I SA/Ke 287/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-18
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego, jest zasadne w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne, a na zajętym rachunku bankowym nie było żadnych środków pieniężnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego, jest zasadne tylko wtedy, gdy nastąpiło faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Samo zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków, nie stanowi podstawy do naliczenia takiej opłaty, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (wierzyciel) został obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 72,82 zł po tym, jak Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika z powodu bezskuteczności egzekucji. Wierzyciel zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych, argumentując, że samo zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków, nie powinno skutkować obciążeniem go kosztami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
I SA/Ke 287/18
Uzasadnienie
1.1.Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. ( dalej: Dyrektor, organ) postanowieniem z dnia [...] r. [...] po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. ( dalej: strona, skarżący, wierzyciel) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]. znak; [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 72,82 zł, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych nr: TW1150012015787, TW1150012015789, TW1150012015792, od TW1150012012543 do TW1150012012545 oraz od TW1150012008193 do TW1150012008195 wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń.
2.1. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku Pana W.C. na podstawie tytułów wykonawczych nr: TW1150012015787, TW1150012015789, TW1150012015792, od TW1150012012543 do TW1150012012545 oraz od TW1150012008193 do TW1150012008195 wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ egzekucyjny w celu realizacji należności objętych w/w tytułami wykonawczymi dokonał na podstawie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w mBanku S. A. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że inne uprawnione organy egzekucyjne również dokonały zajęć w/w prawa - nastąpił zbieg egzekucji. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności doręczono Zobowiązanemu w dniu 09.03.2018r. (w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a.). Postanowieniem z dnia 16.03.2018r. znak: 2605-SEE-2.711.1026.2018 organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Zobowiązanego na podstawie w/w tytułów wykonawczych, z uwagi na bezskuteczność egzekucji administracyjnej. Pismem z dnia 04.04.2018r. znak: 2605-SEE-2.711.1343.2018 organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wystąpił do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 20.04.2018r. znak: 2605-SEE-2.711.1798.2018 organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku W.C.. W uzasadnieniu postanowienia zostały szczegółowo wykazane koszty egzekucyjne należne organowi egzekucyjnemu w przedmiotowej sprawie.
1.3. Rozpoznając zażalenie wierzyciela Dyrektor wskazał, że zagadnienie kosztów egzekucyjnych, tj. zasady obliczania oraz ich ponoszenia, regulują przepisy Rozdziału 6 Działu 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.- dalej w skrócie: "u.p.e.a"). Podniósł, że zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a opłaty za czynności egzekucyjne wraz z opłatą manipulacyjną i wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. W świetle art. 64c § 6a pkt 2, w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2016r., organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela. Następnie w myśl art. 64c § 7 organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Dyrektor podkreślił, że generalną zasadą jest, iż koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem art. 64c § 2 - 4, obciążają zobowiązanego. Regulacja ta statuuje zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne. Jednakże w art. 64 c § 4 w/w ustawy ustanowiony został wyjątek przewidujący odpowiedzialność wierzyciela w sytuacji, gdy koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4 b oraz