II GZ 471/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1588/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2018 r.; nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia osób niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1588/18, po rozpoznaniu wniosku T. Spółki z o.o. w W., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej w 2009 r. w wysokości 48 729,55 zł. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie zaistnieniem przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.). WSA wskazał, że z rachunku zysków i strat od [...] stycznia 2018 r. do [...] maja 2018 r. wynika, że w tym okresie spółka zanotowała stratę netto w wysokości 4 599 588,83 zł. Sąd zestawił tę informację z zyskiem netto uzyskanym przez spółkę w 2017 r. (10 464 497,79 zł) i uznał, że nie grozi jej utrata płynności finansowej i paraliż organizacyjny uniemożliwiający działanie. Sąd nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącej, że świadczy ona usługi użyteczności publicznej. Zdaniem WSA, dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez znaczenia pozostaje ilość toczących się postępowań, jak również czy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i stopień prawdopodobieństwa wyeliminowania jej z obrotu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że z przedstawionych przez skarżącą okoliczności i dowodów nie wynika, aby w związku z wykonywaniem decyzji spółce groziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla sytuacji finansowej skarżącej, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania decyzji. Spółka powtórzyła informacje o swoim stanie majątkowym i wskazała, że na koniec maja 2018 r. ciążyły na niej zobowiązania krótkoterminowe na łączną kwotę 14 148 413,04 zł, co dwudziestokrotnie przekracza wysokość uzyskanych przez nią od 1 stycznia do 31 maja 2018 r. przychodów. Ponadto, Prezes UKE wydał decyzję zobowiązującą spółkę do zapłaty 67 284,96 zł z tytułu udziału w dopłacie za rok 2010. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Łączna suma zobowiązań skarżącej z tytułu udziału w dopłacie za 2009 i 2010 r. wynosiła 116 016,51 zł, której to okoliczności Sąd nie wziął pod uwagę, stwierdzając, że ilość postępowań toczących się wobec spółki nie ma znaczenia. Zdaniem spółki, jest ona przedsiębiorcą świadczącym usługi użyteczności publicznej, a utrudnienie w ich dostarczaniu spowodowane wykonaniem decyzji, stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie spółki pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma ze swej natury charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wbrew temu, co podnosi skarżąca, takich okoliczności nie przedstawiła. W celu zobrazowania swojej sytuacji majątkowej spółka złożyła rachunek zysków i strat, bilans finansowy – jednak na podstawie tych dokumentów nie można wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować "paraliż organizacyjny spółki". Słusznie bowiem Sąd I instancji uznał, że przy ocenie sytuacji finansowej spółki należy porównać bieżący stan z wynikiem finansowym osiągniętym w ostatnim roku obrotowym. Zestawienie tych danych prowadzi do wniosku, że zapłata kwoty określonej w decyzji nie grozi zaprzestaniem prowadzenia przez spółkę bieżącej działalności. Zasadnie przy tym WSA zwrócił uwagę na wysokość osiągniętego przez spółkę zysku w 2017 r., który przekroczył wysokość kwoty określonej decyzją. Tym samym nie było podstaw do uznania, że zapłata kwoty określonej w decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie ma przy tym racji skarżąca, że Sąd I instancji nie odniósł się do argumentów przedstawionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. WSA zbadał bowiem kompleksowo stan majątkowy spółki i przeanalizował, czy zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania tej decyzji. Z tego powodu – zdaniem NSA – niezasadne są argumenty podniesione w zażaleniu, że Sąd I instancji nie przeanalizował wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową skarżącej. Pełnomocnik spółki podnosi ponadto, że skarżąca świadczy usługi pożytku publicznego, a utrudnienie w ich dostarczaniu stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. NSA nie podziela tego poglądu. Należy bowiem uznać, że na gruncie niniejszej sprawy okoliczność, czy spółka świadczy usługi pożytku publicznego, nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. WSA prawidłowo bowiem przyjął, że wykonanie decyzji nie będzie miało wpływu, określonego w art. 61 § 3 p.p.s.a, na bieżącą działalność spółki. Tym samym niezagrożone będzie świadczenie przez spółkę usług. Zbędne jest więc ustalenie, jaki charakter mają świadczone przez spółkę usługi. NSA stwierdza, że argument spółki o ciążących na niej zobowiązaniach na koniec maja 2018 r. i relacji tych zobowiązań do przychodów spółki nie mógł być poddany analizie w kontekście oceny prawidłowości postanowienia WSA. Skarżąca powołała się bowiem na tę okoliczność dopiero w zażaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.