I OSK 2345/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-14
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Małgorzata Borowiec, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie niewywiązywania się z obowiązków służbowych stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, musi ustosunkować się do zarzutów strony dotyczących konfliktu z przełożonymi i potencjalnego naruszenia zasad praworządności, nawet jeśli te zarzuty nie dotyczą bezpośrednio materialnoprawnej podstawy zwolnienia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 8, 11, 107 § 3 K.p.a.), nie ustosunkowując się w uzasadnieniach decyzji do istotnych zarzutów strony dotyczących konfliktu z przełożonymi i potencjalnego naruszenia zasad praworządności. Brak takiego odniesienia uniemożliwił kontrolę sądową decyzji i świadczył o braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia funkcjonariusza P.K. ze Służby Więziennej z powodu niewywiązywania się z obowiązków służbowych, co zostało stwierdzone w dwóch kolejnych opiniach. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o zwolnieniu, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie odniosły się do zarzutów skarżącego dotyczących konfliktu z przełożonymi i potencjalnego naruszenia zasad praworządności. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując uchylenie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...].Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 lutego 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 402/18 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 402/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję personalną Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") w związku z art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 631 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję personalną Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o zwolnieniu [...] P.K. z dniem 31 stycznia 2018 r. ze służby w Służbie Więziennej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że w dniu 6 listopada 2017 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia [...] P.K. ze służby w Służbie Więziennej z powodu niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej. Niewywiązywanie się z obowiązków służbowych stwierdzono w dwóch kolejnych i ostatecznych opiniach kierownika działu ochrony (z dnia 7 lutego 2017 r. i 28 sierpnia 2017 r.). Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie, uwzględnieniu w/w negatywnych opinii, zastosowanych wobec skarżącego kar dyscyplinarnych (wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oraz obniżenia stopnia) oraz specyficznego charakteru Służby Więziennej, wymagającej dyspozycyjności (o braku dyspozycyjności świadczyła długotrwała nieobecność skarżącego spowodowana chorobą oraz koniecznością osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem), zasadnym jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby w trybie art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P.K. wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji, jak też decyzji personalnej organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, przez błędne zastosowanie tego przepisu w sytuacji, kiedy skarżący faktycznie pełnił służbę w okresie 22 dni pomiędzy wydaniem jednej i drugiej opinii;
- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. zw. z art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej, a także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 K.p.a., co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, przez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z fundamentami praworządności w państwie prawnym;
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na odmowie zawieszenia postępowania przez organ wydający zaskarżoną decyzję do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego, pomimo że rozstrzygnięcie w sprawie dyscyplinarnej mogło stanowić zagadnienie mające wpływ na wynik niniejszego postępowania;
- art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., polegające na oddaleniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i których przeprowadzenie wykazałoby, że opinie służbowe wydane wobec skarżącego są wewnętrznie niespójne i nielogiczne;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 8 K.p.a., polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ograniczeniu się organu do wyjątkowo ogólnikowego uzasadnienia stanu faktycznego i prawnego, całkowitym przemilczeniu argumentów strony podniesionych w odwołaniu i innych pismach składanych w toku postępowania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez jego błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym wydaniu przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] decyzji utrzymującej w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy na gruncie niniejszej sprawy nie istniały ku temu żadne obiektywne przesłanki prawne.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów skarżący wskazał m.in., że w dniach 3 i 5 stycznia 2018 r. na terenie Aresztu Śledczego w [...] został pobity i niezależnie od oceny moralnej i prawnokarnej tego zdarzenia, od orzekania w sprawie powinna być wyłączona osoba uczestnicząca w tym zajściu.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej stanowił art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Z przepisu tego wynika, że funkcjonariusza Służby Więziennej można zwolnić ze służby w przypadku niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy. Przepis ten w zakresie tak określonych przesłanek zwolnienia funkcjonariusza ze służby wskazuje, że są to przesłanki fakultatywne. Wydana na jego podstawie decyzja personalna ma zatem charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ może, ale nie musi zwolnić funkcjonariusza. Podstawową kwestią przy podejmowaniu decyzji uznaniowej jest prawidłowość dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, które nie mogą budzić wątpliwości odnośnie tego, czy organ wydający decyzję nie naruszył obowiązujących reguł proceduralnych, obowiązujących przy wydawaniu tego rodzaju rozstrzygnięć. Innymi słowy, dwie kolejne negatywne opinie nie zobowiązują organu do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a tylko dają mu taką możliwość.
W świetle art. 218 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby rozstrzyga się w formie decyzji. Z przepisu art. 218 ust. 4 cyt. ustawy wynika, że do spraw, o których mowa w ust. 1 (w tym zwalniania ze służby) stosuje się wprost – czyli bezpośrednio – przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a te wprowadzają określone wymogi proceduralne, jakie muszą być spełnione przy załatwianiu tego rodzaju spraw przez organ administracji publicznej. Takim organem jest Dyrektor Aresztu Śledczego (co wynika z art. 7 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej) oraz Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej (art. 7 pkt 2 cyt. ustawy).