art. § 4 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe oznacza, iż od generalnej reguły obciążenia zobowiązanego kosztami prowadzonej egzekucji ustawodawca przewidział wyjątki, wprowadzając możliwość ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela łub inny podmiot. Obciążenie kosztami egzekucyjnymi innych niż zobowiązany podmiotów jest ograniczone do sytuacji ściśle określonych w ustawie (jako wyjątek od reguły odpowiedzialności zobowiązanego za koszty). Wierzyciel zostanie obciążony kosztami egzekucyjnymi, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w sposób, który nie pozwala na pokrycie naliczonych kosztów z kwot uzyskanych w toku tego postępowania. W tym zakresie istotne jest, by niewypłacalność Zobowiązanego była udowodniona w sposób wyczerpujący. Ciężar dowodu spoczywa na organie egzekucyjnym, który dokonując obciążenia wierzyciela musi wykazać, że brak składników majątkowych po stronie Zobowiązanego uniemożliwił skierowanie do niego egzekucji w celu ściągnięcia należności z tytułu kosztów. Oznacza to więc, że jeżeli organ egzekucyjny decyduje się na umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., a następie obciąża wierzyciela kosztami prowadzonej egzekucji, to w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości musi wykazać, że rzeczywiście sytuacja majątkowa Zobowiązanego nie pozwala na ściągnięcie zaległości, co czyni zasadnym zastosowanie przepisu art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ stwierdził, że postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało umorzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. na podstawie odrębnego postanowienia z dnia 16.03.2018r. znak: 2605-SEE-2.711.1026.2018 wydanego w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a., z uwagi na stwierdzenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zaistniała zatem przesłanka warunkująca zastosowanie rozwiązania prawnego przewidzianego w art. 64c § 4 u.p.e.a. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny nie posiada już w stosunku do zobowiązanego wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec tego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela. Organ odnosząc się do zarzutów wierzyciela dotyczącego braku zasadności obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy w wyniku wystosowania zawiadomienia o zajęciu organ egzekucyjny faktycznie nie wyegzekwował wierzytelności z rachunku bankowego z uwagi na brak środków pieniężnych na tym rachunku zauważył, iż zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1 a pkt 12u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego. Każdy z zastosowanych środków egzekucyjnych ma na celu wykonanie obowiązku. Przedmiotowa czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 80). Wskazał, że wierzyciela koszty egzekucyjne obciążają w przypadku określonym w art. 64c § 2 i § 4 cyt. ustawy, a więc m.in. w przypadku, gdy ściągnięcie kosztów od Zobowiązanego jest niemożliwe. Za podjęcie czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny pobiera opłaty egzekucyjne. W przypadku egzekucji należności pieniężnych wysokość tych opłat określona jest przez ustawodawcę albo kwotowo, albo jako określony procent egzekwowanej należności. Obowiązek uiszczenia opłat powstaje co do zasady w momencie dokonania czynności egzekucyjnej, przy czym nie zawsze moment ten jest tożsamy z wyegzekwowaniem jakiejkolwiek części należności. Podsumowując Dyrektor stwierdził, że obowiązek naliczenia opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie zależy od efektywności zastosowania tego środka lecz od skuteczności dokonanej czynności tzn. istnieje rachunek bankowy, z którego zobowiązanemu przysługują łub przysługiwać będą wierzytelności i wskutek zajęcia nie może on swobodnie korzystać z tego rachunku. Zatem w takiej sytuacji po stronie zobowiązanego powstaje obowiązek uiszczenia stosownej opłaty. Co za tym idzie, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., obciążenie wierzyciela tą opłatą jest zasadne, zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a.
Skarga do Sądu.
2.1.Na powyższe postanowienie wierzyciel wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..
2.2. W skardze wskazał na naruszenie praw przez:
- niewłaściwą interpretację art. 64 § 1 pkt 4 w związku z art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a. przez przyjęcie, że zaistniały podstawy do obciążania wierzyciela opłatą za dokonanie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w mBank S.A., podczas gdy w przedmiotowej sprawie organ nie był w stanie faktycznie zająć wierzytelności pieniężnej, bowiem na rachunku bankowym zobowiązanego W.C. nie było żadnych środków pieniężnych i postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania stron do organu i kierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
2.3. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
2.4. W uzasadnieniu skargi wierzyciel podniósł, że organ egzekucyjny, a następnie organ odwoławczy w sposób niewłaściwy zinterpretowały przepisy prawa, w konsekwencji czego ZUS Oddział w K. został nieprawidłowo obciążony kosztami w łącznej kwocie 72,82 zł. Wierzyciel stwierdził, że obciążenie opłatą naliczoną na podstawie 64c § 4 w związku z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może nastąpić dopiero wówczas, gdy w sprawie dokonano faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnej. Samo zajęcie rachunku bankowego, na którym od dnia zajęcia do daty zakończenia postępowania egzekucyjnego nie zgromadzono żadnych środków, nie daje podstaw do obciążenia wierzyciela opłatą w wysokości wynikającej z art. 64 § 1 pkt 4. Takie stanowisko jest z zgodne z obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - wyrok z dnia 6 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II FSK 693/15). Ponadto wskazał, że organ egzekucyjny w postanowieniu o obciążeniu wierzyciela kosztami oraz poprzedzającym je zawiadomieniu nie wykazał, że naliczone koszty są adekwatne do nakładu pracy, stopnia skomplikowania sprawy, czy zawiłości czynności egzekucyjnych. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. ustalił w systemie OGNIVO, że zobowiązany posiada rachunek bankowy w mBank S.A. i skierował jedynie zawiadomienie drogą elektroniczną. Bank zakomunikował, że do rachunku bankowego wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami brak jest informacji, czy Naczelnik dokonał dodatkowych czynności. Nie ma informacji, kto prowadzi łączny zbieg i czy na rachunku bankowym występują obroty . Jedynie ograniczono się do stwierdzenia, że z zajętego rachunku nie uzyskano żadnych środków pieniężnych.
2.5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje.
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 t.j.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2. Dokonana w powyższych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga jest zasadna.
3.3. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny w celu realizacji należności objętych w/w tytułami wykonawczymi dokonał na podstawie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w mBanku S. A. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że inne uprawnione organy egzekucyjne również dokonały zajęć w/w prawa - nastąpił zbieg egzekucji. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności doręczono Zobowiązanemu w dniu 09.03.2018r. (w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a.). Postanowieniem z dnia 16.03.2018r. znak: 2605-SEE-2.711.1026.2018 organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Zobowiązanego na podstawie w/w tytułów wykonawczych, z uwagi na bezskuteczność egzekucji administracyjnej. Z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania kwoty kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. – organ obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.
3.4. Kwestia będąca przedmiotem sporu pomiędzy stronami, a więc zasadność obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi za czynność zajęcia rachunku bankowego w sytuacji gdy nie doszło do wyegzekwowania jakichkolwiek kwot od dłużnika była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 roku II FSK 693/15 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń) Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozstrzygającym zawisły spór w pełni podziela argumentację NSA zawartą w w/w wyroku i jako zasadne uznaje jej powtórzenie.
3.5. Zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Jednocześnie, jak stanowi treść art. 64§1 pkt.4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2 tegoż artykułu, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. We właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczającym jest zastosowanie wykładni językowej. Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść cytowanego wyżej tekstu prawnego, nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Jak zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). Wskazywane postulaty de lege ferenda nie są jednak dostrzegane przez ustawodawcę. Zaprezentowane wyżej rozumienie omawianego przepisu nie może być podważane, przy poprawnym odkodowaniu zapisu art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Niezasadnym jest bowiem przyjmowanie, że z przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika, że dla realizacji środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązku konieczne jest przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego – każdorazowe badanie, czy na rachunku tym znajdują się środki finansowe i czy nie obciąży się wierzyciela opłatami za czynności, co do których już przed ich podjęciem wiadomo było że nie doprowadzą do pokrycia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest obowiązany do podejmowania środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązków, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zgodnie z przepisem art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie, o którym mowa w § 1 art. 80 obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty. Inne czynności egzekucyjne nie doprowadziły również do wyegzekwowania zaległości. Należy także przypomnieć, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowany w: Dz. U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny w toku postępowania kasacyjnego wyroku orzekającego o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., na podstawie którego zostało wydane kontrolowane w sprawie postanowienie, nie pozostaje bez znaczenia dla oceny jego prawidłowości. W swoich rozważaniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał Konstytucyjny wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym opłaty takie, są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan faktyczny i stan prawny rozpatrywanej sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co nie powinno ujść uwadze organów administracyjnych. Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych.
3.6. Z powołanych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 220 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło