II GZ 474/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1619/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 września 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił B. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji w motywach postanowienia wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wynikało, iż wymieniona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 maja 2018 r. Termin na wniesienie skargi upływał w dniu 29 czerwca 2018 r. W dniu 25 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego B. B. adw. M. Ł., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na wymienioną decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana przez r. pr. W. N., który nie jest i nie był pracownikiem kancelarii pełnomocnika skarżącego, ani nie został przez niego upoważniony do odbierania jakiejkolwiek korespondencji. Korespondencję odebraną w dniu 30 maja 2018 r., r. pr. W. N. przekazał adw. M. Ł. dopiero w dniu 20 lipca 2018 roku, ze względu na to, że kolejno przebywali oni na urlopach. Sąd I instancji wskazując na przesłanki wynikające z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a), uznał przywołane we wniosku okoliczności za nieuzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu podniesiona w uzasadnieniu wniosku okoliczność przebywania przez pełnomocnika na urlopie i spowodowany tym faktem brak możliwości wcześniejszego odebrania skierowanej do niego korespondencji nie mogły stanowić przyczyny w dostateczny sposób usprawiedliwiającej uchybienie terminu, lub wyłączających winę w uchybieniu terminu. Sąd założył, przy uwzględnieniu okoliczności, że pod adresem kancelarii pełnomocnika skarżącego prowadzone sąd jeszcze trzy inne kancelarie, że odbieranie i wzajemne przekazywanie wpływającej korespondencji jest częstą praktyką. Tym bardziej więc odbiór korespondencji odbywać powinien się ze szczególną uwagą. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uwiarygodniono stosowną argumentacją dostatecznej staranności oraz faktu, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była obiektywna i niezależna od pełnomocnika skarżącego. B. B. zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. art. 86 § 1 p.p.s.a., polegające na uznaniu, że brak dochowania terminu nie był spowodowany przesłanką obiektywną i niezależną od pełnomocnika skarżącego, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia wniosku o przywrócenie terminu; 2. art. 86 § 1 p.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r., została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 maja 2018 r. podczas gdy przesyłka ta została w tym dniu odebrana przez osobę nieuprawnioną, a więc doszło do jej nieskutecznego doręczenia w rozumieniu art. 72 p.p.s.a.; 3. art. 87 § 2 p.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy zarówno zwrotne poświadczenie odbioru zaskarżonej decyzji jak i oświadczenie radcy prawnego W. N., wskazują na to, że brak zachowania terminu do wniesienia skargi był wynikiem błędnego doręczenia decyzji oraz zaniechania jakiego dopuścił się r.pr. W. N. – nie zaś wynikiem niedochowania należytej staranności przez pełnomocnika skarżącego. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1 i 2 ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynności miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie zawierającym wniosek, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, motywy wniosku o przywrócenie uchybionego terminu oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zażalenia, za prawidłową uznać należy ocenę tego wniosku, jakiej dokonał Sąd I instancji. Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie dochował należytej staranności w organizacji spraw prowadzonych w kancelarii w sytuacji jego czasowej nieobecności (urlopu), co słusznie stwierdził Sąd I instancji uznając, że na uchybienie terminu nie wpłynęły okoliczności obiektywne i niezależne od pełnomocnika strony. W sytuacji gdy pod jednym adresem prowadzone są cztery niezależne kancelarie, dwie kancelarie adwokackie i dwie kancelarie radców prawnych, słusznie można było założyć, jak uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, że częstą praktyką mogło być odbieranie i wzajemne przekazywanie wypływającej korespondencji pomiędzy poszczególnymi kancelariami. Na taką praktykę wskazuje treść oświadczenia radcy prawnego W. N., który oświadczył, że: "Podczas doręczania korespondencji listonosz wydał mi zbiorczo korespondencję adresowaną do adw. M. Ł.". W takiej zaś sytuacji odbiór korespondencji powinien cechować się szczególną uwagą i ostrożnością z uwagi na potencjalne konsekwencje procesowe, w tym w szczególności negatywne skutki, jakie czynność ta może wywołać. W niniejszej sprawie takiego rodzaju uwagi i dbałości zabrakło zarówno po stronie pełnomocnika – adwokata - strony skarżącej jak i radcy prawnego, który faktycznie dokonał odbioru korespondencji zawierającej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r., co wynika zarówno z twierdzeń wniosku i zażalenia oraz oświadczenia r.pr. W. N., który oświadczył, że omyłkowo odebrał korespondencję skierowaną do adw. M. Ł.. Już sama ta okoliczność nie daje podstaw do stwierdzenia aby uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony - jej pełnomocnika. Również podnoszona konsekwentnie okoliczność przebywania przez pełnomocnika skarżącego na urlopie w czasie gdy nastąpiło omyłkowe odebranie korespondencji z wymienioną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie daje jakichkolwiek podstaw do przypisania stronie zaistnienia przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a., pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. W sytuacji bowiem, gdzie pod jednym adresem funkcjonują cztery niezależne kancelarie, pełnomocnik skarżącego prowadząc jedną z nich, planując urlop powinien był podjąć niezbędne działania w odniesieniu do pozostałych kancelarii, których skutkiem byłoby sprawowanie takiej pieczy nad wpływającą korespondencją, adresowaną do Kancelarii Adwokackiej Adwokata M. Ł., aby nie wywołało ono negatywnych skutków procesowych dla spraw prowadzonych przez tą kancelarię. Ustalony przez Sąd I instancji i wynikający z analizy akt sprawy stan faktyczny, wskazuje, że pełnomocnik strony skarżącej działań takich nie podjął, czym de facto uchybił wymogowi należytej i szczególnej staranności wymaganej od pełnomocnika będącego profesjonalistą. W konsekwencji jego zaniechania w tym aspekcie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. Reasumując, brak jest podstaw do uznania aby Sąd I instancji rozpoznając wniosek strony o przywrócenie terminu, uchybił regulacją zawartym w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., uznając, że we wniosku nie uwiarygodniono dostatecznej staranności oraz faktu, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była obiektywna i niezależna od pełnomocnika skarżącego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.