Z akt sprawy wynika, że podjęcie w dniu 5 stycznia 2018 r. decyzji personalnej nr [...] o zwolnieniu skarżącego z dniem 31 stycznia 2018 r. ze służby więziennej (pełnionej w Areszcie Śledczym w [...]) nastąpiło w okolicznościach, których nie można było pominąć – przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2018 r., wydanej przez Dyrektora Okręgowy Służby Więziennej w [...]. Okoliczności te związane były z ostrym konfliktem, w jakim znalazł się skarżący nie tylko z Zastępcą Dyrektora Aresztu ([...]), ale także Dyrektorem tego Aresztu ([...]), który w imieniu organu był autorem decyzji wydanej w pierwszej instancji. Można przyjąć, że naocznym świadkiem zdarzenia z dnia 5 stycznia 2018 r. (napaści na Zastępcę Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] przez skarżącego i zepchnięcie go ze schodów) mógł być Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] – [...]. Wynika to głównie z wyjaśnień i wniosków dowodowych składanych przez skarżącego. Do tego zdarzenia i jego znaczenia dla kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji nawiązuje strona w uzasadnieniu wniosków i zarzutów skargi, gdzie skarżący mówi o z góry powziętym zamiarze zwolnienia go ze służby oraz o pobiciu w dniu 3 stycznia 2018 r. na terenie Aresztu Śledczego w [...], w tym przez Dyrektora Aresztu. Znamienną w tej sytuacji była kwestia wyłączenia Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], jak i wszystkich pracowników "biorących udział w pobiciu i szykanowaniu" od udziału w postępowaniu administracyjnym (wszczętym w dniu 6 listopada 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby). Skarżący zarzuca, że rozpoznanie jego sprawy nastąpiło w sposób niezgody z fundamentalnymi zasadami praworządności. Podnosi, że naruszono przepisy art. 6, art. 7 , art. 8, art. 10, art. 11 oraz art. 2 Konstytucji RP (zasadę demokratycznego państwa prawnego). W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wnosił o wyłączenie organu, który wydał tę decyzję (karta nr 147 akt adm.) oraz pracowników tego organu. Z uwagi na opisywany konflikt i ingerowanie przełożonego w życie prywatne skarżącego (karta nr 151 akt adm.) oraz pobicia skarżącego w dniach 3 i 5 stycznia 2018 r. (karta nr 152 akt adm.) strona domagała się wyznaczenia innego organu do rozpoznania sprawy. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w swoich rozważaniach przemilczał w/w kwestię.
Sąd pierwszej instancji podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych sygnalizuje się, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę – w ramach uzasadnienia podjętego orzeczenia – jest ustosunkowanie się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego obowiązku winno znaleźć się w uzasadnieniu orzeczenia. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę kwestii stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Nieustosunkowanie się do zarzutów narusza przepis art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 561/17). Obowiązkiem organu przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, w tym odpowiednie odniesienie się do nich w ramach przepisów prawa materialnego, które znajdują zastosowanie w sprawie lub na które strona się powołuje.
W świetle powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że organ odwoławczy powinien był odnieść się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wniosków skarżącego. Zaniechanie tego obowiązku świadczy o braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Rolą Sądu nie jest natomiast dokonywanie ustaleń odnośnie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i wyręczanie organu z tego obowiązku. W konsekwencji niemożliwa jest w chwili obecnej ocena kwestii ewentualnego wyłączenia od rozpoznania sprawy zwolnienia skarżącego ze służby i dopuszczalności orzekania w tej sprawie przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] (jeżeli był on rzeczywiście świadkiem zdarzenia z dnia 5 stycznia 2018 r.) w świetle przepisów art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a., regulujących instytucję wyłączenia pracownika organu.
Wskazane okoliczności uszły uwadze organom obu instancji, a jako naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkują uznaniem zarzutów skargi w tej części za uzasadnione, tym bardziej w sytuacji, kiedy decyzje w istocie nie poddają się w pełni sądowej kontroli ich legalności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.), a w oparciu o akta administracyjne nie sposób wiążąco stwierdzić, czy w realiach niniejszej sprawy zaistniała, bądź też nie, podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.). Ostatni ze wskazanych przepisów określa, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe uwagi, co pozwoli na ostateczne rozwianie wątpliwości, czy Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], który jest w tej sprawie organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji, mógł być w tej sprawie reprezentowany przez osobę pełniącą funkcję dyrektora ([...]), czy też decyzja organu pierwszej instancji winna zostać podpisana przez inną upoważnioną osobę. Ponadto dokona dodatkowych ustaleń faktycznych w oparciu o konieczne do przeprowadzenia dowody, które wyeliminują wątpliwości co do wiarygodności tych okoliczności.
W tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Okręgowego Służby Więziennej w [...], reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji personalnej organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał, że zostały one wydane z naruszeniem prawa w rozumieniu reguł proceduralnych określonych w art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podał, że w niniejszej sprawie jest bezsporne, że decyzja personalna Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] została wydana w związku z niewywiązywaniem się przez skarżącego z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonym w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło 6 miesięcy. To właśnie fakt, że skarżący niewłaściwie wykonywał obowiązki służbowe (stwierdzony w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło 6 miesięcy) był powodem wszczęcia wobec niego postępowania administracyjnego, a następnie skutkował wydaniem zaskarżonej decyzji, nie zaś istnienie domniemanego przez Sąd konfliktu pomiędzy Zastępcą Dyrektora [...], czy też Dyrektorem [...]. Ponadto w aktach sprawy brak jest informacji, że [...] był świadkiem zdarzenia z udziałem [...] – mając wątpliwości w tym zakresie, Sąd powinien je zatem wyjaśnić. Takich wątpliwości nie miały organy, bowiem jak wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w związku ze skargą P.K. z dnia 4 stycznia 2018 r. kierowaną do Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w Warszawie, w stosownych wyjaśnieniach podnoszone przez skarżącego zarzuty organy te uznały za nieuzasadnione. Również zabezpieczony monitoring przebiegu wydarzenia z udziałem skarżącego z dnia 3 stycznia 2018 r. w pomieszczeniu Aresztu Śledczego w [...], gdzie znajdowała się kserokopiarka, nie potwierdził podnoszonych przez niego zarzutów. Dodatkowo podnieść należy, że skarżący skierował zawiadomienie o popełnieniu wobec jego osoby przestępstwa i prowadzone w tej sprawie przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowanie o sygn. akt [...], dotyczące m.in. rzekomego pobicia go w dniu 3 i 5 stycznia 2018 r. przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...][...], które zostało prawomocnie zakończone wydaniem w dniu [...] czerwca 2018 r. postanowienia o umorzeniu śledztwa, a następnie, na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia, Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy postanowienie wydane przez prokuratora. Z tych względów nie było konieczności ewentualnego rozważenia wyłączenia od orzekania w tej sprawie dyrektora [...] na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 w zw. z art. 24 ust. 3 K.p.a. w związku ze zdarzeniem mającym miejsce w dniu [...] stycznia 2018 r. z udziałem skarżącego i [...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia reguł proceduralnych określonych w art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uznał, że organy w uzasadnieniach wydanych decyzji nie ustosunkowały się do istotnych w sprawie okoliczności podnoszonych przez skarżącego w trakcie toczącego się postępowania. Brak odniesienia się tych kwestii stanowił naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem świadczy o braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Autor skargi kasacyjnej prawidłowo wskazuje, iż decyzja personalna Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] została wydana w związku z niewywiązywaniem się przez skarżącego z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonym w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło 6 miesięcy i to właśnie ta okoliczność stanowiła podstawę materialnoprawną (art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej) wszczęcia wobec P.K. postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji o zwolnieniu wyżej wymienionego ze służby.
Należy jednak podkreślić, iż na skutek wymogu stosowania w niniejszej sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej), decyzja administracyjna oprócz prawidłowego zastosowania stosownego przepisu prawa materialnego, powinna również spełniać wymogi formalne zawarte w art. 107 § 1 K.p.a., w tym przede wszystkim w art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 K.p.a., zaś postępowanie administracyjne powinno być przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi K.p.a., w tym wynikającymi z art. 8 i art. 11 K.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził wydanie decyzji przez organy orzekające w niniejszej sprawie z naruszeniem w/w przepisów. Przepisy art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także należytego uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.
W niniejszej sprawie P.K. jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r., wskazał na okoliczności, które – jego zdaniem – miały zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem związane były z ostrym konfliktem, w jakim znalazł się skarżący zarówno z Zastępcą Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] ([...]), jaki i z Dyrektorem Aresztu Śledczego w [...] ([...]), który w imieniu organu wydał decyzję w pierwszej instancji. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie mają wprawdzie związku z materialnoprawną przyczyną zwolnienia go ze służby, to jednak dotyczą naruszenia zasad procesowych, a strona zarzutom tym nadała duży ciężar gatunkowy, co podkreśliła zarówno w w/w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r., jak i szeroko omówiła w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i kolejnych pismach procesowych.
Tymczasem Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń skarżącego zawartych w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. Nie uczynił tego również Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2018 r. Wprawdzie, na skutek skargi P.K., Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] zażądał wyjaśnień od Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] co do podnoszonych okoliczności związanych z konfliktem skarżącego z Dyrektorem oraz Zastępcą Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] (wyjaśnienia organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z dnia 17 stycznia 2018 r.), to jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2018 r. całkowicie przemilczał tę kwestię. Sytuacji tej nie zmienia fakt powołania na etapie wniesienia skargi kasacyjnej okoliczności dotyczących przedmiotowej kwestii, w tym postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. sygn. akt [...], albowiem wyczerpujące odniesienie się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych wobec niego decyzji, a nie dopiero w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego.
Powyższe uchybienia musiały zatem skutkować uchyleniem wydanych w sprawie decyzji, bowiem ich uzasadnienia nie spełniały podstawowych standardów przewidzianych przez ustawodawcę w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 8, art. 11 i art. 107 § 3) i przez to nie poddawały się kontroli sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło