściany granicznej, która rzeczywiście w przeważającej części leży na działce [...] p. W. . Ściana graniczna była budowana jako integralna część mojego budynku, który powstał wcześniej niż budynek p. W.. To p. W. "dokleił się" do ściany, przynależnej do jej budynku. Nieruchomość, która jest jej własnością została przeze nią kupiona kiedy budynek był w trakcie realizacji. Nie była świadoma sytuacji, że zrealizowana już ściana graniczna na której oparty jest strop leży na działce sąsiada. Fakt ten uniemożliwia jakiekolwiek działania w obiekcie bo p. W. nigdy na żadne prace remontowe nie wynosi zgody.
Skarżąca podkreślała, że przyjęte nawiązania projektowe nie spowodują naruszenia konstrukcji budynku p. W.. Wymiana stropów nie spowoduje dodatkowych obciążeń na fundamenty, które również powstały przy realizacji jej budynku, a nie budynku p. W.. Za prawidłowość rozwiązań technicznych odpowiadają projektanci, a wszelkie wątpliwości, domniemania, przypuszczenia i zapytania zawarte w odwołaniach zostały wyjaśnione przez organ I instancji wydający decyzję pozwolenia na budowę, co zostało zawarte w pismach - odpowiednich wysłanych do stron. Być może pewnym uchybieniem organu I instancji jest zbyt "skromne" uzasadnienie wydanej decyzji i nie przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, co zawierały pisma kierowane do stron biorących czynny udział w postępowaniu. Organ II instancji podnosi następnie dość nie istotną sprawę tj. pominięcie w nazwie projektu słowa "nadbudowa" co jest faktycznie pewnym uchybieniem lecz nie ma to wpływu ani na zawartość projektu ani na rozwiązanie techniczne ani na merytoryczną treść decyzji.
Odnośnie kwestii braku oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr [...] stanowiącej pas drogi publicznej ul. [...] nad którym obiekt jest nadwieszony skarżąca wskazała, że obiekt jest obiektem istniejącym i nadwieszeniem nad pasem drogowym, zatwierdzone zostało decyzją pozwolenia na budowę wydaną przed realizacją obiektu. W jej ocenie oraz organu I instancji na obecnym etapie remontu i przebudowy obiektu, wystarczające jest uzgodnienie Zarządcy pasa drogowego tj. Z. G., które zostało załączone do projektu budowlanego. Rozstrzygnięcie organu II instancji tj. uchylenie decyzji i odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmujące wykonanie robót budowlanych przy przebudowie i remoncie budynku usługowo -mieszkalnego na działce nr [...] zamyka jakąkolwiek możliwość działań. Rozstrzygnięcie godzi w jej interes prawny i powoduje niemożność realizacji prawa własności.
Końcowo w skardze stwierdzono, że wszystkie uchybienia podniesione przez organ II instancji to jest uzupełnienie nazwy projektu o słowo "nadbudowa" a także oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością nr [...] stanowiącą pas drogowy ul. [...] o ile jest niezbędne mogą zostać uzupełnione, kiedy sprawa zostałaby odesłana do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. Nie jest natomiast możliwe uzyskanie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr [...] będącej własnością p. W. ze względu na jego złą wolę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa, podejmując - także z urzędu - wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Z obowiązkiem tym koresponduje treść art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie organy naruszyły powyższe zasady albowiem nie rozpatrzyły wyczerpująco całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności faktycznych, jak też w części nie dokonały ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.
Zaskarżoną decyzją organ uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że inwestor wbrew wymogom wynikającym z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz.1202 ze zm. - dalej jako: "ustawa" lub "p.b.") nie posiadał oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr [...] oraz działki nr [...] (stanowiącej pas drogi publicznej - ul. [...]).
Nie budzi wątpliwości, że podstawową zasadą postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest reguła wydawania pozwolenia na budowę podmiotowi, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością objętą inwestycją na cele budowlane i złożył w tym zakresie oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nieprzedstawienie wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę wszystkich koniecznych oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyniło wniosek niekompletnym pod względem formalnoprawnym, co z kolei obligowało organy do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie ani organ pierwszej instancji, ani też organ odwoławczy, nie wezwały inwestora do uzupełnienia braków wniosku w wyznaczonym terminie, co naruszało dyspozycję art. 64 § 2 k.p.a.
Jednocześnie należy zauważyć, że oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jest jedynie środkiem dowodowym mającym wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Kwestia ta, tj. posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu przez organ przez cały okres postępowania. Obowiązkiem organu pozostaje bowiem ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 p.b., przy uwzględnieniu twierdzeń inwestora, przytaczanych przez niego dowodów i innych okoliczności mających znaczenie prawne.
O ile przy tym na wstępnym formalnym etapie badania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę organ pozostawia wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. ze względu na brak lub niekompletność oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie sposób uznać, że tego rodzaju rozstrzygnięcie o charakterze formalnoprawnym może zostać wydane na dalszym etapie rozpoznania sprawy, w szczególności zaś na etapie postępowania odwoławczego.
Jak wskazano już wyżej oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane służy wykazaniu prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi materialnoprawną przesłankę udzielania pozwolenia na budowę, w związku z czym dla jej usunięcia konieczne jest wdrożenie trybu z art. 35 ust. 3 p.b. i nałożenie postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, przy jednoczesnym określeniu odpowiedniego terminu ich usunięcia. Dopiero po jego bezskutecznym upływie organ może zastosować sankcję w postaci wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W przedmiotowej sprawie, w kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania na cele budowlane działkami nr [...] i nr [...], nie podjęto ani działań w trybie art. 64 § 2 k.p.a., ani też nie zastosowano dyspozycji art. 35 ust. 3 p.b. (postanowienie takie wydawał wprawdzie organ pierwszej instancji, lecz dotyczyło ono innych kwestii – postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.).
W tej sytuacji wydanie przez organ odwoławczy reformatoryjnego rozstrzygnięcia o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę uznać należy za przedwczesne.
Bez znaczenia pozostaje tu wskazywana przez organ okoliczność, że z treści odwołania wynika, że uczestnik W. W. nie wyraża zgody na tak zaprojektowane rozwiązania konstrukcyjne.
Obowiązek podjęcia działań, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. i art. 35 ust. 3 p.b. wynika z ustawy (odpowiednio z kodeksu postępowania administracyjnego i prawa budowlanego). Ustawa nie uzależnia konieczności podjęcia działań wynikających z tych przepisów od przewidywanego rezultatu tych działań, w tym także od stopnia prawdopodobieństwa usunięcia przez stronę braków wskazanych przez organ. W każdym przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosków, czy też braków o charakterze materialnoprawnym organ ma obowiązek zakreślić inwestorowi stosowny termin do ich usunięcia. Odpowiednio też dopiero bezskuteczny upływ takiego terminu może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, bądź też decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.
Nie sposób także wykluczyć, że w wyniku wystosowanego wezwania inwestor uzyskałby wymaganą zgodę na dysponowanie cudzą nieruchomością na cele budowlane, czy to poprzez podjęcie pertraktacji z właścicielem nieruchomości, czy też przez podjęcie innych działań, które zgodę taką by zastępowały (np. wniosek z art. 199 kodeksu cywilnego czy powództwo z art. 231 kodeksu cywilnego).
Zauważyć należy także, że odnośnie braku zgody właściciela działki nr [...] (stanowiącej pas drogi publicznej ul. [...]) skarżąca we wniesionej skardze wprost deklarowała, że w przypadku ponowienia postępowania oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może zostać uzupełnione.
Reasumując należy zatem stwierdzić, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na niewykazanie prawa inwestor do dysponowania działkami nr [...] i nr [...] na cele budowlane, bez uprzedniego wdrożenia procedury z art. 35 ust. 3 p.b. i wcześniejszego zastosowania art. 64 § 2 k.p.a., było przedwczesne, co dyskwalifikowało zaskarżoną decyzją jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że rozstrzygając sprawę i wydając decyzję reformatoryjną organ odwoławczy naruszył również przepisy art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Wydając decyzję merytoryczną, a przy tym odmienną od organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący i jednoznaczny wyjaśnić na jakich ustaleniach faktycznych oparł rozstrzygnięcie.
Organ powinien przy tym w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a jego ocenę oprzeć na wszechstronnej analizie całokształtu zgromadzonych dowodów i ujawnionych w postępowaniu okoliczności (art. 80 k.p.a.).
Składniki decyzji administracyjnej określa przepis art. 107 § 1 k.p.a.
Elementem decyzja jest również jej uzasadnienie. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).
Organ drugiej instancji powinien zatem jednoznacznie wskazać jakie stwierdzone okoliczności faktyczne przesądziły o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Ustalenia organu w tej kwestii są zbyt skrótowe i ogólnikowe, w konsekwencji też nie odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.
W istocie przedmiotowego zagadnienia dotyczą wywody organu zamieszczone na stronie 5 uzasadnienia decyzji, gdzie organ wskazał, że jego wątpliwości budzi fakt usytuowania budynku.
Stwierdzenie takie nie jest właściwe albowiem ustalenia i oceny organu rozstrzygającego sprawę administracyjną powinny mieć jednoznaczny i stanowczy charakter. Nie mogą one natomiast przybierać formy przypuszczeń, hipotez czy też wątpliwości organu.
Przede wszystkim zaś należy wskazać, że organ ustalił, iż z nadesłanej dokumentacji wynika, że obiekt będący przedmiotem rozpatrywania, nie jest zlokalizowany tylko na działce nr [...], lecz również usytuowany jest w części na działce oznaczonej nr ewid. [...], której użytkownikiem jest W. W..
Ustalenia takie nie są wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jak wskazano już wyżej jeżeli inwestor planuje zrealizować inwestycję na terenie określonej nieruchomości to powinien dysponować całą tą nieruchomością na cele budowlane.
Jeżeli zatem istotnie skarżąca chciałaby zgodnie ze złożoną dokumentacją projektową realizować inwestycję w części także na działce nr [...] to powinna uzyskać i przedłożyć organowi oświadczenia o prawie do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane pochodzące od właściciela (wieczystego użytkownika) tej działki.
W przedmiotowej sprawie budzi jednak istotne wątpliwości to, czy i w jakim zakresie przedmiotowa inwestycja miałaby zostać zrealizowana także na działce sąsiedniej nr [...].
Z opisu technicznego zawartego w projekcie budowlanym wynika, że budynek skarżącej objęty przedmiotowym zamierzeniem inwestycyjnym posiada wspólne ściany z sąsiednimi budynkami od strony północnej i zachodniej. Z dalszych zapisów projektu wynika, że obiekt posiada wspólne ściany konstrukcyjne z obiektami sąsiednimi od strony północnej - działka nr [...] i zachodniej działka [...], a granica działki od strony północnej przebiega w ścianie wspólnej dla obu sąsiadujących ze sobą obiektów (s.3 i 4 projektu budowlanego).
Z powyższego wynika jedynie, że budynek inwestora ma wspólną ścianę z budynkiem położonym na działce nr [...], przy czym ściana ta miałby być usytuowana nie na działce nr [...], lecz na granicy obu sąsiadujących nieruchomości.
Nie wynika zatem z powyższego w jakiej części ściana budynku inwestora usytuowana jest na działce nr [...].
Projekt nie przewiduje rozbiórki ściany wspólnej dla budynków usytuowanych na działce inwestora i działce nr [...], a więc prac, które dotyczyły całości tej ściany (projekt stwierdza wprost, że ściana wspólna pozostanie bez zmian).
Jak wynika z projektu budowlanego zmiana konstrukcji dachu budynku nie powoduje ingerencji we wspólną ścianę, zaś sposób realizacji nowych stropów opisany jest w projekcie konstrukcyjnym (s.4 projektu budowlanego).
Z projektu konstrukcyjnego wynika natomiast, że istniejące stropy zostaną wyburzone z pozostawieniem części opartej na istniejących ścianach która służyć będzie za wzmocnienie oparcia na belicie, zaś w istniejących ścianach wycięte zostaną nad pozostawioną częścią stropu gniazda (o głębokości około 25 cm), w które wpuszczone zostanie zbrojenie płyt i które będą stanowiły oparcie dla nowych stropów.
Z powyższych zapisów projektu wynikałoby, że przewidziane w projekcie prace budowlane w części odnoszącej się do wspólnej ściany budynków sprowadzać będą się do wycięcia w tej ścianie gniazd o określonej głębokości i wpuszczenia w nie zbrojenia płyt.
W sytuacji, gdy nie jest wiadomym jak dokładnie względem granicy nieruchomości usytuowana jest wspólna ściana budynków nie jest też jasnym czy przewidziane w projekcie prace budowlane odbywać się będą na terenie działki inwestora, czy też w części również na obszarze działki nr [...].
Ustalenie powyższych okoliczności ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Gdyby bowiem z uwagi na faktyczne usytuowanie wspólnej ściany budynków oraz zakres prac zaplanowanych w projekcie budowlanym okazało się, że prace w całości będą wykonywane jedynie na terenie działki inwestora to wówczas brak byłoby podstaw do uzyskiwania przez inwestora zgody na dysponowanie działką nr [...] o celów budowlanych. Gdyby zaś prace takie miały zostać zrealizowane także na obszarze działki nr [...] to zgoda taka byłaby warunkiem koniecznym dla wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy nie dokonał w tym zakresie żadnych konkretnych ustaleń, co było nieprawidłowe albowiem były to okoliczności o pierwszoplanowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stwierdzone naruszenia w zakresie wyczerpującego rozważenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz należytego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) zakwalifikować należy jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem drugiej instancji, celem ponownego rozpatrzenia.
Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.).
W szczególności organ mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceni, czy objęte projektem budowlanym prace realizowane będą także na działce sąsiedniej, tj. na działce nr [...] (i ewentualnie na innych sąsiadujących nieruchomościach). W tym celu organ ustali w oparciu o projekt budowlany i pozostałe dokumenty zakres tych prac, jak też wyjaśni, czy i w jakim zakresie wspólna ściana budynku i ewentualnie pozostałe elementy budowli objętej przedmiotowym zamierzeniem inwestycyjnym, usytuowana są na działce nr [...].
O ile okaże się, że prace objęte projektem budowlanym mają być również realizowane na terenie działki nr [...] organ w trybie art. 35 ust. 3 p.b. nałoży postanowieniem na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, określając odpowiedni termin ich usunięcia.
Powyższy tryb organ wdroży również w odniesieniu do prac, które mają być wykonane na obszarze działki nr [...], tj. ul. [...].
Sporządzając uzasadnienie decyzji organ zadba o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne, które zadecydowały o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, bądź o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty poniesione przez skarżącą składa się kwota [...]zł uiszczonego wpisu od skargi (k.4, 13 akt sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło